O‘zbekistonda 577 mingdan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda
O‘zbekistonda 577 mingdan ortiq korxona faoliyat yuritmoqda
Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — 2026 yil 1 aprel holatiga ko‘ra O‘zbekistonda 577,2 mingta faol korxona va tashkilotlar mavjud. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar qildi. Jami soning 417,3 mingtasini yoki 72,3 foizini kichik korxonalar va mikrofirmalar tashkil etadi.
Hududlar kesimida eng katta biznes konsentratsiyasi Toshkent shahrida kuzatilmoqda, bu yerda barcha korxonalarning 19,0 foizi faoliyat yuritadi. Keyingi o‘rinlarda Toshkent viloyati 9,4 foiz, Samarqand viloyati 9,3 foiz, Farg‘ona viloyati 8,5 foiz va Qashqadaryo viloyati 7,7 foiz ko‘rsatkich bilan qayd etilgan.
Iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha yetakchi soha savdo bo‘lib, u jami korxonalarning 27,3 foizini tashkil etadi. Ikkinchi o‘rinda qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligi 22,1 foiz ulush bilan, uchinchi o‘rinda esa sanoat 10,6 foiz bilan joy olgan. Ushbu uchta sohaga jami korxona va tashkilotlarning 60 foizi to‘g‘ri keladi.
Tashkiliy-huquqiy shakllar orasida masʼuliyati cheklangan jamiyatlar ustunlik qiladi. 422 mingta tijorat korxonasidan 335,1 mingtasi yoki 79,4 foizi MCHJ shaklida ro‘yxatdan o‘tgan. Bu ushbu biznes yuritish shakli mamlakatda eng keng tarqalganini tasdiqlaydi.
Statistikada xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarga ham alohida eʼtibor qaratilgan. Hisobot sanasi holatiga ko‘ra, ularning soni 19 072 tani tashkil etgan bo‘lib, shundan 4 392 tasi qo‘shma korxona, 14 680 tasi esa to‘liq xorijiy korxonalardir.
Bunday kompaniyalarning eng katta ulushi Toshkent shahrida jamlangan — 62,9 foiz. Keyingi o‘rinlarda Toshkent viloyati 13,5 foiz, Samarqand viloyati 3,7 foiz va Farg‘ona viloyati 3,3 foiz ko‘rsatkich bilan qayd etilgan. So‘nggi besh yilda xorijiy kapital ishtirokidagi korxonalar umumiy soni 1,4 barobarga oshgan, to‘liq xorijiy korxonalar ulushi esa 55,5 foizdan 77,0 foizgacha o‘sgan.
2025 yilning shu davriga nisbatan xorijiy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalar soni 3 333 taga yoki 21,2 foizga ko‘paygan. O‘sish savdo sohasida 5 686 tadan 6 814 tagacha, sanoatda 3 304 tadan 3 831 tagacha va qurilish sohasida 1 146 tadan 1 544 tagacha qayd etilgan.
Investor davlatlar orasida Xitoy yetakchilik qilmoqda, unga 5 398 ta korxona yoki xorijiy kapital ishtirokidagi kompaniyalarning 28,3 foizi to‘g‘ri keladi.
Keyingi o‘rinlarda Rossiya 17,1 foiz, Turkiya 11,5 foiz, Qozog‘iston 6,5 foiz, Janubiy Koreya 3,7 foiz va Afg‘oniston 3,4 foiz ulush bilan joylashgan.