Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekistonda 2026 yilda piyoz yetiştiriş hajmi 1,5 mln tonnani taşkil etişi kutilmoqda. Bu içki ehtiyojdan 400 ming tonna yoki 35 foizga köp. Bu haqda Qişloq xöjaligi vazirligi ijtimoiy tarmoqlarda sabzavot narxi qimmatlaşayotgani haqida tarqalayotgan xabarlar yuzasidan ma’lum qildi.
Vazirlik tuşuntirişiça, ayrim hududlarda çakana narxlarning oşişi mahsulot yetiştirişning mavsumiy xususiyatlari, transport xarajatlari va vositaçi savdogarlarning ustama narxlari bilan boğliq. Vazirlik baholaşiça, vositaçilarning ustama narxlari 25–50 foizgaça yetişi mumkin.
Misol tariqasida Surxondaryo viloyatidagi vaziyat keltirilgan. 2026 yilning töqqiz oyida viloyatda 387,1 ming tonna piyoz hosili yiğib olingan. Uşbu hajmning 120 ming tonnasi içki iste’molga yönaltirilgan, 46 ming tonnasi eksport qilingan, qolgan mahsulot esa mamlakatning boşqa hududlariga yetkazib berilgan.
Hozirgi vaqtda viloyatda piyoz hosilini yiğib oliş işlari yakunlangan. Mahalliy bozorni mahsulot bilan ta’minlaş uçun tadbirkorlar piyozni Jizzax va Samarqand viloyatlaridan xarid qilmoqda. Uşbu hududlardan Surxondaryo viloyatiga bir kilogramm mahsulotni yetkazib beriş xarajati 350–370 sömni taşkil etadi.
Jizzax viloyatida piyozning xarid narxi bir kilogramm uçun 2 600–3 300 söm, Samarqand viloyatida esa 2 800–3 000 söm oraliğida. Transport xarajatlari hisobga olinganda, mahsulotni yetkazib beriş tannarxi tegişli ravişda 2 950–3 650 söm va 3 150–3 350 sömni taşkil etadi. Denov tumaniga yetkazib berilganda esa bu körsatkiç 3 400–3 500 sömga yetadi.
Şu bilan birga, Surxondaryo viloyati bozorlarida bir kilogramm piyozning çakana narxi taxminan 4 000–4 500 sömni taşkil qilmoqda. Vazirlik qayd etişiça, ayrim hollarda yetkazib beriş xarajatlari qöşilgan xarid narxi bilan sotuv narxi örtasidagi farq 52,5 foizga yetadi.
Vazirlik ma’lumotlariga köra, 2025 yil noyabridan 2026 yil oktyabrigaça bölgan davrda respublika böyiça piyozning örtaça çakana narxi bir kilogramm uçun 2 552 sömni taşkil etgan.
Qişloq xöjaligi vazirligi piyoz yetiştiriş tannarxi böyiça hisob-kitoblarni ham keltirdi. 2026 yilda örtaça hosildorlik gektariga 35 tonnani taşkil etmoqda. Bir gektar maydonda piyoz yetiştiriş uçun umumiy xarajatlar 65,5 mln sömga baholangan, mahsulotning bir tonnasi tannarxi esa taxminan 1,87 mln sömni taşkil etadi.
2026–2027 yillarning qiş-bahor mavsumida bozorni ta’minlaş uçun 102,8 ming tonna hajmida zaxira şakllantiriş rejalaştirilgan. Şundan 2 750 tonnasi Surxondaryo viloyati uçun ajratilgan.
Ayni vaqtda Toşkent, Samarqand, Jizzax va Sirdaryo viloyatlarida, şuningdek, Farğona vodiysi hududlarida piyoz yiğim-terimi davom etmoqda. Vazirlik töplangan zaxiralarni içki bozorga yönaltiriş va maxsus savdo nuqtalari orqali arzonlaştirilgan narxlarda sotiş mumkinligini ta’kidlamoqda.
Şuningdek, idora narxlarni sun’iy ravişda oşiriş xavfi haqida ogohlantirib, tadbirkorlarni mahsulotni kelgusida yana-da qimmatlaşişini kutib, sotuvdan uşlab turmaslikka çaqirdi.
Vazirlik baholaşiça, piyozni uzoq vaqt saqlaş mahsulot vaznining kamayişi va sifatining yomonlaşişiga olib kelişi mumkin. Bu esa, öz navbatida, mahsulot egalariga moliyaviy zarar yetkazadi.
:
