Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда солиқ тушумларининг ялпи ички маҳсулотга (ЯИМ) нисбати пасаймоқда. Бу тенденцияни ўзгартириш учун унинг сабабларини аниқлаш зарур. Бу ҳақда ХВЖнинг Ўзбекистондаги доимий вакили Коба Гвенетадзе маълум қилди.
Бу масала ХВЖнинг Кавказ ва Марказий Осиё бўйича минтақавий иқтисодий прогнози Марказий банкда тақдим этилганида муҳокама қилинди.
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги Солиқ ва божхона сиёсати департаменти бўлим бошлиғи Улмас Жўраев солиқ тушумларининг ЯИМга нисбати пасайганини тасдиқлади. У ўрта муддатли даромадлар стратегиясини (MTRS) қабул қилиш зарурлигини таъкидлади.
Жўраевнинг сўзларига кўра, вазирлик ХВЖдан техник ёрдам сўраган ва жамғарманинг ХВЖ битимининг IV моддаси бўйича миссияси давомида ушбу масалани батафсил муҳокама қилишни режалаштирмоқда.
Иқтисодиёт ва молия вазирлиги вакили, шунингдек, солиқ маъмуриятчилиги стратегияси аллақачон қабул қилинганини маълум қилди. Унинг баҳолашича, стратегиянинг амалга оширилиши яширин иқтисодиётни қисқартиришга ёрдам беради.
Шу билан бирга, Жўраев солиқ текширувларига қўйилган мораторийнинг эҳтимолий оқибатларига эътибор қаратди. Унинг сўзларига кўра, чекловлар бюджетга тушмай қоладиган даромадларга олиб келиши мумкин.
Шу муносабат билан вазирлик ХВЖ билан уч йиллик мораторий даврини ҳисобга олган ҳолда солиқ аудити тизимини модернизация қилиш масаласини муҳокама қилишни режалаштирмоқда.
Гвенетадзе жамғарма ҳам солиқ тушумларининг ЯИМга нисбатан камайишини кузатаётганини тасдиқлади. Шу билан бирга, у бундай динамиканинг сабабларини аниқлаш зарурлигини таъкидлади.
«Бунинг ортида айрим таркибий муаммолар турган бўлиши мумкин, аммо бунинг сабаби нимада эканини тушуниш зарур», — деди ХВЖ вакили.
Унинг сўзларига кўра, солиқ тушумларининг камайиши олтин нархлари юқори бўлган даврга тўғри келди. Бу эса бюджет даромадларини қўллаб-қувватламоқда. Гвенетадзенинг фикрича, бу ислоҳотларни амалга ошириш учун қулай фурсатдир.
«Томни қуёш чарақлаб турганида таъмирлаш керак», — деди у.
Жамғарма вакили солиқ харажатларини ҳисобга олиш муҳимлигини ҳам алоҳида таъкидлади. Бунда тақдим этилган солиқ имтиёзлари туфайли бюджетга келиб тушмайдиган даромадлар назарда тутилади.
«Солиқ харажатларини ҳужжатлаштириш, уларнинг моҳиятини тушуниш ва ҳисоботларда акс эттириш жуда муҳим. Чунки бу қанча маблағ йўқотилаётганини ва бу миқдор қанчалик катта эканини ҳақиқатан ҳам кўрсатади», — деди Гвенетадзе.
ХВЖ, шунингдек, сайёр солиқ текширувларини кучайтириш ва солиқ органларининг Солиқ кодекси нормаларини қўллаш бўйича ваколатларини кенгайтиришни тавсия қилмоқда. Шу билан бирга, жамғарма солиқ тўловчиларнинг ҳуқуқларига қатъий риоя этиш зарурлигини таъкидламоқда.