O‘zbekiston avto bozorida elektromobillar raqobati kuchaymoqda

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekiston Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar instituti mutaxassislari 2026 yil aprel oyi yakunlari bo‘yicha mamlakatning ikkilamchi avtomobil bozoridagi vaziyatni tahlil qildi.

Tadqiqot OLX platformasida joylashtirilgan 1,4 milliondan ortiq ochiq eʼlonlar asosida tayyorlangan.

Tahlil maʼlumotlariga ko‘ra, aprel oyida bozordagi takliflar soni mart oyiga nisbatan qisqargan. Noto‘g‘ri eʼlonlar va besh yildan ortiq foydalanilgan avtomobillar chiqarib tashlangach, umumiy takliflar soni 13,5 mingtani tashkil etgan. Bu mart oyi ko‘rsatkichiga nisbatan 18,6 foizga kamdir. Shu bilan birga, takliflar hajmi o‘tgan yil apreliga nisbatan 59,6 foizga yuqori bo‘lgan.

Tahlilchilar elektromobillar va gibrid avtomobillar ulushi o‘sishda davom etayotganini qayd etmoqda. 2024 yil iyun oyida ularning bozordagi ulushi 5,4 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 2026 yil apreliga kelib bu ko‘rsatkich 10 foizga yetgan. Shu bilan birga, mahalliy ishlab chiqarilgan avtomobillar ulushi 53,7 foizdan 47 foizgacha qisqargan.

Mahalliy ishlab chiqarilgan eng talabgir modellar asosan barqaror narx pozitsiyalarini saqlab qolgan. Kam foydalanilgan Chevrolet Cobalt avtomobillarining median narxi taxminan 12,9 ming AQSH dollari darajasida qolgan bo‘lsa, Chevrolet Onix biroz qimmatlashib, 14,8 ming AQSH dollariga yetgan. Shu bilan birga, Chevrolet Damas, Chevrolet Labo va Chevrolet Nexia modellari bo‘yicha narxlar pasayishi qayd etilgan.

Xorijiy avtomobillar bozorida narxlar dinamikasi turlicha saqlanmoqda. Ayrim kam foydalanilgan Chery va Kia modellari arzonlashgan bo‘lsa, premium segmentda Kia Carnival va Kia Sorento modellari narxlarida o‘rtacha o‘sish kuzatilgan.

Tadqiqotda elektromobillar anʼanaviy avtomobillar bilan tobora faol raqobatlashayotgani taʼkidlangan. Xususan, BYD Seagull taxminan 15,5–16 ming AQSH dollari, BYD Yuan Up 20–21,5 ming AQSH dollari, BYD Chazor esa 20,5–22 ming AQSH dollari oralig‘ida taklif etilmoqda.

Mutaxassislar narxlar o‘sishi segmentlar bo‘yicha bir xil taqsimlanmayotganini qayd etmoqda. Arzon toifadagi avtomobillarda yuqori likvidlik saqlanib qolayotgan bo‘lsa, lyuks segment va ayrim elektromobil modellarida narx o‘zgarishlari ancha kuchliroq namoyon bo‘lmoqda.

Tadqiqot mualliflari sotuvchilarga bozorning umumiy tendensiyasi emas, balki muayyan model xususiyatlari, avtomobildan foydalanish darajasi va elektromobillar tomonidan kuchayib borayotgan raqobatni hisobga olishni tavsiya qildi.

Xaridorlarga esa avtomobilni investitsiya vositasi sifatida emas, avvalo isteʼmol qiymati va likvidlik nuqtai nazaridan baholash tavsiya etilmoqda. Shu bilan birga, mahalliy ishlab chiqarilgan ayrim kam foydalanilgan avtomobillar allaqachon avtosalonlardagi narxlardan arzonroq sotilmoqda.