O‘zbekistonda mulk bitimlari nazorati kuchaytirildi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekiston Vazirlar Mahkamasi ayrim turdagi tovarlar va mol-mulk uchun soliq bazasini ularning bozor qiymati asosida hisoblashning yangi tartibini tasdiqladi. 18 may kuni qabul qilingan tegishli qaror milliy huquqiy baza — Lex.uz saytida eʼlon qilindi. Hujjat bitim narxi bozor darajasidan sezilarli darajada farq qilgan hollarda soliq majburiyatlarini tuzatish mexanizmini joriy etadi.

Hujjatni qabul qilishga Tax Code of Uzbekistanning 248-moddasi asos bo‘lgan. Unga ko‘ra, tovarlar yoki xizmatlar bozor narxidan sezilarli darajada farq qiluvchi baholarda sotilganda soliq organlari soliq bazasini qayta ko‘rib chiqish huquqiga ega. Yangi tartib ko‘chmas mulk obyektlari va yog‘och mahsulotlariga tatbiq etiladi.

Qarorga muvofiq, hujjatlarda ko‘rsatilgan narx o‘xshash tovarning o‘rtacha bozor qiymatidan 20 foizdan ortiq past bo‘lgan hollarda soliq bazasiga tuzatish kiritiladi. Hisob-kitobda taqqoslanadigan tovarlar bo‘yicha bitim narxlari haqidagi maʼlumotlardan foydalaniladi. Bunda yetkazib berish shartlari, bitim amalga oshirilgan hudud va qiymatga taʼsir qiluvchi boshqa omillar inobatga olinadi.

Maʼlumot manbalari sifatida soliq organlari yagona notarial tizim maʼlumotlari, bojxona axborotlari, birja kotirovkalari, davlat xaridlari va auksion platformalari maʼlumotlari, sotuvchilar preyskurantlari, ommaviy axborot vositalari va internet resurslari maʼlumotlari, shuningdek, banklarning mol-mulk garov qiymati bo‘yicha maʼlumotlaridan foydalanishi mumkin. Qo‘shimcha ravishda, kadastr bo‘yicha vakolatli organ tomonidan o‘tkazilgan bozor baholash natijalari ham qo‘llanilishi mumkin.

Birja yoki elektron savdo maydonchalari orqali sotiladigan tovarlar uchun bozor qiymati bitim sanasidagi o‘xshash tovarlar kotirovkalari asosida belgilanadi. Agar bunday maʼlumotlar mavjud bo‘lmasa, o‘xshash tovarlar narxlaridan foydalaniladi. Bozor qiymati bilan shartnoma qiymati o‘rtasida farq aniqlangan taqdirda, soliq bazasi ushbu farq summasini bitim hajmiga ko‘paytirish orqali oshiriladi.

Qarorga muvofiq, qo‘shimcha hisoblangan soliq summalari uchun moliyaviy jarimalar qo‘llanilmaydi. Shu bilan birga, qo‘shimcha hisoblangan QQS soliq tekshiruvlari natijasida aniqlangan holatlardan tashqari, chegirib tashlanadigan xarajat sifatida hisobga olinishi mumkin.

Yangi tartib transfert narxlash qoidalariga tushadigan bitimlar, davlat tomonidan tartibga solinadigan tariflar asosidagi operatsiyalar, tabiiy monopoliya tovarlari, prezident va hukumat qarorlari bilan belgilangan imtiyozli narxlardagi sotuvlar, shuningdek, birja savdolari orqali amalga oshirilgan bitimlarga nisbatan qo‘llanilmaydi.