Ўзбекистон Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш учун мақсадларни белгилаб олди

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда Барқарор ривожланиш мақсадларига (БРМ) эришиш бўйича асосий натижалар ва вазифалар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институтида (МҲТИ) ўтказилган семинарда белгилаб олинди. Тадбир иштирокчилари мамлакатнинг БРМнинг асосий кўрсаткичлари бўйича эришган натижалари ва қўшимча ишлашни талаб этадиган йўналишларни муҳокама қилди. Бу ҳақда ИМРИ хабар берди.

Энг сезиларли натижалардан бири камбағаллик даражасининг пасайиши бўлди. Семинарда тақдим этилган маълумотларга кўра, 2021 йилда камбағаллик даражаси 17 фоизни ташкил этган бўлса, 2025 йилга келиб 5,8 фоизга тушган. Шу даврда камбағал аҳоли сони 6 миллион кишидан 2,2 миллион кишига қисқарган. Бунга таъсир кўрсатган омиллар сифатида манзилли ижтимоий сиёсат, иш ўринларини яратиш, тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш, инсон капиталини ривожлантириш ҳамда «маҳаллалар кесимида» ишлаш тамойили қайд этилди.

Аҳолини мактабгача ва олий таълим билан қамраб олишни кенгайтириш ҳамда гендер тенглигини таъминлаш бўйича ҳам тараққиёт қайд этилди. Шу билан бирга, аёлларнинг иқтисодий фаоллиги эркакларга нисбатан пастлигича қолмоқда: тегишли кўрсаткич аёллар орасида 43–45 фоизни, эркаклар орасида эса қарийб 70 фоизни ташкил этади. Халқаро меҳнат ташкилоти баҳосига кўра, аёллар ва эркаклар ўртасидаги иш ҳақи фарқи 25–35 фоизга етади.

Семинарда ёшлар бандлигига алоҳида эътибор қаратилди. Ҳар йили меҳнат бозорига қарийб 600 минг нафар ёш кириб келади. 2024 йилда ёшлар ўртасида ишсизлик даражаси 8 фоизни ташкил этган. Шу билан бирга, ўқимайдиган, ишламайдиган ва касбий тайёргарликдан ўтмаётган ёшлар улуши 2005 йилдаги 25,3 фоиздан 2025 йилда 13,7 фоизгача камайган.

Ёш мутахассисларда амалий тажрибанинг етишмаслиги муаммолардан бири бўлиб қолмоқда. Mehnat.uz платформасидаги резюмелар таҳлили ёшларнинг 69,1 фоизи иш тажрибасига эга эмаслигини кўрсатди. МҲТИ сўровида иштирок этганларнинг 27,2 фоизи энг долзарб муаммо сифатида иш қидиришни, 25 фоизи эса хорижий тилларни ўрганишни кўрсатган.

Рақамли иқтисодиёт ва сунъий интеллект соҳасида ҳам Ўзбекистон ўз мавқеини яхшилаган. Мамлакат сунъий интеллектга тайёрлик рейтингида 2020 йилдаги 95-ўриндан 2025 йилда 62-ўринга кўтарилган. Иштирокчилар кейинги вазифа сифатида ҳисоблаш қувватлари ва технологик инфратузилмани кенгайтиришни қайд этди.

Энергетика соҳасида 2016–2025 йилларда мамлакат электр станцияларининг ўрнатилган қуввати қарийб икки баробар ошиб, 26,9 ГВтга етган. Ушбу ҳажмнинг 7,6 ГВт ёки 28,2 фоизи қуёш ва шамол энергетикаси ҳиссасига тўғри келади. Сўнгги йилларда энергетика тармоғини ривожлантириш учун қарийб 23 миллиард доллар хорижий инвестиция жалб қилинган.

Шу билан бирга, семинарда халқаро статистиканинг жорий ўзгаришлардан вақтинча орқада қолаётгани муаммосига эътибор қаратилди. Хусусан, Sustainable Development Report 2026 ҳисоботида Ўзбекистоннинг якуний энергия истеъмолида қайта тикланувчи энергия манбалари улуши бўйича кўрсаткичи 2022 йил маълумотлари асосида ҳисобланган. Шу сабабли ушбу даврдан кейин энергетика секторида юз берган ўзгаришлар, жумладан, янги қувватларни ишга тушириш жараёни айрим халқаро БРМ кўрсаткичларида ҳозирча тўлиқ акс этмаган.

Тадбир иштирокчилари Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш йўлидаги кейинги илгарилашлар илмий тадқиқотларни ривожлантириш, статистик маълумотларнинг сифати ва долзарблигини ошириш, фактларга асосланган кўрсаткичлар асосида қарорлар қабул қилиш ҳамда амалга оширилаётган чора-тадбирлар самарадорлигини мунтазам баҳолашни талаб қилишини таъкидлади.