Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekistonda voyaga yetmagan bolalar uçun aliment miqdorini yaşaş xarajatlarini hisobga olgan holda belgilaşning yangi tartibini işlab çiqiş rejalaştirilmoqda. Bu haqda 2026 yil 10 noyabrdagi PF-242-son Prezident farmonida söz boradi.
Hujjatda inson qadrini yuksaltirişga qaratilgan yettita milliy dastur hamda ularni 2027–2031 yillarda amalga oşiriş çora-tadbirlari dasturi tasdiqlangan.
Alimentlarni hisoblaş tartibini qayta körib çiqiş taşabbusi sudlar mustaqilligi va qonun ustuvorligini mustahkamlaş dasturiga kiritilgan. U ayollar va bolalarga nisbatan kamsitişga qarşi kuraşni kuçaytiriş yönalişiga taalluqli.
Farmonda yangi tartibni belgilaydigan Prezident qarori loyihasini işlab çiqiş nazarda tutilgan. Hujjatni tayyorlaş 2027 yil iyuniga qadar topşirilgan.
Farmonda alimentning aniq miqdorlari yoki yangi foiz stavkalari belgilanmagan.
Amaldagi Oila kodeksiga köra, odatda bir nafar farzand uçun ota-onaning iş haqi va (yoki) boşqa daromadining törtdan bir qismi, ikki nafar farzand uçun uçdan bir qismi, uç va undan ortiq farzand uçun esa yarmi undiriladi. Sud taraflarning moddiy va oilaviy ahvoli, şuningdek, e’tiborga loyiq boşqa holatlarni hisobga olgan holda tölov miqdorini özgartiriş huquqiga ega.
Qaror loyihasida himoya orderi, ijtimoiy-huquqiy xizmatlar va xavf-xatarlarni erta aniqlaş mexanizmlarini birlaştiriş ham közda tutilgan. Ayollar va bolalarga nisbatan kamsitiş holatlari böyiça murojaatlarni maxfiylikni ta’minlagan holda va tezlaştirilgan tartibda körib çiqiş taklif etilmoqda.
Huquqni muhofaza qiluvçi organlar xodimlari uçun bunday murojaatlar bilan işlaş va qonunçilikni qöllaş böyiça maxsus öquv kurslarini taşkil etiş, şuningdek, uslubiy qöllanmalar tayyorlaş rejalaştirilgan.
Yana bir yönaliş xorijda mehnat qilayotgan fuqarolarning farzandlariga taalluqli. Ular uçun sifatli ta’lim oliş va öz qobiliyatlarini rivojlantiriş imkonini beradigan qöllab-quvvatlaş tizimini yaratiş niyat qilingan.
Hujjatni işlab çiqiş va amalga oşiriş uçun mas’ul ijroçi etib Oila va xotin-qizlar qömitasi belgilangan. Jarayonda Bola huquqlari böyiça vakil, Içki işlar vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Soğliqni saqlaş vazirligi, Özbekiston mahallalari uyuşmasi va Oliy sud ham iştirok etadi.
Işga Boş prokuratura, Kambağallikni qisqartiriş va bandlik vazirligi, Taşqi işlar vazirligi, Migratsiya agentligi, Qoraqalpoğiston Respublikasi Vazirlar Kengaşi hamda barça darajadagi hokimliklar ham jalb qilingan.
Milliy dasturni amalga oşiriş uçun şaxsiy javobgarlik bir qator mansabdor şaxslar zimmasiga yuklatilgan. Ular qatorida Boş vazir örinbosari, Oila va xotin-qizlar qömitasi raisi D. Kattahanova, Oliy sud raisi R. Mahmudova, Boş prokuror N. Yöldoşev, adliya vaziri A. Toşqulov va içki işlar vaziri A. Toşpölatov bor.
Dastur maktab yoşidan boşlab huquqiy tarbiya beriş, fuqarolar va biznes uçun kafolatlarni ta’minlaş, kiberjinoyatçilik, giyohvandlik va odam savdosining oldini oliş, şuningdek, yaşirin iqtisodiyotga qarşi kuraşiş masalalarini ham qamrab oladi.
