O‘zbekistonda $1,7 mlrdlik yangi energquvvatlar ishga tushirildi
Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — 25 avgust kuni O‘zbekistonda umumiy quvvati 2423 MVt bo‘lgan uchta yangi elektr stansiyasi va uchta elektr energiyasini saqlash tizimi ishga tushirildi. Energetika obyektlarining umumiy qiymati qariyb 20 trln so‘m yoki 1,7 mlrd dollarni tashkil etdi. Bu haqda O‘zbekiston Energetika vazirligi xabar berdi.
Yangi quvvatlar mamlakat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan sanoat, xizmat ko‘rsatish va ijtimoiy obyektlarni foydalanishga topshirishga bag‘ishlangan marosim doirasida ishga tushirildi. Energetika vaziri Sherzod Xo‘jayev ishga tushirilgan ayrim obyektlar o‘z yo‘nalishida Markaziy Osiyodagi eng yirik inshootlar qatoriga kirishini taʼkidladi.
Eng yirik loyiha Sirdaryo viloyatining Bayaut tumanidagi quvvati 1573 MVt bo‘lgan issiqlik elektr stansiyasi bo‘ldi. Uning qiymati 900 mln dollarni tashkil etgan bo‘lib, moliyalashtirish to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar hisobidan amalga oshirildi.
Loyihani Fransiyaning EDF, Qatarning Nebras Power hamda Yaponiyaning Sojitz va Kyuden kompaniyalaridan iborat konsorsium amalga oshirdi. Konsorsium 2021 yil noyabr oyida o‘tkazilgan tenderda g‘olib chiqqan. Qurilish davrida obyektda qariyb 3 ming kishi mehnat qilgan. Elektr stansiyasi ishga tushirilganidan so‘ng bu yerda 120 nafar mutaxassis doimiy ish bilan taʼminlanadi.
Bug‘-gaz elektr stansiyasi yiliga 13 mlrd kVt·soatgacha elektr energiyasi ishlab chiqarishga mo‘ljallangan. Uning foydali ish koeffitsiyenti 61,7 foizni tashkil etadi. Energetika vazirligi maʼlumotlariga ko‘ra, bu har yili 1,1 mlrd kub metr tabiiy gazni tejash imkonini beradi.
Navoiy viloyatining Nurota tumanida quvvati 300 MVt bo‘lgan quyosh fotoelektr stansiyasi va 150 MVtlik akkumulyator energiya saqlash tizimidan iborat majmua ishga tushirildi. Qiymati 390 mln dollar bo‘lgan loyihani Xitoyning China Energy Overseas Investment kompaniyasi amalga oshirdi.
Majmua har yili 657 mln kVt·soat “yashil” elektr energiyasi ishlab chiqarishi mumkin. Vazirlik maʼlumotlariga ko‘ra, bu hajm bir yil davomida qariyb 273 mingta xonadonni elektr energiyasi bilan taʼminlash uchun yetarli. Obyektning ishga tushirilishi har yili 175 mln kub metr tabiiy gazni tejash va atmosferaga chiqariladigan chiqindilarni 377 ming tonnaga qisqartirish imkonini beradi.
Qoraqalpog‘istonda yana bir energetika majmuasi ishga tushirildi. Uning tarkibiga ACWA kompaniyasining quvvati 200 MVt bo‘lgan shamol elektr stansiyasi va 100 MVtlik energiya saqlash tizimi kiritilgan.
Loyihaning qiymati 263 mln dollarni tashkil etdi. ACWA 2023 yilda o‘tkazilgan tenderda g‘olib bo‘lganidan so‘ng loyihani amalga oshirish huquqini qo‘lga kiritgan. Loyiha doirasida 25 ta ish o‘rni yaratilgan.
Shamol elektr stansiyasi yiliga 701 mln kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarishi kutilmoqda. Energetika vazirligi maʼlumotlariga ko‘ra, bu 292 mingta xonadonni elektr energiyasi bilan taʼminlash uchun yetarli. Loyihaning amalga oshirilishi yiliga 187 mln kub metr gazni tejash va atmosferaga chiqariladigan ifloslantiruvchi moddalar miqdorini 403 ming tonnaga qisqartirish imkonini ham beradi.
Namangan viloyatida elektr energiyasini saqlashga mo‘ljallangan yana bir tizim foydalanishga topshirildi. Uni China Energy Overseas Investment kompaniyasi 110 mln dollarga qurdi. Majmua quvvati 100 MVt, sig‘imi esa 200 MVt·soatni tashkil etadi.
Tizim elektr energiyasini to‘plash va yuklama yuqori bo‘lgan paytlarda energiya taʼminoti barqarorligini taʼminlash uchun mo‘ljallangan.
