Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekistonda kreditlar, jumladan, mikrozaymlar reklamasida moliyaviy xavflar haqida ogohlantiriş joylaştirilişi şart. U reklama maydoni va efir vaqtining kamida 10 foizini egallaşi kerak. Bu Prezident Şavkat Mirziyoyev 2026 yil 10 noyabrda imzolagan qonunda nazarda tutilgan.
1187-sonli ÖRQ hujjati 2022 yil 7 iyunda qabul qilingan «Reklama töğrisida»gi qonunga qöşimça va özgartiriş kiritadi. Qonunçilik palatasi mazkur tuzatişlarni 2026 yil 14 aprelda qabul qilgan, Senat esa 7 avgustda ma’qullagan.
43-moddaga kiritilgan yangi qismda quyidagi qoida belgilangan: «Kredit, şu jumladan, mikrozaym reklamasida bunday xizmatlar böyiça qarz majburiyatlarini bajarmaslik moliyaviy xavflarga olib kelişi mumkinligi haqida ogohlantiriş bölişi kerak. Bunday ogohlantiriş reklama asosiy maydoni va vaqtining kamida ön foizini egallaşi lozim».
Uşbu norma qonun kuçga kirganidan uç oy ötgaç amal qila boşlaydi. Qonunning qolgan qoidalari esa rasmiy e’lon qilingan kundan kuçga kiradi.
Qonun suğurta sohasiga ham taalluqli. Endilikda suğurta savodxonligini oşirişga oid axborot ijtimoiy axborot toifasiga kiritiladi.
Tegişli sözlar 5-moddaga energetika resurslarini tejaş haqidagi qoidadan keyin qöşildi.
20-moddada ijtimoiy axborot reklamasini beruvçilar doirasi kengaytirildi. Avval unda jismoniy va yuridik şaxslar körsatilgan bölsa, endi ular qatoriga sohalardagi vakolatli organlar ham qöşildi.
Qonun muqaddimasida qayd etilişiça, sönggi yillarda mamlakatda suğurta va kredit-moliya xizmatlari iste’molçilarining huquqlarini himoya qiliş böyiça keng kölamli işlar olib borilmoqda. Aholi, jumladan, tadbirkorlar uçun qöşimça imtiyozlar yaratilmoqda.
Hujjatda ta’kidlanişiça, bugungi kunda ommaviy axborot vositalari orqali aholiga suğurta haqida kengroq ma’lumot beriş zarur. Şuningdek, kreditlar reklamasida iste’molçilarni ogohlantiriş talab etiladi: agar şaxs özining tölov qobiliyatini notöğri baholasa va qarzini qaytarmasa, moliyaviy xavflarga duç kelişi mumkin.
Qonunda qayd etilganidek, kiritilgan özgartirişlar töliq va işonçli axborot taqdim etiş orqali suğurta xizmatlaridan foydalaniş uçun qulay şaroit yaratişi kerak. Şuningdek, ular suğurtaga bölgan işonçni va fuqarolarning kreditlar bilan boğliq xavflar haqida xabardorligini oşirişga qaratilgan.
Qonun ijrosini ta’minlaş, uni ijroçilarga yetkaziş va aholi örtasida tuşuntiriş işlarini olib boriş Perspektiv loyihalar milliy agentligi, Raqobatni rivojlantiriş va iste’molçilar huquqlarini himoya qiliş qömitasi, Markaziy bank hamda boşqa manfaatdor taşkilotlarga topşirildi.
Vazirlar Mahkamasi hukumat qarorlarini yangi qonunga muvofiqlaştirişi kerak. Bundan taşqari, hukumat respublika ijro etuvçi hokimiyat organlari özlarining yangi qonunga zid bölgan normativ-huquqiy hujjatlarini qayta körib çiqişi va bekor qilişini ta’minlaşi lozim.
