Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон айрим чегара пунктларида ягона божхона назорати тизимини жорий этиш масаласида Қозоғистон ва Қирғизистон билан музокаралар олиб бормоқда. Бу ҳақда Божхона қўмитаси бошқарма бошлиғи Фарҳод Олимжоновга таяниб, Spot хабар берди.
Унинг сўзларига кўра, томонлар чегарада божхона назоратини ташкил этишнинг турли моделларини назарда тутувчи One Stop тамойилини жорий этиш масаласини муҳокама қилмоқда.
Олимжонов бу ҳақда 11 ноябрь куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида маълум қилди. У тизимни амалга оширишнинг учта эҳтимолий вариантини санаб ўтди.
Биринчи вариантда икки давлатнинг божхона органларини битта бинода жойлаштириш назарда тутилади. Иккинчи вариантга кўра, хизматлар алоҳида биноларда фаолият юритади: бир томон экспорт операцияларини, иккинчи томон эса импорт операцияларини расмийлаштиради.
Учинчи модель божхона назорати натижаларини ўзаро тан олишни назарда тутади. Бунда манзил мамлакати жўнатувчи мамлакат божхона органлари томонидан текширилган юкни қайта текширмайди. Механизм идоралар ўртасида ахборот алмашинувини ҳам ўз ичига олади.
«Масалан, мамлакатимиздан экспорт қилинаётган юкни биз текширган бўлсак, қўшни давлат, дейлик, Қозоғистон божхона органлари импорт вақтида уни қайта текширмайди. Ёки аксинча: агар юк улар томонидан текширилган бўлса, биз уни такроран текширмаймиз», — деб тушунтирди Олимжонов.
Унинг сўзларига кўра, бундай механизмни айрим чегара божхона постларида жорий этиш аллақачон вазифалардан бири сифатида белгиланган.
Қўшни мамлакатлар билан музокараларни Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги, Транспорт вазирлиги ва Божхона қўмитаси олиб бормоқда.
Айни пайтда тизимнинг аниқ шакли бўйича якуний қарор қабул қилинмаган.
«Бу масалани фақат Ўзбекистоннинг хоҳиши билан ҳал қилиб бўлмайди. Музокаралар давомида One Stop тамойили айнан қайси шаклда ишга туширилишини келишиб олиш зарур», — деди Божхона қўмитаси вакили.
Тизимни жорий этиш истиқболлари
2026 йил июль ойида Божхона қўмитаси раиси Акмалхўжа Мавлонов қўшни давлатлар билан чегараларда One Stop тамойилини жорий этиш режалари ҳақида маълум қилган эди.
Ўша вақтда қўмита раисининг маслаҳатчиси Рустам Қобилов тизим қўшни мамлакатлар билан музокаралар ўтказилганидан кейин босқичма-босқич жорий этилишини таъкидлаган.
Механизмни жорий этиш чегарадан ўтиш вақтини икки баробар қисқартириш имконини бериши кутилмоқда. Бироқ уни ишга тушириш муддатлари ва танланадиган модель ҳозирча аниқланмаган.
