Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekiston Prezidenti Şavkat Mirziyoyev 30 oktyabr kuni Anqara şahrida «Turkiy asr: tilda, fikrda va amalda birlik» şiori ostida ötkazilgan Turkiy davlatlar taşkilotining (TDT) 13-sammitida iştirok etdi.
Tadbirda Turkiya Prezidenti Rejep Tayyip Erdoğan, Qozoğiston Prezidenti Qasim-Jomart Toqayev, Qirğiziston Prezidenti Sadir Japarov, Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov, Ozarbayjon taşqi işlar vaziri Jeyhun Bayramov va TDT boş kotibi Kubaniçbek Omuraliyev qatnaşdi.
Sammitda sözga çiqqan Mirziyoyev xalqaro munosabatlardagi özgarişlar, geosiyosiy raqobatning kuçayişi va davom etayotgan qurolli mojarolar şaroitida taşkilotni özaro işonç va amaliy şeriklik maydoni sifatida mustahkamlaş zarurligini ta’kidladi.
Özbekiston rahbari birlaşmaga a’zo davlatlar örtasidagi iqtisodiy, transport, huquqiy va gumanitar hamkorlikni kengaytirişga qaratilgan qator taşabbuslarni ilgari surdi.
Jumladan, u uçinçi davlatlar bilan «TDT plyus» formatida hamkorlikni yölga qöyişni taklif qildi. Uşbu format tarmoq vazirlari uçraşuvlarini ötkazişni nazarda tutadi. Prezidentning ta’kidlaşiça, bunday muloqotlar savdo, transport, investitsiyalar va boşqa ustuvor sohalarda aniq qöşma loyihalarni tayyorlaşga yönaltirilişi lozim.
Asosiy taşabbuslardan biri «Turkiy dunyo — 100» dasturi böldi. Uşbu dastur doirasida 100 ta qöşma investitsiyaviy va sanoat loyihasini amalga oşiriş közda tutilgan.
Ustuvor yönalişlar sifatida kamyob va strategik minerallarni qayta işlaş, yaşil energetika uskunalari işlab çiqarişni mahalliylaştiriş hamda yuqori qöşilgan qiymatga ega mahsulotlar işlab çiqariş belgilandi.
Loyihalarni moliyalaştiriş uçun Turkiy investitsiya fondi va xalqaro moliya institutlari resurslarini jalb etiş taklif qilindi.
Tadbirkorlar manfaatlarini himoya qiliş maqsadida Mirziyoyev tijorat işlari böyiça özaro huquqiy yordam körsatiş töğrisida köp tomonlama şartnoma işlab çiqiş taşabbusini ilgari surdi.
Hujjat sud qarorlarini özaro tan oliş va ijro etiş uçun huquqiy asos yaratişi kerak. Şuningdek, huquqiy yordam körsatiş böyiça sörovlar va tegişli hujjatlar almaşinuvi uçun raqamli platforma taşkil etiş taklif qilindi.
Prezident transport infratuzilmasini rivojlantirişga ham alohida e’tibor qaratdi. U Örta koridor va u bilan boğliq transport yönalişlarini yagona iqtisodiy tizimga birlaştiriş maqsadida Turkiy davlatlarning qöşma boşqaruv asosida faoliyat yuritadigan logistika majmualari tarmoğini taşkil etişni taklif qildi.
Turizm sohasida Özbekiston rahbari birlaşmaga a’zo davlatlarning tarixiy şaharlari, tabiiy diqqatga sazovor joylari va madaniy merosini birgalikda tarğib qiladigan Turkiy turizm alyansini tuziş taşabbusini ilgari surdi.
Bundan taşqari, fuqarolarning özaro safarlarini soddalaştiriş, jumladan, çegaradan ötişda ID-kartalardan foydalaniş imkoniyatlarini kengaytiriş böyiça köp tomonlama kelişuv tayyorlaş taklif etildi.
Ta’lim sohasidagi hamkorlik doirasida Özbekiston «Yangi Özbekiston» stipendiya dasturi böyiça turkiy davlatlar vakillariga har yili 200 ta grant ajratişga tayyorligini bildirdi.
Mirziyoyev, şuningdek, 2027 yilni TDT doirasida Tabiatni muhofaza qiliş yili deb e’lonlaş taşabbusini qöllab-quvvatladi. U barça turkiy xalqlar vakillari uçun tuşunarli bölgan sözlarni qamrab oluvçi «Umumturkiy sözlar luğati»ni yaratişni taklif qildi.
Sammit davomida Özbekiston Prezidenti taşkilotga a’zo davlatlarga respublika vakili Mirvohid Azimov nomzodini TDT boş kotibi lavozimiga qöllab-quvvatlagani uçun minnatdorlik bildirdi. Şuningdek, Özbekiston 2027 yilda taşkilotning navbatdagi sammitini qabul qilişga tayyorligini ma’lum qildi.
Uçraşuv yakunida Anqara deklaratsiyasi hamda TDTga a’zo davlatlar örtasidagi hamkorlikni yana-da rivojlantirişga qaratilgan qator hujjatlar qabul qilindi.
