Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekiston yalpi içki mahsuloti (YAIM) hajmi 2026 yil yanvar–sentyabr oylarida joriy narxlarda 1 755,5 trln sömni taşkil etdi. Real hisobda bu körsatkiç 2025 yilning şu davriga nisbatan 8,3 foizga oşdi. Bu haqda Özbekiston Respublikasi Milliy statistika qömitasi xabar berdi.
Ma’lumotlar dastlabki bölib, 2026 yil 30 oktyabrda e’lon qilingan. 2022–2025 yillarning yanvar–sentyabr oylari böyiça körsatkiçlar aholi va qişloq xöjaligini röyxatga oliş natijalarini hisobga olgan holda qayta körib çiqilgan. Taqqoslaş uçun, 2025 yilning töqqiz oyida YAIM 1 494,9 trln sömni taşkil etib, 8,0 foizga ösgan, 2024 yilda esa 1 224,4 trln sömga yetgan va ösiş 6,1 foizni taşkil qilgan.
Narxlar ösişi va tarmoqlarning hissasi
2025 yil yanvar–sentyabr oylariga nisbatan YAIM deflyatori indeksi 108,4 foizni taşkil etdi. Eng yuqori körsatkiçlar sanoatda (112,1 foiz) va xizmatlar sohasining boşqa tarmoqlarida (109,7 foiz) qayd etildi. Mamlakat böyiça örtaça darajadan past deflyatorlar qişloq, örmon va baliqçilik xöjaligida (107,8 foiz), savdo hamda yaşaş va ovqatlaniş xizmatlarida (106,4 foiz), qurilişda (105,5 foiz), şuningdek, taşiş va saqlaş, axborot va aloqa sohalarida (103,1 foiz) kuzatildi.
Barça tarmoqlarning yalpi qöşilgan qiymati YAIMning 95,9 foizini taşkil etib, 8,3 foizga ösdi va YAIM ösişiga 7,9 foiz band hissa qöşdi. Mahsulotlarga sof soliqlar YAIMning 4,1 foiziga teng böldi. Ularning ösişi 8,4 foizni, YAIM ösişiga qöşgan hissasi esa 0,4 foiz bandni taşkil etdi.
Tarmoqlar kesimida YAIM ösişiga qöşilgan hissa quyidagiça taqsimlandi. Sanoat (450,4 trln söm, ösiş 8,1 foiz) hamda savdo va yaşaş va ovqatlaniş xizmatlari (247,1 trln söm, ösiş 15,1 foiz) har biri 2,0 foiz banddan hissa qöşdi. Taşiş va saqlaş, axborot va aloqa (135,4 trln söm, ösiş 18,1 foiz) 1,4 foiz band, quriliş (140,2 trln söm, ösiş 12,5 foiz) 1,0 foiz band hissa qöşdi. Xizmatlar sohasining boşqa tarmoqlari (448,5 trln söm, ösiş 3,2 foiz) ösişga 0,8 foiz band, qişloq, örmon va baliqçilik xöjaligi (261,7 trln söm, ösiş 4,6 foiz) esa 0,7 foiz band hissa qöşdi.
Iqtisodiyot tarkibi qanday özgardi?
2025 yil yanvar–sentyabr oylariga nisbatan tarmoqlar tarkibida sanoatning uluşi 26,0 foizdan 26,8 foizga, qurilişning uluşi esa 8,2 foizdan 8,3 foizga kötarildi. Xizmatlar sohasining uluşi 49,6 foizdan 49,4 foizga, qişloq, örmon va baliqçilik xöjaligining uluşi 16,2 foizdan 15,5 foizga kamaydi.
Sanoat
Sanoatning qöşilgan qiymati 8,1 foizga ösib, 450,4 trln sömga yetdi. Ösiş asosan qayta işlaş sanoati hisobiga ta’minlandi: uşbu tarmoqning qöşilgan qiymati 8,6 foizga oşib, 373,1 trln sömni taşkil etdi. Elektr energiyasi, gaz, buğ bilan ta’minlaş va havoni konditsiyalaş sohasida ösiş 10,1 foizni (29,8 trln söm), toğ-kon sanoati va oçiq konlarni işlaşda 3,1 foizni (44,4 trln söm), suv ta’minoti, kanalizatsiya tizimi, çiqindilarni yiğiş va utilizatsiya qiliş sohasida esa 1,6 foizni (3,1 trln söm) taşkil qildi.
Quriliş
Quriliş sohasining qöşilgan qiymati 140,2 trln sömga yetdi. Quriliş işlari hajmi 12,5 foizga oşdi. Bunda binolar va inşootlar qurilişi 6,6 foizga, fuqarolik maqsadlaridagi obyektlar qurilişi 29,0 foizga, ixtisoslaştirilgan quriliş işlari esa 33,1 foizga ösdi. Tarmoq tarkibida binolar va inşootlar qurilişining uluşi 75,3 foizdan 71,3 foizga kamaydi. Fuqarolik maqsadlaridagi obyektlar uluşi 16,2 foizdan 18,1 foizga, ixtisoslaştirilgan işlar uluşi esa 8,5 foizdan 10,6 foizga kötarildi.
Xizmatlar sohasi
Xizmatlar sohasining qo‘shilgan qiymati 831,0 trln so‘mga yetdi. Bu bir yil avvalgi ko‘rsatkichdan 8,9 foizga ko‘p. Eng yuqori o‘sish axborot va aloqa sohasida (21,6 foiz), savdoda (17,3 foiz), tashish va saqlash sohasida (16,1 foiz) qayd etildi. Yashash va ovqatlanish xizmatlari 11,2 foizga, boshqa xizmatlar esa 3,2 foizga o‘sdi.
Savdo tarkibida eng katta ulush avtotransport vositalari savdosidan tashqari chakana savdoga to‘g‘ri keldi. Uning ulushi 48,3 foizni tashkil etdi, bir yil avval esa 48,9 foiz bo‘lgan. Ulgurji savdoning ulushi 40,1 foiz (40,3 foiz), avtotransport vositalari ulgurji va chakana savdosi hamda ularni taʼmirlashning ulushi 11,6 foiz (10,8 foiz) bo‘ldi.
Tashish va saqlash sohasining YAIMdagi ulushi 5,0 foizni tashkil etdi. Ushbu tarmoq qo‘shilgan qiymatida avtomobil transporti yetakchi o‘rinni egalladi — 57,4 foiz. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 55,0 foiz bo‘lgan. Transportga yordamchi faoliyatning ulushi 18,1 foiz, havo transportining ulushi 8,7 foiz, temir yo‘l transportining ulushi 8,5 foiz, quvur transportining ulushi esa 7,3 foizni tashkil qildi.
Qishloq xo‘jaligi
Qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligi 4,6 foizga o‘sdi. O‘rmon xo‘jaligida o‘sish 5,0 foizni, dehqonchilik va chorvachilikda esa 4,6 foizni tashkil etdi.
Aholi jon boshiga YAIM va AKT
Aholi jon boshiga YAIM 44 692,3 ming so‘mga yetdi. Bu 2025 yilning to‘qqiz oyidagi 38 746,8 ming so‘mlik ko‘rsatkichga nisbatan real hisobda 6,4 foizga ko‘p.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) xizmatlarining iqtisodiyotdagi ulushi 2,7 foizni tashkil etdi. 2025 yilda bu ko‘rsatkich 2,5 foiz, 2024 yilda esa 2,3 foiz bo‘lgan. Tarmoqning qo‘shilgan qiymati 45,5 trln so‘mga yetdi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 35,8 trln so‘mni, ikki yil avval esa 23,7 trln so‘mni tashkil etgan.
AKT tarmog‘i qo‘shilgan qiymatining 54,0 foizi kompyuter dasturlash, maslahat xizmatlari va ular bilan bog‘liq xizmatlarga, 29,2 foizi aloqa xizmatlariga, 10,0 foizi maʼlumotlarni joylashtirish va qayta ishlash hamda veb-portallarga, 4,2 foizi dasturiy taʼminot ishlab chiqarishga, 2,6 foizi kompyuterlar va aloqa uskunalarini taʼmirlashga to‘g‘ri keldi.
Kichik biznes va kuzatilmaydigan iqtisodiyot
Kichik tadbirkorlik subyektlari 904,8 trln so‘mlik qo‘shilgan qiymat yaratdi. Bu iqtisodiyotdagi umumiy qo‘shilgan qiymatning 53,8 foiziga teng. Ushbu qiymatning qariyb yarmi — 46,7 foizi xizmatlar sohasiga, 27,0 foizi qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligiga, 14,6 foizi sanoatga, 11,7 foizi qurilishga to‘g‘ri keldi.
Kichik biznesning qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligidagi ulushi 93,2 foizni, qurilishda 75,4 foizni, xizmatlar sohasida 50,9 foizni, sanoatda esa 29,4 foizni tashkil etdi.
Xo‘jalik yurituvchi uy xo‘jaliklari va jismoniy shaxslar faoliyati hamda yashirin iqtisodiyotni o‘z ichiga olgan kuzatilmaydigan iqtisodiyotning YAIMdagi ulushi 21,8 foizga teng bo‘ldi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 23,9 foizni tashkil etgan.
Kuzatilmaydigan iqtisodiyotning qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligidagi ulushi 57,6 foiz, xizmatlar sohasida 23,8 foiz, qurilishda 8,3 foiz, sanoatda esa 4,9 foiz bo‘ldi.
