Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Тошкентда Россия ва Ўзбекистон компаниялари ўртасида интеграциялашган атом электр станцияси (АЭС) лойиҳасини амалга ошириш учун қўшма корхоналар ташкил этишга бағишланган соҳавий конференция бўлиб ўтди.
Унда ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш, технологияларни узатиш, мутахассислар тайёрлаш ва станция қурилишида маҳаллий корхоналар иштирокини кенгайтириш масалалари муҳокама қилинди. Бу ҳақда «Ўзатом» агентлиги хабар берди.
Конференцияда «Ўзатом» агентлиги, тегишли давлат тузилмалари ва Ўзбекистон компаниялари вакиллари, «Росатом»нинг муҳандислик дивизиони мутахассислари, атом энергетикаси соҳасидаги қурилиш мажмуаси ташкилотлари ассоциацияси ҳамда атом станциялари қурилишида иштирок этаётган Россия корхоналари раҳбарлари қатнашди.
Тадбирни очар экан, «Ўзатом» агентлиги раҳбари ўринбосари Шаҳзод Алиризаев дунёдаги биринчи интеграциялашган АЭС лойиҳасини амалга оширишда амалий ҳамкорликнинг аҳамиятини таъкидлади. Лойиҳа катта қувватли ВВЭР-1000 реакторларига эга энергия блоклари ва кичик қувватли РИТМ-200Н реакторларини бирлаштиришни назарда тутади.
Алиризаевнинг сўзларига кўра, бундай ёндашув томонларнинг мавжуд салоҳиятини бирлаштириш ва Ўзбекистонда ўз ишлаб чиқариш базасини шакллантириш учун имконият яратади.
Биринчи сессия давомида иштирокчилар атом электр станцияларини қуришнинг замонавий усулларини, жумладан, тизимлар бўйича ёндашув ва блокли монтаж қилиш технологияларини кўриб чиқдилар.
Шунингдек, лойиҳаларни технологик ечимлар билан таъминлашда таянч материалшунослик ташкилотлари ва ускуналар ишлаб чиқарувчиларнинг ўрни муҳокама қилинди.
Захира электр таъминоти тизимлари, ёрдамчи иссиқлик энергетикаси ҳамда қурилиш ишларининг самарадорлиги ва хавфсизлигини ошириш учун зарур бўлган бошқа элементларга алоҳида эътибор қаратилди.
Муҳокамаларнинг катта қисми ишлаб чиқаришни маҳаллийлаштириш ва қўшма корхоналар ташкил этиш масалаларига бағишланди. Россия ва Ўзбекистон компаниялари автоматлаштирилган бошқарув ва радиация назорати тизимлари, махсус вентиляция ва газ тозалаш ускуналари, полимер қувурлар, энергия тежамкор изоляция материаллари, бетон учун махсус кимёвий воситалар ҳамда қурилиш майдонлари учун тез барпо этиладиган конструкциялар ишлаб чиқариш соҳасидаги тажрибалари билан ўртоқлашдилар.
Ишлаб чиқариш қувватларини Ўзбекистонда жойлаштириш лойиҳада маҳаллий маҳсулотлар улушини ошириш ва атом энергетикасини кейинчалик ривожлантириш учун саноат базасини шакллантириш усулларидан бири сифатида кўрилмоқда. Ҳамкорлик мутахассислар тайёрлаш ва турдош тармоқларни ривожлантиришни ҳам назарда тутади.
Якуний B2B-сессия ҳамкорлик алоқаларини йўлга қўйиш майдончаси шаклида ўтказилди. Россия корхоналари ва Ўзбекистон компаниялари ўз таклифларини тақдим этиб, ҳамкорликни чуқурлаштириш, жумладан, биргаликда ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш ва кадрларни касбий тайёрлаш имкониятларини муҳокама қилдилар.
«Интеграциялашган АЭС лойиҳасини амалга ошириш — бу шунчаки энергетика объектини қуриш эмас, балки Ўзбекистон учун ўзининг юқори технологияли базасини шакллантириш, жаҳоннинг энг яхши тажрибаларини жалб қилиш ва мутахассисларнинг янги авлодини тарбиялаш учун стратегик имкониятдир. Россиялик ҳамкорлар билан қўшма корхоналар ушбу мақсадларга эришиш ва икки томонлама ҳамкорликни мустаҳкамлашнинг муҳим воситасига айланади», — деди Шаҳзод Алиризаев.
Конференция Ўзбекистоннинг энергетика ва саноатни ривожлантириш борасидаги саъй-ҳаракатлари доирасида ўтказилмоқда. Президент Шавкат Мирзиёев аввалроқ атом энергетикасининг мамлакат технологик, саноат ва илмий тараққиётидаги аҳамиятини таъкидлаган эди.
Лойиҳа доирасида маҳаллий маҳсулотлар улушини камида 30 фоизга етказиш вазифаси белгиланган. Станция қурилишини маҳаллий материаллар ва ускуналар билан таъминлаш мақсадида Фариш туманида махсус саноат зонасини ташкил этиш ҳам режалаштирилган.
Жиззах вилоятида интеграциялашган АЭС қуриш лойиҳаси маҳаллий корхоналарнинг ишлаб чиқариш занжирларидаги иштирокини кенгайтиришни назарда тутади.
Қўшма корхоналарни ташкил этиш миллий салоҳиятни ривожлантириш, саноат кооперациясини мустаҳкамлаш ва атом энергетикаси соҳаси учун кадрлар тайёрлашга хизмат қилиши керак.
