Kichik biznes O‘zbekiston YAIMining 45,6%ini shakllantirdi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — 2026 yil 1 aprel holatiga ko‘ra, O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan kichik tadbirkorlik subyektlari soni 1 million 208,3 mingtani tashkil etdi. Bu haqda mamlakat iqtisodiyotida ushbu sektorning muhim o‘rnini aks ettiruvchi rasmiy statistik maʼlumotlarda keltirilgan.

Kichik biznes tarkibida 507,1 mingta kichik korxona va mikrofirmalar, shu jumladan fermer va dehqon xo‘jaliklari, 347,7 mingta yakka tartibdagi tadbirkorlar, 353,5 mingta dehqon xo‘jaliklari, 22,7 mingta hunarmandlar va 0,9 mingta import tovarlari sotuvchilari mavjud.

Har 1000 nafar aholi hisobiga o‘rtacha 31,5 ta kichik tadbirkorlik subyekti to‘g‘ri keladi. Bu ko‘rsatkich bo‘yicha Toshkent shahri 47,7 ta subyekt bilan yetakchilik qildi. Shuningdek, Xorazm viloyatida 45,3 ta, Sirdaryo viloyatida 39,7 ta va Navoiy viloyatida 37,7 ta subyekt qayd etildi.

2026 yilning birinchi choragida mamlakatda fermer va dehqon xo‘jaliklarini hisobga olmagan holda 22,2 mingta yangi kichik korxona va mikrofirma tashkil etildi. Eng yuqori faollik savdo sohasida kuzatilib, 8 102 ta yangi subyekt ro‘yxatdan o‘tdi. Keyingi o‘rinlarda 2 956 ta korxona bilan qishloq xo‘jaligi, 2 610 ta bilan sanoat hamda yashash va ovqatlanish xizmatlari sohasi 1 942 ta subyekt bilan qayd etildi.

Kichik biznesning iqtisodiyotdagi o‘rni yuqori bo‘lib qolmoqda. 2026 yil yanvar–mart oylarida uning yalpi ichki mahsulotdagi hissasi 194 trillion 762 milliard so‘mni tashkil etib, mamlakat iqtisodiyoti umumiy hajmining 45,6 foiziga teng bo‘ldi.

Kichik biznesning eng yuqori ulushi qishloq, o‘rmon va baliqchilik xo‘jaligida kuzatilib, 94,6 foizni tashkil qildi. Qurilish sohasida bu ko‘rsatkich 77 foiz, xizmatlar sohasida 47,1 foiz va sanoatda 21,8 foizga teng bo‘ldi.

Hisobot davrida kichik biznesning sanoat ishlab chiqarishi 79 trillion 658,9 milliard so‘mga yetdi yoki tarmoq umumiy hajmining 27,5 foizini tashkil qildi. Bu o‘tgan yilga nisbatan 18,2 foiz o‘sishni anglatadi.

Qurilish sohasida bajarilgan ishlar hajmi 47 trillion 998,3 milliard so‘mni tashkil etib, sektorning 75,1 foizini taʼminladi. Ushbu yo‘nalishda o‘sish surʼati 8,6 foiz bo‘ldi.

Investitsiyalar sohasida kichik biznes 105 trillion 105,1 milliard so‘m kapital qo‘yilmalarni o‘zlashtirdi. Bu umumiy investitsiyalar hajmining 67,2 foiziga teng. O‘tgan yilning shu davriga nisbatan o‘sish 46,9 foizni tashkil qildi.

Qishloq xo‘jaligida kichik tadbirkorlikning ulushi 94,7 foiz bo‘lib, ishlab chiqarish hajmi 60 trillion 45,6 milliard so‘mga yetdi. Chakana savdo aylanmasining 83 foizi, xizmatlar sohasining esa 57,3 foizi ushbu sektor hissasiga to‘g‘ri keldi.

Tashqi iqtisodiy faoliyatda kichik biznes eksportning qariyb yarmini taʼminladi. Sektor tomonidan 2 milliard 878,8 million dollarlik mahsulot eksport qilinib, bu umumiy eksport hajmining 49,6 foizini tashkil qildi.

Importda esa kichik biznes ulushi 54,2 foizga yetdi. Import hajmi 6 milliard 615,1 million dollarni tashkil etdi.

Sektor transport sohasida ham yetakchi o‘rinlarni saqlab qolmoqda.

Avtomobil yuk tashuvlarining 54,7 foizi va yuk aylanmasining 75,6 foizi kichik biznes hissasiga to‘g‘ri keldi. Shuningdek, yo‘lovchi tashuvlarining 90 foizdan ortig‘i va yo‘lovchi aylanmasining 94,8 foizi ham ushbu sektor tomonidan amalga oshirildi. Bu kichik biznesning logistika va aholi mobilligidagi yuqori ishtirokini aks ettiradi.