Oʻzbekiston Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish uchun maqsadlarni belgilab oldi
Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonda Barqaror rivojlanish maqsadlariga (BRM) erishish bo‘yicha asosiy natijalar va vazifalar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Makroiqtisodiy va hududiy tadqiqotlar institutida (MHTI) o‘tkazilgan seminarda belgilab olindi. Tadbir ishtirokchilari mamlakatning BRMning asosiy ko‘rsatkichlari bo‘yicha erishgan natijalari va qo‘shimcha ishlashni talab etadigan yo‘nalishlarni muhokama qildi. Bu haqda IMRI xabar berdi.
Eng sezilarli natijalardan biri kambag‘allik darajasining pasayishi bo‘ldi. Seminarda taqdim etilgan maʼlumotlarga ko‘ra, 2021 yilda kambag‘allik darajasi 17 foizni tashkil etgan bo‘lsa, 2025 yilga kelib 5,8 foizga tushgan. Shu davrda kambag‘al aholi soni 6 million kishidan 2,2 million kishiga qisqargan. Bunga taʼsir ko‘rsatgan omillar sifatida manzilli ijtimoiy siyosat, ish o‘rinlarini yaratish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash, inson kapitalini rivojlantirish hamda «mahallalar kesimida» ishlash tamoyili qayd etildi.
Aholini maktabgacha va oliy taʼlim bilan qamrab olishni kengaytirish hamda gender tengligini taʼminlash bo‘yicha ham taraqqiyot qayd etildi. Shu bilan birga, ayollarning iqtisodiy faolligi erkaklarga nisbatan pastligicha qolmoqda: tegishli ko‘rsatkich ayollar orasida 43–45 foizni, erkaklar orasida esa qariyb 70 foizni tashkil etadi. Xalqaro mehnat tashkiloti bahosiga ko‘ra, ayollar va erkaklar o‘rtasidagi ish haqi farqi 25–35 foizga yetadi.
Seminarda yoshlar bandligiga alohida eʼtibor qaratildi. Har yili mehnat bozoriga qariyb 600 ming nafar yosh kirib keladi. 2024 yilda yoshlar o‘rtasida ishsizlik darajasi 8 foizni tashkil etgan. Shu bilan birga, o‘qimaydigan, ishlamaydigan va kasbiy tayyorgarlikdan o‘tmayotgan yoshlar ulushi 2005 yildagi 25,3 foizdan 2025 yilda 13,7 foizgacha kamaygan.
Yosh mutaxassislarda amaliy tajribaning yetishmasligi muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. Mehnat.uz platformasidagi rezyumelar tahlili yoshlarning 69,1 foizi ish tajribasiga ega emasligini ko‘rsatdi. MHTI so‘rovida ishtirok etganlarning 27,2 foizi eng dolzarb muammo sifatida ish qidirishni, 25 foizi esa xorijiy tillarni o‘rganishni ko‘rsatgan.
Raqamli iqtisodiyot va sunʼiy intellekt sohasida ham O‘zbekiston o‘z mavqeini yaxshilagan. Mamlakat sunʼiy intellektga tayyorlik reytingida 2020 yildagi 95-o‘rindan 2025 yilda 62-o‘ringa ko‘tarilgan. Ishtirokchilar keyingi vazifa sifatida hisoblash quvvatlari va texnologik infratuzilmani kengaytirishni qayd etdi.
Energetika sohasida 2016–2025 yillarda mamlakat elektr stansiyalarining o‘rnatilgan quvvati qariyb ikki barobar oshib, 26,9 GVtga yetgan. Ushbu hajmning 7,6 GVt yoki 28,2 foizi quyosh va shamol energetikasi hissasiga to‘g‘ri keladi. So‘nggi yillarda energetika tarmog‘ini rivojlantirish uchun qariyb 23 milliard dollar xorijiy investitsiya jalb qilingan.
Shu bilan birga, seminarda xalqaro statistikaning joriy o‘zgarishlardan vaqtincha orqada qolayotgani muammosiga eʼtibor qaratildi. Xususan, Sustainable Development Report 2026 hisobotida O‘zbekistonning yakuniy energiya isteʼmolida qayta tiklanuvchi energiya manbalari ulushi bo‘yicha ko‘rsatkichi 2022 yil maʼlumotlari asosida hisoblangan. Shu sababli ushbu davrdan keyin energetika sektorida yuz bergan o‘zgarishlar, jumladan, yangi quvvatlarni ishga tushirish jarayoni ayrim xalqaro BRM ko‘rsatkichlarida hozircha to‘liq aks etmagan.
Tadbir ishtirokchilari Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish yo‘lidagi keyingi ilgarilashlar ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish, statistik maʼlumotlarning sifati va dolzarbligini oshirish, faktlarga asoslangan ko‘rsatkichlar asosida qarorlar qabul qilish hamda amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar samaradorligini muntazam baholashni talab qilishini taʼkidladi.
