Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekiston atom energetikasini tartibga solish milliy tizimini shakllantirishda yadroviy va radiatsiyaviy xavfsizlik sohasida Rossiya tajribasidan foydalanish niyatida. Bu haqda O‘zbekiston Sanoat, radiatsiyaviy va yadroviy xavfsizlik qo‘mitasi matbuot xizmati xabar berdi.
Qo‘mita raisi Abduvaqqos Rafiqov va Rostexnadzor rahbari Aleksandr Trembiskiy Venada bo‘lib o‘tayotgan Xalqaro atom energiyasi agentligining (MAGATE) 70-Bosh konferensiyasi doirasida zamonaviy xavfsizlik mexanizmlarini joriy etish masalalarini muhokama qildi.
Qayd etilishicha, Rossiyada radiatsiyaviy monitoring, yadroviy va radiatsiyaviy obyektlar xavfsizligini baholash, favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik ko‘rish hamda xavfsizlik talablariga rioya etilishini nazorat qilish mexanizmlari amal qiladi. O‘zbekiston uchun milliy atom energetikasi infratuzilmasini shakllantirish bosqichida ushbu yondashuvlarni o‘rganish qiziqish uyg‘otmoqda.
Hamkorlik atom energetikasi sohasi mutaxassislarining malakasini oshirish, ekspertlar ishtirokida qo‘shma o‘quv tadbirlari va seminarlar o‘tkazish, davlat nazorati va inspeksiya faoliyati mexanizmlarini takomillashtirishni nazarda tutadi. Shuningdek, atom elektr stansiyalarini qurish va ekspluatatsiya qilishning barcha bosqichlarida xavfsizlik talablarini qo‘llashga eʼtibor qaratish rejalashtirilgan.
2024 yil may oyida Toshkentda atom energetikasi tarixida ilk bor Jizzax viloyatida kichik quvvatli AES qurilishi bo‘yicha eksport shartnomasi imzolandi. Loyihaning bosh pudratchisi “Rosatom” bo‘ladi, qurilish ishlariga mahalliy kompaniyalar ham jalb etiladi.
2025 yil sentyabr oyida “Rosatom” va O‘zbekiston hukumati integratsiyalashgan AES loyihasini amalga oshirishning asosiy shartlari bo‘yicha qo‘shimcha kelishuvni imzoladi. Unga ko‘ra, 3+ avlodga mansub VVER-1000 reaktorlari asosida ikkita katta quvvatli energoblok hamda har biri 55 MVt quvvatga ega RITM-200N kichik reaktorlari bilan jihozlangan ikkita energoblok qurilishi rejalashtirilgan.
Iyun oyi boshida AES maydonida kichik reaktor uchun birinchi beton quyildi. Shundan so‘ng stansiya qurilishi boshlandi. Loyihaning bazaviy qiymati 9,5 mlrd dollarga baholanmoqda, butun stansiya qurilishini 2035 yilgacha yakunlash rejalashtirilgan.
