O‘zbekiston gaz sizib chiqishlarini kamaytirish orqali yiliga 18 mln dollar tejashni rejalashtirmoqda
Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — Yangi moliyalashtirish mexanizmi O‘zbekistonga gaz yo‘qotishlarini kamaytirish va tejalgan mablag‘larni gaz infratuzilmasini taʼmirlash uchun yana tizimga yo‘naltirish imkonini beradi. Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi xabar berdi.
Vazirlik maʼlumotlariga ko‘ra, mamlakat gaz infratuzilmasida gaz sizib chiqishi aniqlangan 1000 dan ortiq nuqta mavjud. Ushbu sizib chiqishlar oqibatida har yili 35 million kub metrgacha gaz yo‘qotilishi mumkin. Bu hajm 12 500 ta xonadonni bir yil davomida gaz bilan taʼminlash uchun yetarli.
Vazirlik Jahon banki bilan 10,6 million dollarlik grant kelishuvini tuzdi. Biroq mablag‘lar shunchaki taʼmirlash ishlariga yo‘naltirilmaydi. Avvalo ular gaz sizib chiqish holatlarini aniqlash va bartaraf etishga sarflanadi. Shundan so‘ng mustaqil verifikator tejalgan gaz hajmini qayta o‘lchaydi. Tejalgan gazning qiymati hisoblab chiqilib, alohida hisob raqamiga o‘tkaziladi. Shu tariqa olingan mablag‘lar yana tizimga qaytarilib, yangi taʼmirlash ishlarini moliyalashtirishga yo‘naltiriladi.
Vazirlik maʼlumotlariga ko‘ra, 2029 yilga kelib loyiha har yili 47,5 ming metrlik tonna gaz yo‘qotilishining oldini olish va qariyb 18 million dollar tejash imkonini beradi. Bu aholi va korxonalar uchun ko‘proq gazni saqlab qolish, shuningdek, gaz tizimini taʼmirlash va modernizatsiya qilish uchun barqaror moliyalashtirish manbasini yaratishga xizmat qilishi kerak.
Avvalroq UzDaily.uz xabar berganidek, loyihani amalga oshirish choralari 2026 yil 18 avgustdagi Vazirlar Mahkamasining 444-son qarori bilan tasdiqlangan. Loyihaning o‘zi 2026–2028 yillarga mo‘ljallangan.
Ajratilgan grantning 9,6 million dollari infratuzilmadagi gaz yo‘qotishlarini kamaytirishga, 500 ming dollari monitoring va hisobot yuritish sohasida institutsional salohiyatni mustahkamlashga, yana 500 ming dollari esa loyihani amalga oshirish guruhi faoliyati va xorijiy ekspertlarni jalb qilishga mo‘ljallangan.
Ishlarni muvofiqlashtirish uchun Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Energetika vazirligi hamda “O‘ztransgaz” ishtirokida idoralararo ishchi guruh tuziladi.
