Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — 2026 yil 1 oktyabr holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda 621,1 mingta korxona va tashkilot faoliyat yuritgan. Bu ko‘rsatkich bir yil avvalgi 549,2 mingtaga nisbatan 13,1 foizga ko‘p.
Ularning 459,1 mingtasi yoki 73,9 foizi kichik korxona va mikrofirmalar hissasiga to‘g‘ri keladi. Bunda fermer va dehqon xo‘jaliklari hisobga olinmagan. Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi maʼlum qildi.
Tadbirkorlik subyektlari soni 463,9 mingtani, fermer va dehqon xo‘jaliklari esa 92,2 mingtani tashkil etdi.
Korxonalarning eng ko‘p qismi Toshkent shahrida joylashgan bo‘lib, ularning soni 118,9 mingtaga yoki umumiy ko‘rsatkichning 19,1 foiziga teng. Keyingi o‘rinlarda Toshkent viloyati 9,5 foiz, Samarqand viloyati 9,2 foiz, Farg‘ona viloyati 8,4 foiz va Qashqadaryo viloyati 7,7 foiz ulush bilan qayd etildi.
Faoliyat turlari bo‘yicha savdo sohasi yetakchilik qilmoqda. Ushbu yo‘nalishda 170,6 mingta korxona faoliyat yuritadi, bu jami korxonalarning 27,5 foizini tashkil etadi. Qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligining ulushi 21,8 foiz, sanoatning ulushi esa 10,6 foizni tashkil etdi. Sanoat sohasida 66 mingta korxona faoliyat yuritmoqda.
Ushbu uchta tarmoq birgalikda mamlakatdagi barcha faol korxonalarning 59,9 foizini tashkil etadi.
Yashash va ovqatlanish bo‘yicha xizmatlar sohasining ulushi 5,7 foiz, qurilish sohasiniki 5,5 foiz, tashish va saqlash sohasiniki 3,2 foiz, sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlarniki 2,6 foiz, axborot va aloqa sohasiniki esa 2,3 foizga teng.
Tashkiliy-huquqiy shakllar orasida masʼuliyati cheklangan jamiyatlar ustunlik qiladi. Ularning soni 372,7 mingtani tashkil etib, faol tijorat korxonalarining 80,3 foiziga teng.
Xususiy korxonalar soni 48,4 mingta yoki 10,4 foiz, oilaviy korxonalar 38,3 mingta yoki 8,3 foizni tashkil etdi. Aksiyadorlik jamiyatlari soni esa 653 tani tashkil qildi.
2026 yilning yanvar–sentyabr oylarida mamlakatda 68 480 ta yangi korxona tashkil etildi. Soliq maʼlumotlariga ko‘ra, ularning 17 777 tasi yoki 26 foizi mahsulotlar, tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotishdan daromad ola boshlagan.
Xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi faol korxonalar soni 22 029 taga yetdi. Bu bir yilda 4 841 taga yoki 28,2 foizga ko‘payganini anglatadi.
Ularning 4 851 tasi qo‘shma korxona, 17 178 tasi esa 100 foiz xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalardir.
Xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar soni savdo sohasida 6 134 tadan 7 860 taga, sanoatda 3 579 tadan 4 245 taga, qurilishda esa 1 322 tadan 1 820 taga oshdi. Ushbu tarmoqlar eng katta o‘sish qayd etilgan yo‘nalishlar bo‘ldi.
So‘nggi besh yilda xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi faol korxonalar soni 1,5 barobar ko‘paydi. Bu davrda to‘liq xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar ulushi 57,6 foizdan 78 foizga yetdi.
Xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalarning 62,4 foizi yoki 13 736 tasi Toshkent shahri hissasiga to‘g‘ri keladi. Viloyatlar orasida Toshkent viloyati 14 foiz, Samarqand viloyati 3,6 foiz va Farg‘ona viloyati 3,2 foiz ulush bilan yetakchilik qilmoqda.
Kapital kelib chiqqan mamlakatlar bo‘yicha birinchi o‘rinni Xitoy egalladi. Xitoy kapitali ishtirokidagi korxonalar soni 6 649 ta bo‘lib, jami xorijiy investitsiyali korxonalarning 30,2 foizini tashkil etadi.
Keyingi o‘rinlarda Rossiya 3 690 ta korxona yoki 16,8 foiz, Turkiya 2 410 ta yoki 10,9 foiz, Qozog‘iston 1 378 ta yoki 6,3 foiz, Janubiy Koreya 744 ta yoki 3,4 foiz hamda Afg‘oniston 740 ta yoki 3,4 foiz ko‘rsatkich bilan qayd etildi.
2026 yilning yanvar–sentyabr oylarida xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi 4 418 ta yangi korxona tashkil etildi. Ularning 587 tasi yoki 13,3 foizi mahsulotlar, tovarlar, ishlar va xizmatlarni sotishdan daromad ola boshlagan.
