Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Иқтисодиёт ва молия вазирлиги молиявий ҳисоботнинг тўққизта миллий стандарти (МҲМС) лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига қўйди.
Халқаро ёндашувлар асосида ишлаб чиқилган янги стандартлар 2027 йил 1 январдан бошлаб босқичма-босқич жорий этилади. Бу ҳақда 27 октябрь куни Ўзбекистон Иқтисодиёт ва молия вазирлиги хабар берди.
Амалдаги миллий бухгалтерия ҳисоби стандартлари ўрнига халқаро стандартлар асосида янги МҲМСни ишлаб чиқиш вазифаси Президентнинг 2025 йил 15 сентябрдаги ПҚ-282-сон қарори билан белгиланган.
Вазирлик маълумотларига кўра, ислоҳот фақат ҳисоб юритиш қоидаларини янгилаш билан чекланмайди. Молиявий ҳисобот компанияларнинг ҳақиқий молиявий ҳолати ва фаолият натижаларини тушунарли, ишончли ҳамда ўзаро таққослаш мумкин бўлган шаклда акс эттириши керак. Бу тадбиркорлар, инвесторлар, кредиторлар ва бошқа фойдаланувчиларнинг қарор қабул қилиш имкониятларини кенгайтиради.
Янги стандартлар 2026–2027 йилларга мўлжалланган дастурга киритилган бўлиб, у саккизта йўналиш бўйича 30 дан ортиқ ҳужжатни қамраб олади.
Ҳозирга қадар бешта ҳужжат рўйхатдан ўтказилган. Муҳокамага қўйилган янги тўққизта лойиҳа ҳисоботларни тақдим этиш, активларни ҳисобга олиш, даромад ва харажатларни тан олиш, шунингдек, МҲМСга ўтиш масалаларини қамраб олади.
Жамоатчилик муҳокамасига МҲМСнинг 5-сонли «Ҳаққоний қийматни баҳолаш», 7-сонли «Молиявий ҳисоботнинг миллий стандартларини биринчи марта қўллаш» ва 10-сонли «Пул оқимлари тўғрисидаги ҳисобот» лойиҳалари қўйилди.
Шунингдек, 20-сонли «Товар-моддий захиралар», 22-сонли «Асосий воситалар» ва 25-сонли «Номоддий активлар» стандартлари ҳам муҳокама қилинади. Қолган учта лойиҳа — 50-сонли «Харидорлар билан шартномалар бўйича даромадлар ва харажатларни ҳисобга олиш», 53-сонли «Қарзлар бўйича харажатлар» ҳамда 60-сонли «Чет эл валютасидаги операцияларни ҳисобга олиш» стандартларидан иборат.
Лойиҳалар амалдаги қоидаларни халқаро ёндашувларга мувофиқ тизимлаштиради ва миллий стандартларда етарлича тартибга солинмаган масалаларни қамраб олади. Стандартларни биринчи марта қўллашга оид ҳужжат янги талабларга ўтишнинг умумий асосларини белгилайди.
Қолган лойиҳалар пул оқимлари, захиралар, асосий воситалар, номоддий активлар, шартномалар бўйича даромадлар, қарзлар бўйича харажатлар ва валюта операцияларини ҳисобга олишда ягона ёндашувни таъминлаши керак.
Вазирлик бухгалтерлар, аудиторлар, тадбиркорлар, профессионал бирлашмалар, идоралар, таълим ва илмий муассасалар вакилларини regulation.adliya.uz порталидаги лойиҳалар билан танишишга ва ўз таклифларини юборишга таклиф қилди.
Аввалроқ «Молиявий ҳисоботни тузиш ва тақдим этишнинг концептуал асослари» ҳужжати рўйхатдан ўтказилган эди (2026 йил 10 июндаги 3854-сон).
Шунингдек, 2026 йил 13 августда 3923-сон билан МҲМСнинг 1-сонли «Молиявий ҳисоботда ахборотни тақдим этиш ва очиб бериш» стандарти, 2026 йил 11 апрелда 3810-сон билан эса 2-сонли «Молиявий ҳисоботни тайёрлаш асослари: ҳисоб сиёсати ва ҳисоб баҳолари» стандарти рўйхатдан ўтказилган.
Рўйхатдан ўтказилган ҳужжатлар қаторига 2026 йил 28 сентябрда 3944-сон билан қайд этилган 70-сонли «Қишлоқ хўжалиги фаолиятини ҳисобга олиш» стандарти ҳамда 2026 йил 8 августда 3917-сон билан рўйхатдан ўтказилган 77-сонли «Нодавлат нотижорат ташкилотлари учун соддалаштирилган бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисобот» стандарти ҳам киради.