Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonda atmosfera havosini muhofaza qilish va ifloslanish darajasini pasaytirish bo‘yicha chora-tadbirlar kengaytirilmoqda.
Bu borada amalga oshirilayotgan ishlar va «Toza havo» umummilliy loyihasining ijrosi haqida Prezident Administratsiyasi huzuridagi Ommaviy axborot vositalari uchun kontent tayyorlash markazida o‘tkazilgan matbuot anjumanida maʼlumot berildi.
Tadbirda Milliy ekologiya va iqlim o‘zgarishi qo‘mitasi, Ekopolitsiya, Gidrometeorologiya ilmiy-tadqiqot instituti hamda ekologik tizimning boshqa tashkilotlari vakillari ishtirok etdi.
Ekologiya qo‘mitasi maʼlumotlariga ko‘ra, I–II toifadagi sanoat korxonalarida 459 ta avtomatik monitoring stansiyasi o‘rnatilgan. Toshkent shahrida 554 ta korxona inventarizatsiyadan o‘tkazilgan, 67 ta korxonada esa 186 ta chang-gaz tozalash qurilmasi modernizatsiya qilingan.
Ishlarning alohida yo‘nalishi avtomobil transporti bilan bog‘liq. 280 mingdan ortiq transport vositasi ekologik nazoratdan o‘tkazildi. Natijada, idora maʼlumotlariga ko‘ra, 2,52 ming tonna zararli moddalar chiqindilarining oldi olindi. Respublika bo‘yicha 2,2 milliondan ortiq ekologik stiker ham berildi.
«Avtomobilsiz kun» aksiyasi doirasida o‘rtacha sutkalik chiqindilar hajmi qariyb 50 tonnaga kamaymoqda.
Toshkent shahrida 10 ta nuqtada PM2.5 miqdorini aniqlash uchun namunalarni avtomatik yig‘ish yo‘lga qo‘yildi. Bundan tashqari, “Eko-nazorat” onlayn platformasi ishga tushirildi.
Ekologik talablar qurilish sohasiga ham tatbiq etilmoqda. Balandligi 12 metrdan ortiq yoki maydoni 500 kvadrat metrdan ziyod bo‘lgan obyektlar hududining kamida 30 foizini ko‘kalamzorlashtirish talabi belgilandi.
Toshkent va Sirdaryo viloyatlarida 330 gektar maydonda «yashil belbog‘» barpo etilmoqda. Yana bir loyiha — uzunligi 33 kilometr bo‘lgan Kichik halqa yo‘li bo‘ylab «Yashil koridor» tashkil etish.
Taqdim etilgan maʼlumotlarga ko‘ra, 2026 yil 1 yanvardan 21 sentyabrgacha Toshkent shahrida PM2.5 mayda dispersli zarrachalarining o‘rtacha konsentratsiyasi 2025 yilning shu davriga nisbatan 25 foizga kamaygan.
Milliy standart mezonlariga ko‘ra, havo sifati yaxshi bo‘lgan kunlar soni 81 tadan 147 taga yetgan. Bundan tashqari, 18 apreldan 17 maygacha poytaxtda havo sifati 30 kun davomida uzluksiz yaxshi darajada saqlangan.
Matbuot anjumanida Qo‘mita vakillari jurnalistlarning avval o‘tkazilgan reydlar, avtomobil transporti chiqindilarini kamaytirish choralari, avtomatik monitoring stansiyalarining mavjud emasligi yoki ulardan talab darajasida foydalanilmagani uchun javobgarlik, shuningdek, amalga oshirilayotgan va rejalashtirilayotgan ekologik chora-tadbirlar haqidagi savollariga javob berdi.
Ekologiya qo‘mitasi 2026 yil oxiriga qadar ifloslantiruvchi moddalar va transport chiqindilarini 2 foizga qisqartirish, PM2.5 meʼyoridan oshgan kunlar sonini 7 foizga kamaytirish, qurilish obyektlarining 40 foizini changni bosish va monitoring tizimlari bilan taʼminlash hamda sanoat korxonalarining 30 foizini modernizatsiya qilishni rejalashtirmoqda.
