Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Navoiy viloyatining Xatirchi tumanida yovvoyi holda o‘suvchi do‘lana mevalarini tergan ikki nafar mahalliy aholi vakili jarimaga tortildi. Maʼmuriy jarimalarning umumiy miqdori 7,48 mln so‘mni tashkil etdi. Bundan tashqari, huquqbuzarlar tabiatga yetkazilgan 1 mln so‘mlik zararni ham qoplashi kerak. Bu haqda Navoiy viloyati ekologiya inspektorlari xabar berdi.
Fuqarolarga nisbatan O‘zbekiston Maʼmuriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 79-1-moddasi bo‘yicha bayonnomalar rasmiylashtirildi. Ushbu modda yovvoyi holda o‘suvchi o‘simlik xomashyosini, jumladan, oziq-ovqat va dorivor maqsadlarda foydalaniladigan o‘simliklarni yig‘ishning belgilangan tartibi va shartlarini buzganlik uchun javobgarlikni nazarda tutadi.
Huquqbuzarlardan biriga bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 10 baravari, ikkinchisiga esa 7 baravari miqdorida jarima tayinlandi. Keltirilgan maʼlumotlarga ko‘ra, mazkur moddada fuqarolar uchun 7 baravardan 10 baravargacha, mansabdor shaxslar uchun esa 15 baravardan 25 baravargacha miqdorda jarima belgilangan.
Yovvoyi holda o‘suvchi o‘simliklarni yig‘ish tartibi 2026 yil 15 maydagi 245-son Vazirlar Mahkamasi qarori bilan tartibga solinadi.
Hujjatda o‘simliklarni shaxsiy ehtiyojlar uchun yig‘ish va ularni tijorat maqsadida tayyorlash uchun turli shartlar belgilangan.
Shaxsiy foydalanish uchun yig‘ish mumkin bo‘lgan o‘simliklar hajmi xalq deputatlari mahalliy Kengashlari tomonidan belgilanadi.
Yovvoyi o‘simliklarni tijorat maqsadida tayyorlash uchun E-auksion platformasida onlayn-auksion orqali ularni yig‘ish huquqini qo‘lga kiritish zarur. Bunday huquqlar har yili belgilanadigan kvotalar doirasida taqdim etiladi. Yutilgan lot uchun to‘lov amalga oshirilganidan so‘ng, tizim bir ish kuni ichida elektron ruxsatnoma berishi kerak.
Eʼlon qilingan materiallarda misol tariqasida do‘lana mevasi va gullarini yig‘ish uchun boshlang‘ich stavka ham keltirilgan. U quritilgan vazn hisobida bir kilogramm uchun BHMning 0,005 baravarini tashkil etadi. Auksion ishtirokchilari boshlang‘ich narxni oshirishlari mumkin.
Shuningdek, boshqa yovvoyi o‘simliklarni yig‘ish uchun belgilangan boshlang‘ich stavkalar ham ko‘rsatilgan: zira uchun bir kilogrammga BHMning 0,035 baravari, rodiola uchun 0,022 baravari, moychechak gulto‘plamlari uchun 0,015 baravari, zirk mevalari uchun 0,008 baravari, naʼmatak uchun 0,005 baravari va isiriq uchun 0,004 baravari.
Yovvoyi holda o‘suvchi o‘simliklarni yig‘ishning belgilangan qoidalarini buzish maʼmuriy jarimaga tortish hamda tabiatga yetkazilgan zararni qoplash majburiyatini keltirib chiqarishi mumkin.
