Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — Toshkent avtobuslarida 2 oktyabrdan yo‘l haqini to‘lash nazorati kuchaytiriladi. Nazoratchilar yo‘lovchilarni tekshirish vaqtida validatorlarni bloklash imkoniyatiga ega bo‘ldi. Bu tekshiruv boshlanganidan keyin yo‘l haqi to‘langanini ro‘yxatdan o‘tkazishning oldini olish maqsadida amalga oshiriladi.
Agar yo‘lovchi yo‘l haqini to‘lamagan yoki avtobusga kirish vaqtida safarini ro‘yxatdan o‘tkazmagan bo‘lsa, unga jarima solinishi mumkin. Bu haqda “Toshshaxartransxizmat” kompaniyasi maʼlum qildi.
Kompaniya yo‘lovchilarni yo‘l haqini nazoratchi paydo bo‘lishiga yoki safar yakuniga qadar kechiktirib bo‘lmasligi haqida alohida ogohlantirdi. «“Inspektorni ko‘rsam — to‘layman” yoki “bekatga yetib olganimda to‘layman” kabi bahonalar endi o‘tmaydi», — deyiladi kompaniya tomonidan eʼlon qilingan videorolikda.
Avtobusga kirish vaqtidayoq yo‘l haqini to‘lash talabi brutto-shartnomalar tizimi asosida ishlaydigan yo‘nalishlar avtobuslari yo‘lovchilari uchun 1 sentyabrdan amal qilmoqda. Hukumat qaroriga ko‘ra, belgilangan tartibda yo‘l haqini to‘lamagan yo‘lovchi chiptasiz yo‘lovchi hisoblanadi.
Ayni vaqtda chiptasiz yurganlik uchun jarima miqdori 44 ming so‘mni tashkil etadi.
«Toshkent shahri yo‘lovchi tashishlarni monitoring qilish va nazorat qilish» davlat muassasasi direktori o‘rinbosari Abduvohid Xudoyberdiyevning bildirishicha, nazoratning kuchaytirilishi hukumat qarori bilan belgilangan to‘lov tartibini mustahkamlashga qaratilgan.
Shu bilan birga, ayrim yo‘lovchilar uchun yangi talab noqulay bo‘lib qolmoqda. Poytaxtning ko‘plab aholisi avtobusdan chiqishdan oldin yo‘l haqini to‘lashga odatlangan va hanuz ushbu amaliyotdan foydalanmoqda. Ayrim yo‘lovchilar ham korrespondentlarga tartib o‘zgarganidan xabardor bo‘lmaganini aytdi, garchi salonlarda vaqti-vaqti bilan eʼlonlar berib turilsa ham.
Avtobusga kirish vaqtidayoq to‘lovni amalga oshirish, ayniqsa yo‘lovchilar soni ko‘p bo‘lganda, qo‘shimcha vaqt talab qilishi mumkin.
Toshkent avtobuslarida yo‘lovchilarning chiqishi va tushishi barcha eshiklar orqali amalga oshiriladi. Shu sababli ayrim yo‘lovchilar avtobusga kirganidan keyin salonning ichkarisida qolib ketishi va validatordan foydalanishga ulgurmasligi mumkin.
QR-kod orqali to‘lov qilishda ham qo‘shimcha qiyinchiliklar yuzaga keladi: yo‘lovchi smartfonida ilovani ochishi va kamera yordamida kodni skaner qilishi kerak. Yo‘lovchilar gavjum bo‘lganida buni avtobusga kirgan zahoti amalga oshirish qiyin bo‘lishi mumkin.
Yo‘l haqini to‘lashning avtomatlashtirilgan tizimi Toshkentda 2020 yilda joriy etila boshlangan. 2025 yil 1 yanvardan shahar jamoat transporti to‘liq naqd pulsiz to‘lov tizimiga o‘tdi. Shu bilan bir vaqtda avtobuslarda konduktorlar soni ham kamaydi.
Avvalroq konduktorlar nafaqat naqd pul qabul qilgan, balki validatorlar orqali yo‘l haqini to‘lash uchun yo‘lovchilarning bank kartalaridan ham foydalangan.
Jamoat transportining ayrim foydalanuvchilari nazorat, avvalo, yo‘l haqini ataylab to‘lamaydigan yo‘lovchilarga qaratilgan bo‘lishi kerak, deb hisoblaydi.
«Avvalo yo‘l haqini to‘lamaydiganlar bilan kurashish kerak, to‘laydigan, ammo avtobusga kirish vaqtida emas, keyinroq to‘laydiganlar bilan emas», — dedi doimiy yo‘lovchilardan biri.
