Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — 2026 yil 1 noyabr holatiga köra, Özbekistonda faoliyat yuritayotgan korxona va taşkilotlar soni 660,4 mingtaga yetdi. Bir oy davomida ularning soni 39 337 taga köpaydi. Bu haqda Özbekiston Respublikasi Milliy statistika qömitasi xabar berdi.
Idora ma’lumotlariga köra, oylik ösiş asosan 34 910 ta korxonaning öz faoliyatini qayta tiklagani bilan boğliq.
Bir yil avval, 2025 yil 1 noyabr holatiga köra, mamlakatda 554 916 ta korxona va taşkilot faoliyat yuritgan. Yil davomida ularning soni 19 foizga oşgan.
Sönggi beş yilda faoliyat yuritayotgan korxonalar soni bir maromda özgarmagan. 2022 yil 1 noyabr holatiga ularning soni 596 026 tani, 2023 yilda 503 541 tani, 2024 yilda esa 561 382 tani taşkil etgan.
Ayni paytda Özbekistonda 493 982 ta tadbirkorlik subyekti mavjud. Ularning 489 080 tasi kiçik biznes korxonalaridir. Yana 101 101 tasini fermer va dehqon xöjaliklari taşkil etadi.
Kiçik korxonalar va mikrofirmalar soni 489,1 mingtani yoki 74,1 foizni taşkil qiladi. Uşbu uluş fermer va dehqon xöjaliklarini hisobga olmagan holda hisoblangan.
Hududlar kesimida korxonalar soni
Korxonalar soni böyiça Toşkent şahri yetakçilik qilmoqda. Poytaxtda 123 934 ta korxona mavjud bölib, bu umumiy körsatkiçning 18,8 foiziga teng. Poytaxtdagi korxonalarning deyarli barçasi — 115 184 tasi tadbirkorlik subyektlari hisoblanadi. Şaharda fermer va dehqon xöjaliklari soni atigi 59 tani taşkil etadi.
Viloyatlar orasida eng köp korxona Toşkent viloyatida qayd etilgan — 63 259 ta (9,6 foiz). Keyingi örinlarda 61 298 ta (9,3 foiz) korxona bilan Samarqand viloyati va 55 119 ta (8,3 foiz) korxona bilan Farğona viloyati joylaşgan. Kuçli beşlikni 49 377 ta korxona yoki 7,5 foiz körsatkiç bilan Qaşqadaryo viloyati yakunlagan.
Andijon viloyatida 44 896 ta, Buxoro viloyatida 38 784 ta, Namangan viloyatida 38 602 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Xorazm viloyatida ularning soni 37 011 tani, Surxondaryo viloyatida esa 36 270 tani taşkil etadi.
Qoraqalpoğiston Respublikasida 32 466 ta korxona va taşkilot, Jizzax viloyatida 32 058 ta korxona faoliyat yuritmoqda. Eng kam korxona Navoiy (26 240 ta) va Sirdaryo (21 078 ta) viloyatlarida qayd etilgan.
Fermer va dehqon xöjaliklari eng köp Qaşqadaryo viloyatida — 13 743 ta. Samarqand viloyatida ularning soni 12 012 tani, Farğona viloyatida 11 378 tani, Andijon viloyatida esa 10 503 tani taşkil etadi.
Korxonalarning tarmoqlar böyiça tarkibi
1 noyabr holatiga köra, eng köp korxona va taşkilot savdo sohasida faoliyat yuritgan. Uşbu tarmoqning uluşi jami faol korxonalarning 27,4 foizini taşkil etgan. Bu 181 146 ta korxona bölib, ularning deyarli barçasi kiçik biznes subyektlaridir.
Ikkinçi örinni qişloq, örmon va baliqçilik xöjaligi egallagan. Uşbu tarmoqning uluşi 22,5 foiz yoki 148 352 ta korxonaga teng. Ularning 46 767 tasi tadbirkorlik subyektlaridir.
Uçinçi örinda sanoat sohasi joylaşgan bölib, unda 71 135 ta korxona faoliyat yuritadi. Bu umumiy körsatkiçning 10,8 foizini taşkil etadi. Uçta yetakçi tarmoq hissasiga jami faol korxona va taşkilotlarning 60,7 foizdan ortiği töğri keladi.
Yaşaş va ovqatlaniş xizmatlari sohasida 37 495 ta korxona (5,7 foiz), quriliş sohasida 36 658 ta (5,6 foiz) korxona faoliyat yuritmoqda. Taşiş va saqlaş sohasida esa 20 731 ta kompaniya (3,1 foiz) iş olib bormoqda.
Soğliqni saqlaş va ijtimoiy xizmatlar sohasiga 16 243 ta taşkilot (2,5 foiz), axborot va aloqa sohasiga 15 286 ta (2,3 foiz) korxona töğri keladi. Boşqa faoliyat turlarini 133 346 ta korxona birlaştirgan bölib, ularning uluşi 20,2 foizni taşkil etadi.
Taşkiliy-huquqiy şakllar
Faoliyat yuritayotgan 494,0 mingta tijorat korxonasining 395,9 mingtasi yoki 80,1 foizi mas’uliyati çeklangan jamiyatlardir.
Bu mamlakatda eng keng tarqalgan taşkiliy-huquqiy şakl hisoblanadi.
Xususiy korxonalar soni 52 022 tani (10,5 foiz), oilaviy korxonalar 41 170 tani (8,3 foiz) taşkil etadi. Mamlakatda 652 ta aksiyadorlik jamiyati (0,1 foiz) va boşqa şakldagi 4 285 ta korxona (1,0 foiz) mavjud.
MÇJlar soni sönggi beş yilda quyidagiça özgargan: 2022 yilda 337,7 mingta, 2023 yilda 297,0 mingta va 2024 yilda 295,0 mingta bölgan. 2025 yilda ularning soni 299,5 mingtani, 2026 yilda esa 395,9 mingtani taşkil etgan.
2022 yilda xususiy korxonalar soni 90,2 mingtani taşkil etgan bölsa, 2025 yilga kelib 48,3 mingtaga kamaygan. 2026 yilda uşbu körsatkiç 52,0 mingtaga yetgan.
Oilaviy korxonalar soni ham şu davrda kamaygan: 2022 yilda 55,8 mingta bölgan bölsa, 2025 yilda 37,7 mingtani taşkil etgan. 2026 yilda ularning soni 41,2 mingtaga yetgan.
Yangi taşkil etilgan korxonalar
2026 yil yanvar–oktyabr oylarida Özbekistonda 75 699 ta yangi korxona taşkil etilgan. Soliq qömitasi ma’lumotlariga köra, ularning 19 440 tasi yoki 25,7 foizi mahsulot, tovar, iş va xizmatlarni sotişdan tuşum olişni boşlagan.
Uşbu baholaş aylanmadan olinadigan soliq va qöşilgan qiymat soliği böyiça soliq hisobotlariga asoslangan. Hisobotlar 2026 yil yanvar–avgust oylarini qamrab oladi.
Xorijiy kapital iştirokidagi korxonalar
1 noyabr holatiga köra, Özbekistonda xorijiy investitsiyalar iştirokidagi korxonalar soni 23 501 tani taşkil etgan. Ularning 5 137 tasi qöşma korxona, 18 364 tasi xorijiy korxona hisoblanadi.
Bir yil davomida bunday kompaniyalar soni 5 906 taga yoki 33,6 foizga köpaygan. Eng katta ösiş savdo sohasida kuzatilgan: xorijiy kapital iştirokidagi korxonalar soni 6 286 tadan 8 473 tagaça, ya’ni 2 187 taga oşgan.
Sanoat sohasida xorijiy kapital iştirokidagi korxonalar soni 3 647 tadan 4 493 tagaça, ya’ni 846 taga köpaygan. Quriliş sohasida esa ularning soni 597 taga oşib, 1 358 tadan 1 955 taga yetgan.
Sönggi beş yilda xorijiy kapital iştirokidagi faol korxonalar soni 1,8 barobarga köpaygan. Ularning tarkibida töliq xorijiy kapital asosida taşkil etilgan kompaniyalar uluşi 57,5 foizdan 78,1 foizga kötarilgan.
Ösiş asosan xorijiy korxonalar hisobiga ta’minlangan. 2022 yilda ularning soni 7 416 tani, 2023 yilda 7 054 tani, 2024 yilda esa 11 036 tani taşkil etgan.
2025 yilda ularning soni 13 391 taga, 2026 yilda esa 18 364 taga yetgan.
Qöşma korxonalar soni esa şu davrda özgarib turgan. 2022 yilda ularning soni 5 479 tani, 2023 yilda 4 374 tani, 2024 yilda 4 261 tani taşkil etgan. 2025 yilda bunday kompaniyalar soni 4 204 ta bölgan bölsa, 2026 yilda 5 137 taga yetgan.
Tarmoqlar kesimida xorijiy investitsiyalar iştirokidagi korxonalar eng köp savdo sohasida faoliyat yuritmoqda — 8 473 ta. Ularning 7 253 tasi xorijiy korxona, 1 220 tasi esa qöşma korxona hisoblanadi.
Sanoat sohasida bunday korxonalar soni 4 493 tani taşkil etadi. Ularning 1 613 tasi qöşma, 2 880 tasi xorijiy korxonalardir. Boşqa faoliyat turlarida xorijiy kapital iştirokidagi 3 946 ta kompaniya iş olib bormoqda.
Axborot va aloqa sohasida xorijiy investitsiyalar iştirokidagi 1 991 ta korxona, quriliş sohasida 1 955 ta korxona mavjud. Yaşaş va ovqatlaniş xizmatlari sohasida ularning soni 1 021 tani taşkil etadi.
Taşiş va saqlaş sohasida 742 ta, qişloq, örmon va baliqçilik xöjaligi sohasida 603 ta şunday kompaniya faoliyat yuritmoqda. Soğliqni saqlaş va ijtimoiy xizmatlar sohasida ularning soni 277 tani taşkil etadi.
Xorijiy investitsiyalarning hududiy taqsimoti
Xorijiy investitsiyalar iştirokidagi korxonalarning 61,8 foizi Toşkent şahrida faoliyat yuritmoqda. Bu 14 534 ta kompaniya bölib, ularning 11 767 tasi xorijiy, 2 767 tasi esa qöşma korxonalardir.
Viloyatlar orasida Toşkent viloyati yetakçilik qilmoqda. Bu yerda 3 260 ta xorijiy investitsiyalar iştirokidagi korxona mavjud bölib, ularning uluşi 13,9 foizga teng. Keyingi örinlarda 832 ta kompaniya (3,5 foiz) bilan Samarqand viloyati va 777 ta (3,3 foiz) bilan Farğona viloyati joylaşgan.
Surxondaryo viloyatida xorijiy kapital iştirokidagi 823 ta korxona faoliyat yuritadi. Ularning 756 tasi xorijiy korxonalardir. Andijon viloyatida bunday korxonalar soni 601 tani, Buxoro viloyatida esa 495 tani taşkil etadi.
Sirdaryo viloyatida 390 ta, Navoiy viloyatida 363 ta, Namangan viloyatida 359 ta şunday kompaniya mavjud. Jizzax viloyatida ularning soni 326 tani, Qoraqalpoğiston Respublikasida esa 296 tani taşkil etadi.
Xorijiy investitsiyalar iştirokidagi korxonalar eng kam Xorazm (230 ta) va Qaşqadaryo (215 ta) viloyatlarida qayd etilgan.
Investor mamlakatlar
Kapital kelib çiqişi böyiça 1 noyabr holatiga köra, Xitoy yetakçilik qilmoqda. Xitoy kapitali iştirokidagi korxonalar soni 7 106 tani yoki umumiy körsatkiçning 30,2 foizini taşkil etgan. Ularning 6 127 tasi xorijiy, 979 tasi qöşma korxonalardir.
Ikkinçi örinda Rossiya joylaşgan. Rossiya kapitali iştirokidagi korxonalar soni 3 885 ta yoki 16,5 foizga teng. Ularning 1 044 tasi qöşma, 2 841 tasi xorijiy korxonalar hisoblanadi.
Turkiyaning uluşi 10,8 foiz yoki 2 544 ta kompaniyani taşkil etadi. Qozoğiston kapitali iştirokidagi korxonalar soni 1 446 ta yoki 6,2 foizga teng.
Afğoniston 909 ta kompaniya (3,9 foiz), Janubiy Koreya esa 783 ta kompaniya (3,3 foiz) bilan taqdim etilgan.
Boşqa investor mamlakatlar qatorida Ozarbayjon — 554 ta, Tojikiston — 512 ta va Hindiston — 499 ta korxonaga ega. Birlaşgan Arab Amirliklari kapitali iştirokidagi kompaniyalar soni 480 tani, Pokistonniki esa 456 tani taşkil etadi.
Qirğiz Respublikasi 416 ta, AQŞ 403 ta, Turkmaniston 354 ta korxona bilan qayd etilgan. Eron kapitali iştirokidagi 297 ta, Belarus kapitali iştirokidagi 291 ta kompaniya faoliyat yuritmoqda.
Germaniya 270 ta, Buyuk Britaniya 266 ta, Ukraina esa 256 ta korxona bilan ifodalangan. Röyxatni 149 ta kompaniya bilan Yaponiya yakunlaydi.
2026 yil yanvar–oktyabr oylarida mamlakatda xorijiy investitsiyalar iştirokidagi 5 025 ta yangi korxona taşkil etilgan. Ularning 677 tasi yoki 13,5 foizi sotuvlardan tuşum olişni boşlagan.
Ma’lumotlar Özbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Davlat xizmatlari markazining 2026 yil 1 noyabr holatiga şakllantirilgan ma’lumotlar bazasidan olingan bölib, fermer va dehqon xöjaliklari ham hisobga olingan. Reyestr Vazirlar Mahkamasining 2022 yil 28 sentyabrdagi 539-son qaroriga muvofiq yuritiladi.
