Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — Samarqandda 46-Jahon shaxmat Olimpiadasi start oldi. Birinchi turda favoritlarning aksariyati g‘alaba qozondi, asosiy syurpriz esa Hindiston terma jamoasi yetakchisi Arjun Erigaysining Tailand vakili Prin Laoxavirapapaga mag‘lub bo‘lishi bo‘ldi. Ochiq turnirda 207 ta, ayollar turnirida esa 191 ta jamoa ro‘yxatdan o‘tgan. Bu haqda Jahon shaxmat Olimpiadasining rasmiy sayti xabar berdi.
Musobaqalar mahalliy vaqt bilan soat 15:00 da turnir bosh hakami Ivan Sirovoriyning qisqa tabrigi bilan boshlandi. Ochiq turnirning birinchi taxtasidagi ramziy birinchi yurishni besh karra jahon chempioni va FIDEning vaqtinchalik prezidenti Vishvanatan Anand Yamayka vakili Joshua Kristi uchun amalga oshirdi. Kristi O‘zbekistonning eng yaxshi shaxmatchisi Nodirbek Abdusattorovga qarshi bahs olib bordi.
Ayollar turnirida O‘zbekiston shaxmatchisi Gulruhbegim Tohirjonova Trinidad va Tobago vakili Shemila Jeymsga qarshi o‘ynadi. Ushbu partiyada ramziy birinchi yurishni O‘zbekiston Shaxmat federatsiyasi birinchi vitse-prezidenti Alisher Saʼdullayev amalga oshirdi.
Sport dasturidan tashqari, Olimpiadaning birinchi kuni muxlislar va ishtirokchilar faolligi bilan ham o‘tdi. O‘yinlar maydonidan chiqish yo‘li bilan tutashgan EXPO hududida tomoshabinlar partiyalar yakunlanganidan so‘ng shaxmatchilar bilan muloqot qilish, avtograf olish va suratga tushish imkoniga ega bo‘ldi. Katta ekranda partiyalar va grossmeysterlarning sharhlari namoyish etib borildi.
Jamoalar liboslaridagi milliy elementlar ham alohida eʼtiborni tortdi. Odatiy futbolka, polo va sport koftalaridan tashqari, ayrim terma jamoalar o‘yinchilar ismlari tushirilgan liboslardan foydalandi. Ayollar turnirida dizayn va anʼanaviy kiyimlarning turli variantlari namoyish etildi. Tashkilotchilar eng chiroyli kiyinib chiqqan jamoa uchun maxsus sovrin ham taʼsis etgan.
Ochiq turnirda bir nechta favorit musobaqani yirik hisobdagi g‘alabalar bilan boshladi. Birinchi raqam ostida saralangan AQSH terma jamoasi Iroqni 3,5:0,5 hisobida mag‘lub etdi. Fabiano Karuana birinchi turda ishtirok etmadi, Uesli So esa jamoasiga g‘alaba keltirdi. Levon Aronyan uchinchi taxtada durang o‘ynadi, Hans Nimann esa ikkinchi taxtada 23 yurishda g‘alaba qozondi.
Argentina terma jamoasi ham yirik g‘alabaga erishib, Keniyani 4:0 hisobida mag‘lub etdi. Argentinaliklar safida birinchi taxtada 12 yoshli Faustino Oro o‘ynadi va u ham o‘z partiyasida 22 yurishda g‘alaba qozondi.
Braziliya o‘yinchilar reytinglarida sezilarli ustunlikka ega bo‘lishiga qaramay, Botsvanani mag‘lub eta olmadi. Uchrashuv 2:2 hisobida yakunlandi.
Birinchi turning asosiy sensatsiyasi Arjun Erigaysi va Prin Laoxavirapapa partiyasida qayd etildi. Tailand vakili qora donalarda o‘ynab, Hindiston terma jamoasining yetakchilaridan birini mag‘lub etdi. Shunga qaramay, amaldagi jahon chempionlari Tailand ustidan 3:1 hisobida g‘alaba qozonib, turnirni zafar bilan boshladi.
Partiyaning katta qismi davomida Erigaysi ustunroq pozitsiyani saqlab turdi, ammo endshpilda taktik xato qildi. Hindistonlik grossmeyster shohni himoya qilish va qo‘shimcha piyodani saqlab qolish imkonini bergan 50.Qf4! o‘rniga 50.Qg7?? yurishini amalga oshirdi.
50…Qh1+ 51.Kg4 Re4+ 52.Rf4 Qd1+ yurishlaridan so‘ng qora donalar oqlar shohi uchun hal qiluvchi hujumga ega bo‘ldi. 53.Kg3 Qg1+ 54.Kh3 Re3+ davomidan so‘ng Erigaysi taslim bo‘ldi.
Ayollar turnirida saralashda birinchi beshlikdan joy olgan barcha jamoa musobaqani g‘alaba bilan boshladi. Hindiston Dominikan Respublikasini 4:0, Gruziya Tunisni 4:0, Qozog‘iston Botsvanani 4:0, Xitoy Zambiyani 4:0, AQSH esa Andorrani 4:0 hisobida mag‘lub etdi.
Ayollar turnirida O‘zbekiston terma jamoasi Trinidad va Tobago bilan uchrashdi. Umida Omonova oq donalarda Zara La Flyorga qarshi o‘ynab, murakkab pozitsiyaga tushib qoldi, ammo raqibasining xatolaridan foydalanib, yakunda O‘zbekistonga to‘liq ochko keltirdi.
Ochiq turnirda O‘zbekiston Olimpiadani ishonchli boshlab, Yamaykani 4:0 hisobida mag‘lub etdi. Xitoy ham Ugandani 4:0 hisobida yengdi, Germaniya esa Farer orollari ustidan xuddi shunday hisobda g‘alaba qozondi.
Shu tariqa, Samarqanddagi birinchi tur yetakchi terma jamoalarning ishonchli startlari bilan bir qatorda bir nechta kutilmagan natijalar bilan kechdi. Ular orasida eng asosiysi Hindiston — Tailand uchrashuvining birinchi taxtasida Erigaysining mag‘lubiyati bo‘ldi.
