Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekistonda davlat tibbiyot muassasalari xususiy sektordan xizmatlar xarid qiliş kölamini kengaytiradi. Xususan, gemodializ, laboratoriya tekşiruvlari, tibbiy uskunalarni sterilizatsiya qiliş, tibbiy reabilitatsiya va fizioterapiya xizmatlarini körsatişga xususiy kompaniyalarni jalb etiş rejalaştirilmoqda. Bu haqda prezident Şavkat Mirziyoyev 27 oktyabr kuni soğliqni saqlaş va farmatsevtika sohasi xodimlari bilan uçraşuvda ma’lum qildi.
Davlat rahbarining sözlariga köra, mamlakatda xususiy klinikalar soni 2017 yildagi 3,5 mingtadan 9 mingtadan ziyodga yetgan. Biroq xususiy tibbiyotning rivojlanişi hududlar va tibbiyotning ayrim yönalişlari böyiça bir xil emas.
Andijon, Farğona, Namangan va Samarqand viloyatlari, şuningdek, Toşkent şahrida xususiy klinikalarning 35–40 foizi statsionar örinlarga ega. Qoraqalpoğiston, Sirdaryo, Jizzax va Navoiy viloyatlarida esa bu körsatkiç 15 foizga ham yetmaydi.
Ayni vaqtda stomatologiyada xususiy sektor uluşi 90 foizni, diagnostikada 70 foizni, otorinolaringologiya, urologiya va oftalmologiyada esa 60 foizni taşkil etadi. Tadbirkorlarning tibbiy reabilitatsiya, nefrologiya, onkologiya, neyroxirurgiya, psixiatriya, narkologiya va tuğruqqa yordam körsatiş sohalaridagi iştiroki hozirça yetarli emas.
Davlat şifoxonalari xususiy kompaniyalarni jalb qiladi
Tadbirkorlarning iştirokini kengaytiriş uçun autsorsingning yangi mexanizmlarini joriy etiş va tibbiy xizmatlarni xususiy yetkazib beruvçilardan bosqiçma-bosqiç xarid qilişga ötiş taklif etilmoqda.
Tadbirkorlarga zamonaviy uskunalarni joylaştiriş uçun davlat şifoxonalaridagi xonalarni taqdim etiş rejalaştirilgan. Xususiy kompaniyalar davlat tibbiyot muassasalarining özida xizmat körsatişi mumkin böladi, ular uçun hisob-kitoblar esa tibbiy suğurta tizimi orqali amalga oşiriladi.
Har bir hududda tibbiy xizmatlarga bölgan ehtiyoj va moliyalaştiriş şartlari haqidagi ma’lumotlarni e’lon qiliş közda tutilgan. Bu salohiyatli investorlarga talabni baholaş va sarmoya kiritişni rejalaştiriş imkonini beradi.
26 oktyabr kuni prezidentga soğliqni saqlaş sohasida xususiy sektor iştirokini kengaytiriş töğrisidagi qaror loyihasi ham taqdim etilgan edi. Hujjatda tibbiy xizmatlar körsatiş böyiça şartnomalarni amaldagi bir yillik muddat örniga beş yilgaça tuziş imkoniyati nazarda tutilgan.
Uzoqroq muddatli şartnomalar kompaniyalarga uskunalar va infratuzilmaga sarmoya kiritişni ularning özini qoplaş muddatlarini hisobga olgan holda rejalaştiriş imkonini berişi kutilmoqda. Taklif etilayotgan modelga köra, davlat tibbiyot muassasasi xizmatni xarid qiladi, xususiy hamkor esa uskunalarni öz mablaği hisobidan sotib oladi, ularning işlaşini ta’minlaydi va yangilab boradi.
Şuningdek, yagona tender hujjatlarini joriy etiş, elektron xaridlar tizimini yaratiş va ayrim tibbiyot muassasalarini professional kompaniyalar boşqaruviga beriş imkoniyati ham körib çiqilmoqda. Mirziyoyev takliflarni takomillaştiriş va ularni bosqiçma-bosqiç joriy etişni ta’minlaş böyiça topşiriq berdi.
Klinikalar quriş uçun yer uçastkalari ajratiladi
Xususiy tibbiyotga investitsiyalarni rağbatlantiriş maqsadida hokimlarga har yili xususiy klinikalar quriş uçun möljallangan yer uçastkalari röyxatini aniqlaş va e’lon qiliş topşirildi. Uçastkalar faqat tibbiyot muassasalarini taşkil etiş maqsadida auksionga çiqariladi va imtiyozli şartlarda taklif etiladi. Imtiyozlarning aniq parametrlari va yer ajratiş tartibi hozirça belgilanmagan.
Tibbiy infratuzilma boş rejalar asosida rejalaştiriladi
Prezident yangi tibbiyot muassasalarini qurişda aholi soni va hududiy joylaşuvni hisobga oliş zarurligini ham ta’kidladi.
Uning sözlariga köra, aholi sonining ösişi, yangi şaharlar va turar joy massivlarining paydo bölişi uzoq muddatli rejalaştirişni talab etadi. Aks holda, ayrim hududlarda şifoxonalar yetişmasligi yuzaga kelsa, boşqa joylarda mavjud quvvatlardan töliq foydalanilmaydi.
«Şuning uçun bundan buyon yangi tibbiyot muassasalari aholi soni va hududiy joylaşuvni hisobga olgan holda boş rejalar asosida taşkil etiladi», — dedi davlat rahbari.
Bir kun oldin prezidentga önta viloyatda tibbiy infratuzilvani xatlovdan ötkaziş natijalari töğrisida axborot berilgan edi. Tekşiruv davomida 3 499 ta soğliqni saqlaş obyekti aniqlangan. Bu Kadastr agentligi ma’lumotlarida qayd etilganidan 494 taga köp.
Barça hududlarda xatlovni yakunlaş, obyektlarning elektron pasportlarini şakllantiriş va tibbiyot sohasi köçmas mulkining yagona raqamli reyestrini yaratiş taklif etildi. Boş rejalar tibbiyot muassasalarini oqilona joylaştiriş va aholi uçun xizmatlardan foydalaniş imkoniyatini oşirişni nazarda tutişi kerak.
Avvalroq Mirziyoyev davlat tibbiyot muassasalari xizmatlari narxlarining asoslanganligini qayta körib çiqiş zarurligini ta’kidlagan edi. Agar xususiy klinikalar xuddi şunday xizmatlarni arzonroq va sifatliroq körsatsa, tibbiy suğurta mablağlarini ular foydasiga yönaltiriş taklif etilmoqda.
Davlat byudjeti hisobidan davlat va xususiy tibbiyot muassasalarida tibbiy yordam körsatiş qoidalari rejali statsionar davolaniş uçun QR-kodli elektron yöllanmadan foydalanişni nazarda tutadi. Bu mexanizm bemorga davlat yoki xususiy tibbiyot muassasasini tanlaş imkonini beradi.
