Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekiston Markaziy banki 2026 yil yakuni uçun inflyatsiya prognozini 6,5 foizdan 7 foizga oşirdi. Buning sabablaridan biri isitiş va issiq suv tariflarining kötarilişi böldi. Uşbu xizmatlar narxini oşiriş böyiça e’lon qilingan parametrlar regulyatorning dastlabki hisob-kitoblaridan yuqoriroq bölgan.
Prognozning qayta körib çiqilişiga Markaziy bankning Pul-kredit siyosati departamenti direktori Samigjon Inogamov 4 noyabr kuni bölib ötgan matbuot anjumanida izoh berdi. Bu haqda Özbekiston Markaziy banki xabar berdi.
Inogamovning sözlariga köra, issiq suv va isitiş tariflarining oşişi avvalgi 6,5 foizlik prognozda ham hisobga olingan edi. «Biroq e’lon qilingan parametrlar biroz yuqoriroq böldi. Şuning uçun ularni yangilangan prognozga kiritdik va yil yakuni uçun inflyatsiya bahosini 6,5 foizdan 7 foizga qayta körib çiqdik», — dedi u.
Departament direktori tariflarning özgarişi Markaziy bank boşqarmasi asosiy stavkani 14 foiz darajasida saqlab qoliş va qat’iy pul-kredit şaroitlarini davom ettiriş töğrisida qaror qabul qilişidagi muhim omillardan biri bölganini ta’kidladi.
Matbuot anjumanida tariflar masalasini Vaqt.uz jurnalisti kötardi. U Markaziy bank isitiş tariflarini 30 foizga oşiriş rejasini va buning aholi inflyatsion kutilmalariga ehtimoliy ta’sirini hisobga olgan-olmagani bilan qiziqdi.
Markaziy bank raisining örinbosari Nodirbek Açilov hisob-kitoblarga tartibga solinadigan narxlarning e’lon qilingan barça özgarişlari, jumladan, issiqlik ta’minoti tariflari ham kiritilganini ma’lum qildi.
«Suyultirilgan gaz narxi oşirilgani kabi, isitiş tariflari kötarilişining bir martalik ta’sirini ham joriy prognozda hisobga oldik. Kelgusi yil uçun prognozlarda ham hozirgaça e’lon qilingan barça özgarişlar inobatga olingan. Inflyatsiyaning 7 foizlik prognozi uşbu omillarning barçasini qamrab oladi», — dedi u.
4 noyabr kuni bölib ötgan yiğilişda boşqarma tariflar oşişiga javoban asosiy stavkani kötariş masalasini körib çiqmagan. Muhokama faqat ikkita variant — stavkani 14 foiz darajasida saqlab qoliş yoki 13,5 foizgaça pasaytiriş bilan çeklangan.
«Hisob-kitoblarimizga köra, tariflar özgarişining dastlabki ta’siri qisqa muddatli va nisbatan kiçik böladi. Şu sababli bugun boşqarma yiğilişida asosiy stavkani oşiriş masalasi muhokama qilinmadi», — deb izoh berdi Açilov.
Şu bilan birga, regulyator nafaqat ayrim xizmatlar narxining töğridan-töğri oşişini, balki qimmatlaşuvning boşqa tovarlar va xizmatlarga ham tarqalişi ehtimolini baholagan.
«Tariflar özgarişining ikkilamçi ta’sirini yumşatiş uçun qat’iy pul-kredit siyosatini davom ettiriş maqsadga muvofiq, deb hisoblaymiz», — dedi Markaziy bank raisining örinbosari.
Uning sözlariga köra, Markaziy bank tariflar özgarişining töğridan-töğri ta’sirini asosan bir martalik omil sifatida baholamoqda. Qat’iy pul-kredit şaroitlari uşbu özgarişlarning inflyatsion kutilmalar va inflyatsiyaning barqaror tarkibiy qismlariga ta’sirini çeklaşi kerak.
Açilov, şuningdek, hukumat aholini ijtimoiy qöllab-quvvatlaş çoralarini ham nazarda tutganini ma’lum qildi. Kutilişiça, bu çoralar tariflar oşişining oilalar daromadlari va xarid qobiliyatiga ta’sirini yumşatişga yordam beradi.
