Agent ekotizimi: Mobil aloqa rivojlanishining keyingi o‘n yilligining boshlanishi

Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — 2026-yil 23-iyun kuni Shanxayda, MWC Shanghai 2026 arafasida, Mobile Broadband Forum (MBBF) doirasida Top Talk sammiti bo‘lib o‘tdi. Tadbirda 150 nafar mobil operatorlar vakillari, sun’iy intellekt ekotizimining asosiy ishtirokchilari, sohaviy tashkilotlar rahbarlari va taniqli olimlar ishtirok etdi.

Ular mobil aloqa rivojlanishining keyingi o‘n yilligi va belgilangan maqsadlarga erishishning asosiy yo‘llarini muhokama qildilar. Muhokamalarning asosiy mavzusi intellektual aloqadan maksimal darajada samarali foydalanish va yangi o‘sish uchun zamin yaratish masalasi bo‘ldi.

“Mobil aloqa sanoati intellekt davriga qadam qo‘ymoqda”, dedi Huawei direktorlar kengashi raisining o‘rinbosari va rotatsion raisi Devid Van (David Wang) o‘zining kirish nutqida. “Intellektual qurilmalar va agent xizmatlari misli ko‘rilmagan sur’atlarda rivojlanmoqda. Bu yangi o‘sish uchun ulkan imkoniyatlar yaratmoqda, shu bilan birga jiddiy chaqiriqlarni ham yuzaga keltirmoqda.

Oldinga siljish uchun biz mobil aloqa rivojlanishini uchta asosiy yo‘nalishda — sanoat, texnologiya va biznes yo‘nalishlarida jadallashtirishimiz kerak.”

Soha nuqtai nazaridan, uning tushuntirishicha, odamlarni, narsalarni va agentlarni yagona tarmoqqa birlashtirish bo‘yicha sa’y-harakatlarni muvofiqlashtirish turli xil ilovalarga bo‘lgan talablarning tobora ortib borayotgan ehtiyojni qondirishning kalitidir. U aloqa chegaralarini kengaytirish uchun integratsiyalashgan yer usti-sun’iy yo‘ldosh tarmoqlarini rivojlantirishga, shuningdek, mobil aloqada sifat jihatidan sakrashni qo‘llab-quvvatlaydigan o‘ta katta uzluksiz spektral bloklarni ajratishga chaqirdi.

Texnologiyalar haqida gapirar ekan, Van shunday dedi: “Biz sun’iy intellekt yordamida tarmoqlarni har tomonlama modernizatsiya qilishimiz mumkin. Keyingi avlod yadro tarmoqlari uchun SI-tabiiy arxitekturasi esa agent xizmatlarini yanada samarali qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi.”

Biznes yo‘nalishida esa Van operatorlarni yangi biznes modellarini va foydalanish ssenariylarini faol o‘rganishga chaqirib, intellektual mobil tarmoqlar va xizmatlar ochib beradigan barqaror o‘sish imkoniyatlariga e’tibor qaratishga undadi.

“Biz sanoatdagi hamkorlar bilan yaqindan ishlashni va cheksiz imkoniyatlarni birgalikda o‘rganishni intiqlik bilan kutmoqdamiz”, — deya xulosa qildi u. “Oldinga yo‘l aniq. Amaliy harakatlar orqali biz mobil aloqa uchun mustahkam kelajakni barpo eta olamiz.”

SI bilan simbioz: sohaviy sinergiya yangi ufqlarni ochmoqda

Mobil sun’iy intellekt davri tezlashib borar ekan, SI xizmatlari sanoatning intellektuallashuvini harakatga keltiruvchi asosiy kuchga aylanmoqda. Ular iste’molchi ilovalaridan tortib chuqur vertikal integratsiyagacha jadal kengaymoqda. SI ilovalari odamlar, buyumlar va agentlarning uyg‘un hamkorligi orqali ekotizimlarning birlashuvini rag‘batlantirmoqda.

Iste’molchi segmentida foydalanuvchi bilan o‘zaro aloqaning yangi paradigmasi shakllanmoqda: sensorli grafik interfeyslar (GUI) o‘rnini multimodal yordamchilarni qo‘llab-quvvatlovchi zero UI konsepsiyasi egallamoqda. Buning yorqin misoli sifatida Celia platformasini keltirish mumkin. Uning kuniga 3 milliard faollashuvi foydalanuvchi niyatlarini proaktiv aniqlash va avtonom agent xizmatlari orqali ta’minlanmoqda, bu esa agentlar distribusiyasi sonining to‘rt baravar oshishiga olib keldi.

Yong‘inlarni o‘chirish va favqulodda vaziyatlar oqibatlarini bartaraf etish sohasida 5G-Advanced (5G-A) modullari bilan jihozlangan SI-robotlar oldingi safdagi muhim yordamchilarga aylandi. China Mobile’ning yuqori tezlikka, ultra ishonchlilikka va past kechikishga ega 5G-A tarmog‘i orqali robotlar real vaqt rejimidagi video va termal tasvirlarni bulutdagi SI tizimlariga uzluksiz uzatmoqda. Murakkab yong‘in ssenariylarida ular yong‘in manbasini aniqlash, real vaqt hisobotlarini yuborish, masofadan boshqarish va vazifalarni avtonom bajarish kabi ma’lumotlarga asoslangan aniq qutqaruv yordamini ta’minlaydi.

Logistika sohasida SI oddiy yordamchi vositadan avtonom qaror qabul qilish va harakatlarni amalga oshirishga qodir bo‘lgan unumdorlik drayveriga aylandi. Ob-havo tufayli yo‘llar yopilgan hollarda intellektual logistika tarmoqlari transport, ob-havo va buyurtmalar haqidagi real vaqt ma’lumotlarini tahlil qiluvchi maxsus SI-agentlardan foydalanadi. Bir necha soniya ichida yuzlab muqobil marshrutlar yaratiladi va haydovchilar bilan sinxronlashtiriladi, natijada yetkazib berishdagi kechikishlar 15 foizga qisqaradi.

SI bilan rivojlanish: texnologik innovatsiyalar yangi imkoniyatlarni ochmoqda

Aloqa insonlar va buyumlarni bog‘lash doirasidan chiqib, intellektni ham qamrab ola boshlagani sari mobil tarmoqlar imkoniyatlariga yangi talablar qo‘yilmoqda. Qamrov nuqtayi nazaridan tarmoqlar yer usti chegaralaridan chiqib, to‘liq integratsiyalashgan kosmik-havo-yer tizimlariga aylanishi kerak. Zichlik nuqtayi nazaridan esa millionlab robotlarning bir vaqtning o‘zida ishlashi natijasida agentlar zichligi ayrim hududlarda kvadrat kilometriga 10 milliondan oshishi kutilmoqda, bu esa aholi zichligidan ancha yuqori ko‘rsatkichdir. Sifat jihatidan esa trafik modellari tubdan o‘zgaradi: pastga yo‘naltirilgan trafik ustun bo‘lgan model o‘rnini yuqoriga va pastga yo‘naltirilgan trafik muvozanatlashgan, intellektual hamkorlik uchun optimallashtirilgan model egallaydi. Real vaqt multimodal idrok, kontekst sinxronizatsiyasi hamda SI asosidagi qo‘shma o‘qitish va xulosa chiqarish yuqoriga yo‘naltirilgan trafikning keskin o‘sishiga olib keladi. Bu esa tarmoq kechikishi hamda yuklash va yuklab olish tezliklariga yuqori talablarni qo‘yadi.

Tarmoqlar transformatsiyasi texnologik innovatsiyalarni talab qiladi. Operatorlar U6 Gts kabi yangi diapazonlarni o‘zlashtirib, ultra yuqori o‘tkazuvchanlik va barqaror past kechikishni ta’minlaydigan keng kanallar yaratishi zarur. Shu bilan birga, yuqori, o‘rta va past chastotalar o‘rtasidagi ko‘p diapazonli koordinatsiya hamda qurilmalar, bulut va xizmatlar sinergiyasidan foydalanish lozim. Shu maqsadda China Telecom va China Unicom birgalikda qurilgan va boshqarilayotgan 1 milliondan ortiq 5G baza stansiyalaridan iborat infratuzilmadan foydalanib, ko‘p diapazonli koordinatsiya va ko‘p o‘lchovli qamrovga ega premium tarmoq yaratmoqda. Shuningdek, ular Giga Uplink kabi innovatsiyalarni joriy etib, tarmoq tezligi va barqarorligini oshirmoqda. Bu esa odamlar, buyumlar, transport vositalari va agentlar o‘rtasidagi uzluksiz aloqani ta’minlaydi.

SI bilan muvaffaqiyat: intellektual iqtisodiyot aloqaning yangi qiymatini yaratmoqda

Bugungi kunda sanoat tarmoqlarining raqamli va intellektual transformatsiyasi jadallashmoqda. Operatorlar trafik va foydalanuvchi tajribasini monetizatsiya qilish bo‘yicha mavjud yondashuvlarini mustahkamlash bilan birga, turli ssenariylar uchun yangi tarmoq xizmatlari modellarini faol joriy etmoqda. Masalan, Singtel agent SI texnologiyalarini joriy etish orqali o‘zining SI yordamchisiga atigi olti hafta ichida 70 mingdan ortiq mijoz murojaatini qayta ishlash imkonini berdi. Standart so‘rovlarning 70 foizdan ortig‘i avtonom tarzda hal qilinib, xodimlarga murakkabroq va yuqori qiymatli mijoz ehtiyojlari bilan shug‘ullanish uchun vaqt yaratildi. SI asosidagi avtomatlashtirish va inson tajribasining uyg‘unligi operatorlarga xizmat sifatini oshirish, javob berish vaqtini qisqartirish va tashkilot bo‘ylab yangi samaradorlik manbalarini ochishga yordam bermoqda.

“Agentverse” — Agent ekotizimi davri boshlanishi bilan tokenlar yangi strategik ishlab chiqarish omiliga aylanmoqda va xizmat darajalarini (SLA) yanada aniq differensiyalashni talab qilmoqda. Iste’molchilar uchun differensiyalangan intellektual tariflardan tortib sanoat uchun maxsus tarmoq sifati yechimlarigacha bo‘lgan imkoniyatlar operatorlarga intellektual xizmatlar portfelini diversifikatsiya qilish imkonini beradi. Natijada operatorlar uchun qiymat monetizatsiyasi modeli oddiy “trafik kanali”dan tokenlarni yaratish, uzatish va qo‘llashning to‘liq hayotiy sikligacha kengayadi. Bu esa sanoat hamkorlari bilan birgalikda innovatsiyalar va umumiy farovonlikni ta’minlaydi.

Huawei direktorlar kengashi a’zosi, AKT savdo va xizmatlar departamenti prezidenti hamda Xitoy mintaqasi prezidenti Li Pen (Li Peng) tadbir yakunida so‘zga chiqdi. “2035-yilga kelib biz uglerod va kremniy simbiozi, virtual va real dunyo integratsiyasi hamda agentlar o‘zaro hamkorligi bilan tavsiflanadigan Agent ekotizimini birgalikda yaratamiz”, — dedi Li. “Intellektual aloqa ufqlarni kengaytiradi, texnologik innovatsiyalar tarmoqlar uchun yangi imkoniyatlar eshigini ochadi, intellektual iqtisodiyot esa aloqaning yangi qiymatini yuzaga chiqaradi. Birgalikda biz SI bilan simbiozga erishishimiz, SI bilan rivojlanishimiz va SI bilan muvaffaqiyat qozonishimiz mumkin.”

Nutqi yakunida Li global operatorlar va sanoat hamkorlarini Huawei bilan birgalikda “Mobil SI shahri”ni yaratish hamda mobil aloqa rivojlanishining keyingi o‘n yilligini shakllantirishga chaqirdi.