O‘zbekistonda chorvachilikda gigiyena oyligi eʼlon qilindi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonda 18 apreldan 18 maygacha qishloq xo‘jaligi hayvonlari orasida oqsil kasalligi tarqalishi xavfi munosabati bilan «Chorvachilikda sanitariya-epidemiya-gigiyena”» oyligi eʼlon qilindi. Bu haqda Qishloq xo‘jaligi vazirligi va Fermerlar kengashi xabar qildi.

Qaror qator mamlakatlarda epizootik vaziyat yomonlashayotgani fonida qabul qilindi. Avvalroq Xitoyning ikki provinsiyasida kasallik avj olgani, shuningdek Qozog‘istonda, ayniqsa chegara hududlarida chorva mollarini shoshilinch emlash ishlari olib borilayotgani haqida xabarlar berilgan edi.

2025 yil oxirida Rossiyada hayvonlarning ommaviy so‘yilishi qayd etilgan bo‘lib, rasmiy ravishda bu holat pasterellyoz va quturish bilan izohlangan, biroq mutaxassislar bahosiga ko‘ra, gap oqsil kasalligi haqida ketgan bo‘lishi mumkin. Bu maʼlumotni mustaqil manbalar orqali tasdiqlash imkoni mavjud emas.

O‘zbekistonda oqsil kasalligi aniqlangani haqida rasmiy xabarlar berilmagan. Shu bilan birga, ijtimoiy tarmoqlarda yirik shoxli qoramollarda kasallik alomatlari aks etgan videolar tarqalmoqda. Ayrim fermerlar hayvonlar yem-xashakdan bosh tortayotgani va nobud bo‘layotgani haqida maʼlum qilmoqda, biroq bu xabarlar rasman tasdiqlanmagan.

Jahon hayvonlar sog‘lig‘ini muhofaza qilish tashkiloti maʼlumotlariga ko‘ra, 2025–2026 yillarda 48 mamlakatda anʼanaviy ravishda Afrikada tarqalgan, ammo boshqa hududlarga ham yoyilishi mumkin bo‘lgan SAT serotipiga mansub oqsil virusining yangi turlari aniqlangan.

Qayd etilishicha, mavjud vaksinalar ushbu turdagi virusdan to‘liq himoyani taʼminlamaydi.

Qishloq xo‘jaligi vazirligida taʼkidlanishicha, kasallik tarqalishining oldini olishda asosiy omil veterinariya-sanitariya talablariga qatʼiy rioya qilish hisoblanadi.

Fermerlarga dezinfeksiya to‘siqlarini o‘rnatish, begona shaxslar va transport kirishini cheklash, hayvonlarni saqlash sharoitlariga rioya qilish, ularni sifatli ozuqa va toza suv bilan taʼminlash, shuningdek xo‘jaliklarda sanitariya holatini saqlash tavsiya etilmoqda.

Kasallikka gumon qilinganda, darhol kasal hayvonlarni izolyatsiya qilish va veterinar mutaxassis kelgunga qadar mustaqil ravishda dori vositalarini qo‘llamaslik lozim. Oqsil kasalligining asosiy alomatlari sifatida yuqori harorat, og‘iz bo‘shlig‘ida, tuyoqlarda va yelinda yaralar paydo bo‘lishi qayd etiladi.

Profilaktik emlashga alohida ahamiyat qaratilmoqda. Yirik shoxli qoramollar yilda ikki marta — bahor va kuzda, qo‘ylar esa yilda bir marta emlanishi kerak. Zarur hollarda 2,5–3 oydan katta bo‘lgan barcha hayvonlar emlanadi.

Immunitet emlashdan so‘ng 15–21 kun davomida shakllanadi.

Kasallik alomatlari aniqlanganda veterinariya xizmatlariga murojaat qilish, shuningdek dezinfeksiya ishlarini olib borish va chorvachilik mahsulotlarining harakatini cheklash kabi bioxavfsizlik choralariga rioya qilish zarur.