Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев фармони билан Янги Тошкент ва Самарқанд шаҳридаги «Ширин» массивида қиймати 50 млн доллардан бошланадиган шаҳарсозлик лойиҳалари учун «тартибга солиш қумдони» махсус ҳуқуқий режими жорий этилмоқда. Шу билан бирга, Янги Тошкентда алоҳида ҳокимият ташкил этилади. Бу ҳақда 2026 йил 10 ноябрдаги ПФ-243-сонли фармонда маълум қилинган.
Махсус режим майдони 19 720,9 гектар бўлган Янги Тошкент ҳудудига ҳамда Самарқанддаги майдони 665,15 гектарни ташкил этувчи «Ширин» массивига татбиқ этилади.
Ҳужжатдан кўзланган мақсад мамлакатнинг инвестициявий жозибадорлигини ошириш, замонавий ечимлар ва етакчи халқаро брендларни жалб қилиш, шунингдек, илғор хорижий тажриба асосида инфратузилмани ривожлантиришдан иборат.
Махсус режим 200 метр ва ундан баланд бўлган аралаш мақсадли осмонўпар бинолар, меҳмонхона мажмуалари, савдо ва бизнес марказлари, мавзули боғлар, дам олиш ҳудудлари ҳамда интеграциялашган курортларга нисбатан қўлланилади.
Шунингдек, тиббиёт ва таълим муассасалари, спорт мажмуалари, театрлар, кинотеатрлар, музейлар ҳамда инфратузилма объектлари ҳам ушбу рўйхатга киритилган.
Лойиҳанинг қиймати камида 50 млн долларни ташкил этиши ва дирекция томонидан шакллантириладиган битта ер участкасида жойлаштирилиши керак. Дунёдаги энг яхши 50 та бренд ҳамда ўз соҳасининг халқаро рейтингидаги биринчи бешталикка кирувчи меҳмонхона мажмуаларига эса лойиҳа қиймати бундан кам бўлган тақдирда ҳам худди шундай имтиёзлар берилади. Бундай лойиҳалар консолидациялашган бюджет ҳисобидан молиялаштирилмайди, ташқи муҳандислик-коммуникация тармоқлари бундан мустасно.
Ер участкалари E-auksion электрон платформаси орқали очиқ аукционларда ёки «Swiss challenge» тамойили асосида, яъни энг яхши таклифни тўғридан-тўғри танлаш орқали ижарага берилади.
Бир квадрат метр ер майдонининг бошланғич нархи инвестиция ҳажмига қараб белгиланади: инвестиция 50 млн долларгача бўлганда — 200 доллар, 50–100 млн доллар бўлганда — 150 доллар, 100–250 млн доллар бўлганда — 100 доллар, 250–500 млн доллар бўлганда — 50 доллар, 500 млн доллардан ортиқ бўлганда эса 1 доллар.
Дастлабки тўлов миқдори 30 фоиздан 10 фоизгача этиб белгиланади. Қолган суммани эса тўрт йилдан етти йилгача бўлган муддатда фоизсиз тўлашга рухсат берилади. Қиймати 500 млн доллардан ортиқ лойиҳалар учун дастлабки тўлов ва бўлиб тўлаш тартиби назарда тутилмаган. Қурилиш ишлари кўпи билан олти ой ичида бошланиши лозим.
Инвесторлар учун солиқ ва божхона имтиёзлари белгиланган. Лойиҳа объектларини ижарага бериш ва сотишдан олинадиган фойдага солиқ ставкаси 1 фоизни ташкил этади. Ушбу имтиёз 50 млн доллардан бошланган инвестициялар учун беш йил, 100 млн доллардан бошланган инвестициялар учун 10 йил, 500 млн доллардан ортиқ инвестициялар учун эса 15 йил давомида амал қилади. Қиймати 50 млн доллардан бошланадиган лойиҳалар 20 йил муддатга мол-мулк ва ер солиқларидан озод этилади.
2040 йил 1 январга қадар олинган ва Ўзбекистонга қайта инвестиция қилинган дивидендлар солиққа тортилмайди. Қурилиш даврида техника, ускуналар ва материалларни олиб кириш учун божхона божлари бекор қилинади.
Бунда олиб кириладиган товарлар қиймати 100 млн долларгача бўлган лойиҳаларда инвестиция суммасининг 30 фоизидан, 100–500 млн долларлик лойиҳаларда 50 фоизидан, 500 млн доллардан ортиқ лойиҳаларда эса 70 фоизидан ошмаслиги керак.
Йиллик меҳнатга ҳақ тўлаш фонди 50 минг доллардан ортиқ бўлган хорижий мутахассислар ишлаш учун рухсатнома олиш ва айрим йиғимларни тўлашдан озод этилади. Улар учун жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи ва ижтимоий солиқ уч йилгача бўлган муддатда 1 фоиз этиб белгиланади.
Хорижий инвесторлар учун маблағ киритилган вақтда амалда бўлган қонунчилик нормалари 10 йил давомида сақлаб қолинади. Бу кафолат янги нормалар инвесторлар учун шароитларни ёмонлаштирган тақдирда қўлланилади.
Янги Тошкент ҳокимияти тегишли маъмурий-ҳудудий бирлик ташкил этилмасидан олдин ҳам ўз фаолиятини бошлайди. У ҳудудни бошқариш, аҳолига, ижтимоий ва инфратузилма объектларига хизмат кўрсатиш билан шуғулланади. Ҳоким Президент томонидан лавозимга тайинланади ва лавозимидан озод этилади. Ҳокимият аппарати ходимлари сони 14 нафардан ошмайди, Янги Тошкентдаги давлат органлари бўлинмалари учун эса 30 та штат бирлиги ажратилади. Ҳокимият ва давлат органларини сақлаш харажатлари республика бюджети ҳисобидан қопланади.
Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, жумладан, Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги, Адлия вазирлиги ва Фавқулодда вазиятлар вазирлиги бир ой ичида Янги Тошкентда ўз тузилмаларини ташкил этиши шарт. Ҳокимият ва давлат органларининг ҳудудий бўлинмалари дирекцияга доимий фойдаланиш учун берилган ҳудуд чегарасида аввал Тошкент вилояти ва унинг туманлари органлари ваколатига кирган масалаларни мустақил ҳал қилиши мумкин бўлади.
Вазирлар Маҳкамасига 10 кун ичида ташкилий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш, уч ой ичида эса хорижий тажрибани ўрганиб, Янги Тошкентга маъмурий-ҳудудий бирлик мақомини бериш бўйича таклиф киритиш топширилган.
Ҳукуматга берилган бошқа топшириқлар қаторида 2026 йил охирига қадар кўчмас мулк инвестиция трастлари (REIT) фаолияти қоидаларини ишлаб чиқиш, 2026–2028 йилларда Олимпия шаҳарчасидан Темур Малик кўчасигача автомобиль йўлини қуриш ҳамда 2026 йил 15 декабрга қадар Янги Тошкент ва «Ширин» дирекцияларига тегишлича 260 млрд ва 200 млрд сўм ажратиш вазифалари ҳам бор.
Фармон 2035 йил 1 январга қадар қурилишга рухсатнома берилган объектларга нисбатан амал қилади.
