Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — Toshkentda 2030 yilgacha 400 ta mahallani kompleks yangilash, maktab va bog‘chalarda qo‘shimcha o‘rinlar yaratish hamda yirik shaharsozlik loyihalarini amalga oshirish rejalashtirilmoqda. O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 14 oktyabr kuni poytaxtning ijtimoiy va muhandislik infratuzilmasini modernizatsiya qilishga qaratilgan tegishli tashabbuslar taqdimoti bilan tanishdi.
Mahallalarni 15 daqiqalik qulaylik tamoyili asosida yangilash
Taqdim etilgan loyihalardan biri Yashnobod tumanidagi Vatandosh, Mohinur, Al-Buxoriy va Tong mahallalarini kompleks yangilashni nazarda tutadi. Ularning umumiy maydoni 75 gektarni, aholi soni esa 18 386 kishini tashkil etadi.
Loyiha «15 daqiqalik mahalla» tamoyiliga asoslangan bo‘lib, unda asosiy xizmatlar, taʼlim va tibbiyot muassasalari, savdo shoxobchalari, maishiy xizmat ko‘rsatish obyektlari, sport inshootlari va dam olish maskanlaridan piyoda qulay masofada foydalanish imkoniyatini yaratish ko‘zda tutilgan.
Hududda yashil maydonlar kengaytiriladi, uch kilometrlik sayr xiyoboni barpo etiladi, bolalar va sport maydonchalari yangilanadi hamda ko‘p funksiyali sport inshooti quriladi. Mavjud maktablarni kengaytirish hisobiga 2 mingta o‘quvchi o‘rni qo‘shilishi rejalashtirilgan. Shuningdek, 540 o‘rinli to‘rtta bog‘cha va uchta poliklinika tashkil etiladi.
Avtomobillarni hovlilar tashqarisiga chiqarish, jamoat transporti bekatlarini yangilash, xavfsiz piyodalar va velosiped yo‘laklarini tashkil etish ham nazarda tutilgan. Bundan tashqari, 76 ta turar joy binosining fasadlari taʼmirlanadi, muhandislik tarmoqlari modernizatsiya qilinadi, ko‘cha yoritish tizimi yaxshilanadi va chiqindilarni yig‘ish punktlari soni ko‘paytiriladi. Mahallalarda yangi savdo va xizmat ko‘rsatish obyektlari, kafelar hamda jamoat joylari ham paydo bo‘ladi.
2027 yilda poytaxtdagi 100 ta mahallani 15 daqiqalik qulaylik tamoyili asosida yangilash, 2030 yilgacha esa bunday mahallalar sonini 400 taga yetkazish rejalashtirilgan. Ishlar issiqlik taʼminoti, ichimlik suvi, kanalizatsiya, elektr va gaz taʼminoti, yo‘llar, trotuarlar, yoritish tizimlari, ko‘p qavatli uylarning fasadlari, bolalar va sport maydonchalarini qamrab oladi. Shuningdek, har bir aholiga to‘g‘ri keladigan daraxt va butalar sonini xalqaro standartlar darajasiga yetkazish ko‘zda tutilgan.
Kutilishicha, 2030 yilgacha 400 ta mahallada 130 mingta ish o‘rni yaratiladi. Shundan 22 mingtasi 2027 yilda 100 ta mahallada tashkil etiladi. Ushbu ishlarni qo‘llab-quvvatlash uchun banklar tadbirkorlarga mo‘ljallangan namunaviy loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirishni tashkil etadi.
Poytaxtda maktab infratuzilmasi kengaytiriladi
Toshkent aholisining o‘sishi o‘quvchi o‘rinlariga bo‘lgan talabni oshirmoqda. 2025/2026 o‘quv yilida maktablardagi o‘rinlar taqchilligi 141 mingta deb baholangan. Kelgusi besh yilda o‘quvchilar soni yana 71 ming nafarga yoki 14 foizga oshishi kutilmoqda. Natijada 2030/2031 o‘quv yiliga kelib o‘rinlar taqchilligi 212 mingtaga yetishi mumkin.
Taqchillikni kamaytirish uchun 2030 yilgacha respublika byudjeti hisobidan 48 mingta, mahalliy byudjet hisobidan esa yana 78 mingta o‘quvchi o‘rni yaratish rejalashtirilgan. Buning natijasida maktablarning bandlik koeffitsiyentini hozirgi 1,4 darajadan 1,2 gacha pasaytirish ko‘zda tutilgan.
2026/2027 o‘quv yili uchun umumiy maydoni 64,6 ming kvadrat metr bo‘lgan, jami 38 ming o‘quvchiga mo‘ljallangan 24 ta yangi maktab loyihasi tayyorlangan.
Maktablarning namunaviy loyihalariga 17 ta yangi yechim kiritiladi. Ular qo‘shimcha o‘quv xonalari, kutubxonalar, sport va madaniy tadbirlar uchun ko‘p funksiyali zallar, shuningdek, o‘qituvchilar uchun xonalarni nazarda tutadi. Binolarda panduslar va liftlar, inklyuziv taʼlim xonalari, tibbiyot xonalari hamda xavfsizlik va energiya samaradorligini oshirishga qaratilgan yechimlar ham bo‘ladi.
Harakat va suv sarfini aniqlovchi datchiklar elektr energiyasi isteʼmolini 20 foizgacha, suv sarfini esa 10 foizgacha kamaytirish imkonini berishi hisob-kitob qilingan. Yangi loyihalar yer maydonini 50 foiz tejash, har bir o‘quvchiga to‘g‘ri keladigan maydondan foydalanish samaradorligini 15 foizga oshirish va sport maydonchalari maydonini uch baravar ko‘paytirish imkonini berishi kutilmoqda. Umuman olganda, namunaviy loyihalar samaradorligi 40 foizga oshishi prognoz qilingan.
Bundan tashqari, xususiy taʼlim markazlarining davlat maktablari bilan hamkorligini yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan. Bu orqali maktablarning o‘zida oliy taʼlim muassasalariga kirishga tayyorgarlik ko‘rish va xorijiy tillarni o‘rganish mashg‘ulotlarini tashkil etish mumkin bo‘ladi.
Bolalar bog‘chalarida 40 mingta o‘rin yaratiladi
Toshkentda uch yoshdan yetti yoshgacha bo‘lgan 253 ming nafar bola yashaydi. Maktabgacha taʼlim bilan qamrov darajasi 79,2 foizni tashkil etadi. Shu bilan birga, bog‘chalardagi o‘rinlar taqchilligi 65 mingtaga baholanmoqda.
2030 yilgacha respublika byudjeti hisobidan 8 mingta, mahalliy byudjet hisobidan esa 32 mingta qo‘shimcha o‘rin yaratish rejalashtirilgan. Natijada bolalarni maktabgacha taʼlim bilan qamrab olish darajasi 92 foizga yetkazilishi kutilmoqda.
2026/2027 o‘quv yili uchun umumiy maydoni 32 ming kvadrat metr bo‘lgan, besh turdagi 28 ta yangi bog‘cha loyihasi tayyorlangan. Ular jami 16 ming o‘ringa mo‘ljallangan.
Namunaviy loyihalarga bolalarning rivojlanishi va salomatligini mustahkamlashga qaratilgan 14 ta yangi yechim kiritiladi. Xususan, sensorika va logopediya xonalari, psixologik-pedagogik yordam xonalari, tibbiyot bloklari hamda turli mashg‘ulotlar uchun zallar nazarda tutilgan.
Bolalar xavfsizligini taʼminlash uchun videokuzatuv tizimlari va jarohatlanish xavfini kamaytiruvchi qoplamalar, havo sifatini yaxshilash uchun esa havo tozalagichlar o‘rnatiladi. Shuningdek, energiya tejamkor yoritish tizimlari va quyosh panellari ko‘zda tutilgan. Hisob-kitoblarga ko‘ra, ushbu yechimlar namunaviy loyihalar samaradorligini 38 foizga oshiradi.
Uchtepa City va yangi jamoat joylari
Taqdimotda Uchtepa tumanida to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hisobidan amalga oshirilishi rejalashtirilgan zamonaviy Uchtepa City biznes markazi loyihasi ham taqdim etildi.
Majmua 37 gektar maydonda joylashadi va ikki bosqichda quriladi. Birinchi bosqichda investor 26 gektar maydonni o‘zlashtirish uchun 1 milliard dollar sarflashni rejalashtirgan. Ikkinchi bosqichda qolgan 11 gektar hududda turar joy binolari va xizmat ko‘rsatish obyektlarini barpo etish ko‘zda tutilgan.
Majmua tarkibida ko‘p qavatli turar joylar, ofislar, savdo-ko‘ngilochar majmua, xalqaro brend ostidagi mehmonxona va sayr hududi bo‘ladi.
Bundan tashqari, Prezidentga O‘zbekiston — Turkiya do‘stlik bog‘i va Otaturk ko‘chasining meʼmoriy konsepsiyasi taqdim etildi.
Taqdimot yakunida Shavkat Mirziyoyev masʼullarga loyihalarni aholi ehtiyojlari va shaharsozlik talablarini hisobga olgan holda qo‘shimcha ishlab chiqish bo‘yicha topshiriq berdi.
