Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekistonda aksiyalar va çegirmalarni nazorat qilişning raqamli tizimini joriy etiş taklif qilindi. U xaridorlarga narxlar haqiqatan ham pasaytirilganini va reklamadagi takliflar şartlarini tekşiriş imkonini beradi. Bu taşabbus Raqobat qömitasi 58 ta dökon va xizmat körsatiş nuqtasidagi 116 ta aksiyani tekşiriş jarayonida 65 ta qoidabuzarlikni aniqlaganidan keyin ilgari surildi.
Idora ma’lumotlariga köra, qoidabuzarliklar va’da qilingan sovğalarning berilmagani, öyin natijalarining özgartirilgani, çegirmalar haqida notöğri ma’lumot taqdim etilgani hamda reklamada körsatilmagan çeklovlarning mavjudligi bilan boğliq bölgan.
Andijon viloyatida Water Life Mineral kompaniyasi «Orzu uşalsin» aksiyasining uç nafar iştirokçisiga umumiy qiymati 60 mln söm bölgan va’da qilingan sovğalarni bermagan. Qömita iş qözğatib, iste’molçilar huquqlari buzilganini aniqladi va kompaniyaga qoidabuzarlikni bartaraf etiş böyiça körsatma berdi.
Namangan viloyatida «Namangan avtotexxizmat» kompaniyasi Çevrolet Cobalt avtomobili öynalgan lotereya ğolibining yutiğini bekor qilib, maşinani boşqa şaxsga topşirgan. Kompaniya bunga dastlabki ğolib bilan telefon raqamidagi xato sababli boğlana olmaganini izoh sifatida keltirgan. Qömita aralaşuvidan keyin avtomobil qonuniy ğolibiga qaytarildi.
Çegirmalar savdosi jarayonida ham qoidabuzarliklar aniqlangan. Namangandagi Baldini dökonida 50 foizlik çegirmalar e’lon qilingan, ammo tovarlarda narx yorliqlari bölmagan. Buxorodagi IDEA dökonida esa xaridorlarga 20, 50 va 60 foizlik çegirmalar taklif qilingan. Biroq ular tovarning töliq qiymatiga emas, balki uni bölib tölaş şarti bilan xarid qilişdagi oylik tölovlarga nisbatan qöllangan.
Samarqand viloyatida «Samarkand avtotexxizmat» kompaniyasi Çevrolet avtomobillarini xarid qiluvçilarga maişiy texnika sovğa qilişni va’da qilgan. Ammo aksiyada faqat avtomobil pulini töliq va bir yöla tölagan xaridorlar iştirok etişi mumkin bölgan. Avtomobilni bölib tölaş şarti bilan xarid qilganlar va yuridik şaxslar aksiya iştirokçilari qatoriga kiritilmagan.
Qömita reklama talablari, çakana savdo qoidalari va iste’molçilar huquqlarini himoya qiliş töğrisidagi qonunçilik buzilganini aniqlab, kompaniyaga bajarilişi majburiy bölgan körsatma berdi.
Qaşqadaryo viloyatida IDEA dökonlarining smartfonlarni bölib tölaş şarti bilan sotiş aksiyalari reklamasi yuzasidan e’tirozlar bildirildi. E’lonlarda aksiyada iştirok etadigan tovarlar soni, ularning oldingi 30 kun davomidagi eng past narxlari, şuningdek, “1+1” taklifi doirasida xaridor olişi mumkin bölgan aniq tovar körsatilmagan.
Qömita ma’lumotiga köra, aniqlangan 65 ta qoidabuzarlikning 59 tasi, ya’ni 90,7 foizi tuşuntiriş işlari va ogohlantirişlardan keyin bartaraf etilgan. Törtta kompaniyaga nisbatan iş qözğatilgan. Qayta hisob-kitoblar natijasida xaridorlarga qariyb 250 mln söm qaytarilgan.
Nazoratni kuçaytiriş maqsadida idora aksiyalar va çegirmalarni tekşiriş uçun raqamli vositalarni joriy etiş böyiça takliflar tayyorlamoqda.
Jumladan, xaridorlar tovar yonidagi QR-kodni skanerlab, uning avvalgi narxini bilişi va narx qançalik pasayganini tekşirişi mumkin böladi. Şuningdek, kompaniyalarga aksiya şartlarini oldindan maxsus elektron tizimda röyxatdan ötkaziş va narxlar özgarişining raqamli tarixini yuritiş majburiyatini yuklaş taklif etilmoqda.
Uşbu vositalar reklamadagi va’dalarni savdoning haqiqiy şartlari bilan soliştiriş va e’lon qilingan çegirmalar tovarlar narxining amaldagi pasayişiga mos kelmagan holatlarni aniqlaş imkonini beradi.
Hozirça takliflar işlab çiqiş bosqiçida bölib, ular hali amaliyotga joriy etilmagan.
