Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) —2026 йил 1–10 ноябрь кунлари қуёш ва шамол электр станциялари Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган электр энергиясининг 9,4 фоизини етказиб берди. Бунинг натижасида 63 миллион куб метр табиий газ тежалди. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги хабар берди.
Ўн кун давомида мамлакатда жами 2,5 миллиард кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқарилди. Шундан 140,6 миллион кВт·соати қуёш электр станциялари, 95,7 миллион кВт·соати эса шамол электр станциялари ҳиссасига тўғри келди. Уларнинг фаолияти натижасида атмосферага 136 минг тонна зарарли моддалар чиқарилишининг ҳам олди олинди.
Шу даврда иссиқлик электр станцияларида электр энергияси ишлаб чиқариш учун 405,5 миллион куб метр табиий газ ёқилди.
Нега барчаси об-ҳавога боғлиқ?
Қуёш ва шамол электр станциялари қанча кўп электр энергияси ишлаб чиқарса, шунча кўп газни тежаш мумкин. Бироқ бундай станциялардаги ишлаб чиқариш ҳажми об-ҳаво шароитига боғлиқ. Шу сабабли, вазирлик тушунтиришича, улар сутканинг исталган вақтида электр энергиясига бўлган талабни бир хил даражада қоплай олмайди.
Куз-қиш мавсумида кунлар қисқаради, қуёш нурланиши эса камаяди. Қуёш панелларининг электр энергияси ишлаб чиқаришига булутли об-ҳаво ҳам таъсир кўрсатади.
Шамол электр станцияларининг ишлаши эса шамол тезлигига боғлиқ. Шамол кучсиз бўлганида улар камроқ электр энергияси ишлаб чиқаради.
Икки кун — икки хил манзара
8 ноябрь куни қуёш ва шамол электр станциялари биргаликда 38,6 миллион кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқарди. 9 ноябрда эса уларнинг ишлаб чиқариш ҳажми 11,9 миллион кВт·соатгача пасайди.
Шу икки кун давомида иссиқлик электр станцияларида электр энергияси ишлаб чиқариш ҳажми 187,7 миллиондан 214,2 миллион кВт·соатгача ошди.
Вазирлик маълумотларига кўра, қуёш ва шамол энергияси кам бўлган пайтларда истеъмолчиларни электр энергияси билан таъминлашда иссиқлик электр станциялари муҳимроқ ўрин тутади. Уйлар, шифохоналар, мактаблар ва корхоналарга сутка давомида узлуксиз электр энергияси керак.
Газ сарфини яна қандай камайтириш мумкин?
Вазирлик ҳисоблашича, бунинг учун фақат янги қуёш ва шамол электр станцияларини қуришнинг ўзи етарли эмас. Шунингдек, электр энергиясини сақлаш имкониятларини кенгайтириш, янги узатиш тармоқлари ва подстанциялар қуриш, бошқа барқарор энергия манбаларини ривожлантириш ҳам муҳим.
Масалан, энергияни сақлаш тизимлари қуёшли соатларда ишлаб чиқарилган ортиқча электр энергиясини тўплайди. Талаб ошганида эса ушбу энергия тармоққа узатилади.
Энергетика вазирлиги баҳолашича, қуёш ва шамол электр станциялари газни тежаш ва зарарли моддалар чиқиндиларини камайтириш имконини беради. Бироқ бундай станцияларнинг узлуксиз ишлаши дунёнинг ҳеч бир мамлакатида кафолатланмаган. Иссиқлик электр станциялари энергия таъминоти барқарорлигини таъминлашнинг муҳим шарти бўлиб қолмоқда.
Вазирлик таъкидлашича, энергетика тизимининг ишончлилиги барча ушбу энергия манбаларининг қай даражада уйғун ва мувофиқ ишлашига боғлиқ.
