Markaziy bank banklarga taʼsir choralarini kuchaytirdi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekiston Markaziy banki banklar va moliyaviy tashkilotlarga nisbatan sanksiyalar hamda boshqa taʼsir choralarini qo‘llash tartibini yangiladi. Tegishli o‘zgartishlar Markaziy bank raisi Timur Ishmetov tomonidan tasdiqlangan va 2 may kuni Adliya vazirligida ro‘yxatdan o‘tgan.

Yangi tuzatishlarga ko‘ra, mazkur nizomning amal qilish doirasi endi faqat banklarga emas, balki so‘nggi yillarda respublika qonunchiligida paydo bo‘lgan yangi moliyaviy muassasalar toifalariga ham tatbiq etiladi. Ular qatoriga mikromoliya banklari, faktoring va kafillik tashkilotlari, shuningdek kredit byurolari kiritildi.

O‘zgartishlar jarimalarni belgilash mexanizmini qayta ko‘rib chiqishni nazarda tutadi. Endi sanksiyalar miqdori qoidabuzar tashkilotning moliyaviy holati va uning faoliyat ko‘lamini hisobga olgan holda belgilanadi.

Shuningdek, taʼsir choralarini qo‘llash bo‘yicha protsessual muddatlar ham o‘zgartirildi. Markaziy bank moliyaviy tashkilot yoki uning rahbariga sanksiyalar haqidagi qarordan ko‘chirmani amaldagi uch ish kuni o‘rniga yetti ish kuni ichida yuborish huquqini oldi.

Bundan tashqari, Markaziy bank Apellyatsiya kengashida shikoyatlarni ko‘rib chiqish tartibi ham yangilandi. Ilgari murojaatlar 15 kun ichida ko‘rib chiqilishi lozim bo‘lgan bo‘lsa, endi qo‘shimcha tekshiruv, holatlarni o‘rganish yoki hujjatlar talab qilish zarur bo‘lgan holatlarda bu muddat bir oygacha uzaytirilishi mumkin.

Regulyator tomonidan berilishi mumkin bo‘lgan ko‘rsatmalar ro‘yxatiga moliyaviy xizmatlar isteʼmolchilarini himoya qilish choralari ham kiritildi. Xususan, Markaziy bank tashkilotlardan to‘lovlarni qayta hisoblashni, shuningdek mijozlardan ortiqcha yoki asossiz undirilgan mablag‘larni qaytarishni talab qilishi mumkin bo‘ladi.

Yangi normalar, shuningdek, ustav kapitali minimal miqdoriga oid talablar buzilganda, shuningdek kiberxavfsizlikka tahdidlarning oldini olish va bartaraf etish bo‘yicha normalarga rioya qilinmagan hollarda, jumladan bank kartalaridan mablag‘larni talon-toroj qilish holatlarida banklar va boshqa moliyaviy tashkilotlarning ayrim operatsiyalarini cheklash huquqini ham regulyatorga beradi.

Tuzatishlarda bank rahbarlari javobgar bo‘lishi mumkin bo‘lgan qoidabuzarliklar ro‘yxati ham alohida belgilandi. Ular qatoriga risklar va ichki nazoratni lozim darajada boshqarmaslik, qonunchilikka zid qarorlar qabul qilish, qoidabuzarliklarning oldini olish va mijozlarga yetkazilgan zararni kamaytirish choralarini ko‘rmaslik, qoidabuzarliklarni yashirish, shuningdek manfaatlar to‘qnashuviga yo‘l qo‘yish kiritilgan.

Markaziy bankka, shuningdek, bank rahbarlariga nisbatan qo‘llangan sanksiyalar haqidagi maʼlumotlarni ularning to‘liq ismlari bilan rasmiy veb-saytida eʼlon qilish huquqi berildi.