Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — 2026 yil 1 oktyabr holatiga köra, Özbekiston tijorat banklarining yuqori likvidli aktivlari 227,3 trillion sömni taşkil etdi. Bu körsatkiç bir yilda 51,3 foizga oşgan. 2025 yil 1 oktyabr holatiga ularning hajmi 150,2 trillion sömni taşkil etgan edi. Bu haqda Özbekiston Markaziy banki xabar berdi.
Mutlaq ifodada ösiş 77,1 trillion sömga teng böldi. Şu davrda banklarning jami aktivlari 20,5 foizga oşib, 1 044,8 trillion sömga yetdi.
Yuqori likvidli aktivlarning banklar jami aktivlaridagi uluşi 18 foizdan 22,4 foizga kötarildi. Uşbu körsatkiçni hisoblaşda aktivlarning umumiy hajmidan REPO bitimlari böyiça sotilgan yuqori likvidli qimmatli qoğozlar qoldiği çegirib taşlanadi.
Likvidlik böyiça asosiy normativ körsatkiçlar belgilangan minimal darajadan ança yuqori böldi. Likvidlikni qoplaş koeffitsiyenti (LCR) bir yil avvalgi 199,7 foizdan 269,6 foizga yetdi. Uning minimal me’yori 100 foizni taşkil etadi. Sof barqaror moliyalaştiriş koeffitsiyenti (NSFR) esa 115,8 foizdan 132,1 foizga kötarildi. Bu körsatkiç uçun ham minimal me’yor 100 foiz etib belgilangan.
Aksinça, tezkor likvidlik koeffitsiyenti 117,4 foizdan 97,2 foizga pasaydi. Şunga qaramay, u belgilangan 25 foizlik minimal talabdan qariyb tört baravar yuqori bölib qolmoqda.
Likvidlikning ösişi banklar balanslari tarkibida ham aks etdi. Investitsiyalar va qimmatli qoğozlarga yönaltirilgan mablağlar bir yilda qariyb ikki baravarga, ya’ni 93,4 foizga oşib, 155,6 trillion sömga yetdi. Ularning aktivlardagi uluşi 9,3 foizdan 14,9 foizga kötarildi.
Banklarning Markaziy bankdagi mablağlari 33,7 foizga oşib, 36,2 trillion sömni taşkil etdi. Kassadagi naqd pullar hajmi esa 11,7 foizga ösib, 30 trillion sömga yetdi. Aksinça, norezident banklardagi hisobvaraqlarda saqlanayotgan mablağlar 18,8 foizga qisqarib, 44,9 trillion sömni, rezident banklarga nisbatan talablar esa 3,2 foizga kamayib, 29,2 trillion sömni taşkil etdi.
Banklar likvidligining ösişi resurslar oqimining kreditlaş hajmiga nisbatan yuqori sur’atlarda oşişi fonida yuz berdi. Depozitlar bir yilda 34,9 foizga köpayib, 501 trillion sömga yetdi. Kredit portfeli esa 13,2 foizga ösib, 659,1 trillion sömni taşkil qildi. Bank tizimida kreditlarning depozitlarga nisbati 1,57 dan 1,32 gaça pasaydi.
Şu bilan birga, qarz mablağlarining bank majburiyatlaridagi ahamiyati ham kamaydi. Banklar majburiyatlarida jalb qilingan kreditlar va lizing uluşi 33,6 foizdan 28,2 foizga tuşdi, depozitlar uluşi esa 50,4 foizdan 56,2 foizga oşdi.
