Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон яқин тўрт-беш йил ичида аҳоли жон бошига ялпи ички маҳсулот (ЯИМ) ҳажмини 10 минг долларга етказишни мақсад қилган ва иқтисодий ўсишнинг янги сиёсатини ишлаб чиққан. Бу ҳақда Марказий банк раисининг ўринбосари Нодирбек Ачилов ХВЖнинг Кавказ ва Марказий Осиё бўйича минтақавий иқтисодий прогноз тақдимотида маълум қилди.
Бу баёнот мамлакат иқтисодий ривожланишининг келгуси модели муҳокамаси чоғида янгради. Жаҳон банкининг Тошкентдаги катта иқтисодчиси Пинар Яшар ислоҳотларнинг биринчи босқичидаги вазифалар нисбатан аниқ бўлганини таъкидлади. Ўша даврда валюта курси ва нархларни либераллаштириш, шунингдек, мавжуд тўсиқларни бартараф этиш устувор йўналишлар бўлган.
Унинг сўзларига кўра, кейинги босқичда иқтисодий ўсишга тўсқинлик қилаётган асосий омилларни аниқлаш анча мураккаб. Яшар меҳнат унумдорлигини оширишга асосланган барқарор ўсишни таъминлаш учун қандай чоралар зарурлиги ҳақида савол берди.
Ачилов жавобан аҳоли жон бошига ЯИМ бўйича белгиланган мақсадли кўрсаткичга эришиш асосий мўлжаллардан бири бўлиб қолаётганини айтди.
«Бу ерда икки жиҳатга ойдинлик киритишимиз мумкин. Биринчидан, Президент томонидан аниқ мақсадлар белгилаб берилган: келгуси тўрт-беш йил ичида аҳоли жон бошига 10 минг долларлик кўрсаткичга эришишимиз керак», — деди у.
Марказий банк раисининг ўринбосари иккинчи шарт сифатида давлат идораларининг ўзгаришларни давом эттиришга тайёрлигини қайд этди. Унинг таъкидлашича, 2017 йилдан кейин мамлакат ижобий ўзгаришлар даврини бошдан кечирди, бироқ ислоҳотларнинг кейинги босқичи янада мураккаб бўлади.
«2017 йилдан кейинги давр жуда яхши, ижобий ўзгаришларга бой ўн йиллик бўлди, аммо кейинги босқич жуда қийин кечади», — дея тан олди Ачилов.
Иқтисодий ўсишнинг янги сиёсати
Ачиловнинг сўзларига кўра, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги бошқа идоралар билан биргаликда иқтисодий ўсишнинг янги сиёсатини шакллантирган. У таркибий ўзгаришларни давом эттириш, аввал бошланган ислоҳотларни якунлаш ва ривожланишнинг янги моделига ўтиш учун қўшимча чораларни кўзда тутади.
Марказий банк раисининг ўринбосари эришилган натижалар ҳозирча белгиланган вазифани бажариш учун етарли эмаслигини таъкидлади.
«Амалга оширилган ишлар етарли эмас. Аҳоли жон бошига камида 10 минг долларлик кўрсаткичга эришиш учун яна кўпроқ иш қилиш керак. Бу бутунлай бошқача иқтисодиёт бўлади», — дея қўшимча қилди у.
Ислоҳотларнинг кейинги босқичидаги устувор йўналишлар
ХВЖнинг Ўзбекистондаги доимий вакили Коба Гвенетадзе жамғарма кейинги ўзгаришлар учун муҳим деб ҳисоблайдиган бир нечта йўналишни санаб ўтди. Улар қаторига давлат корхоналари, меҳнат бозори ва таълим, энергетика сектори ислоҳотлари, рақамлаштириш ҳамда пенсия ислоҳоти киради.
Шу билан бирга, у барқарор ривожланишнинг асосий шарти сифатида макроиқтисодий барқарорликни сақлашни қайд этди.
ХВЖ яқин даврдаги алоҳида устувор вазифалардан бири сифатида давлат корхоналари ислоҳотини тезлаштиришни кўрмоқда. Жамғарма баҳолашича, ушбу сектордаги ўзгаришлар меҳнат унумдорлигини оширишга ёрдам бериши ва инфляцион босимни кучайтирмасдан иқтисодий ўсишни қўллаб-қувватлаши керак.
ХВЖ, шунингдек, корхоналарни давлат томонидан қўллаб-қувватлашни корпоратив бошқарув тамойилларини жорий этиш билан боғлаш тарафдори.
Жамғарма нуқтаи назарига кўра, хусусийлаштириш жараёни шаффоф тарзда ва халқаро тамойилларга мувофиқ амалга оширилиши лозим.