Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Марказий банки асосий ставкани йиллик 14 фоиз даражасида ўзгаришсиз қолдирди. Тартибга солувчи орган бошқаруви бундай қарорни 2026 йил 4 ноябрь куни бўлиб ўтган йиғилишда ички талабнинг юқорилиги ва инфляция тезлашиши хавфлари сақланиб қолаётгани шароитида қабул қилди.
Марказий банк маълумотларига кўра, сентябрь ойида йиллик инфляция 6,4 фоизни ташкил этиб, август ойига нисбатан бироз ошди. Нархлар динамикасига мева-сабзавот маҳсулотлари, ёқилғи ва айрим хизматлар қимматлашиши таъсир кўрсатди. Хизматлар соҳасида инфляция 7 фоизга етган бўлса, базавий инфляция 5,5 фоиз даражасида сақланиб қолди.
Аҳоли ва тадбиркорларнинг инфляцион кутилмалари пасайишда давом этди. Сентябрь ойида аҳолининг келгуси 12 ой учун инфляция бўйича кутилмалари 8,7 фоизни, тадбиркорларники эса 9,2 фоизни ташкил этди.
Шу билан бирга, тартибга солувчи орган таклиф омиллари таъсири кучайгани ва ташқи хавфлар сақланиб қолаётганини қайд этди. Жумладан, жаҳон озиқ-овқат бозоридаги нархлар ўзгарувчанлиги ва энергия ресурслари қийматига оид ноаниқлик импорт, ишлаб чиқариш ҳамда транспорт харажатлари орқали ички нархларга босим ўтказиши мумкин.
Мамлакатда иқтисодий фаоллик юқори даражада сақланмоқда. 2026 йилнинг январь–сентябрь ойларида ялпи ички маҳсулот (ЯИМ) ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 8,3 фоизга ўсди. Ўсишнинг асосий манбалари саноат, қурилиш ва хизматлар соҳаси бўлди.
Марказий банк инвестиция фаоллиги ва аҳоли реал даромадларининг ошиши ички талабни қўллаб-қувватлашда давом этишини кутмоқда. Жорий динамикани ҳисобга олган ҳолда, 2026 йил якуни бўйича ЯИМ ўсиши прогнози тахминан 8 фоизгача оширилди.
Шу билан бирга, тартибга солувчи орган ялпи талабнинг иқтисодиётдаги ишлаб чиқариш имкониятларидан ошиб кетиши инфляцион босимни сақлаб қолиши мумкинлигидан огоҳлантирди.
Янгиланган прогнозга мувофиқ, 2026 йил якунида Ўзбекистонда умумий инфляция тахминан 7 фоизни ташкил этади. 2027 йил охирига келиб эса унинг мақсадли 5 фоизлик кўрсаткичгача пасайиши кутилмоқда. Марказий банк тартибга солинадиган нархлар ўзгаришининг тўғридан-тўғри таъсири келгуси йилда тугашини, қатъий пул-кредит шароитлари эса уларнинг ошиши билан боғлиқ иккиламчи таъсирларни чеклашини кутмоқда.
Марказий банкда, шунингдек, пул бозоридаги фоиз ставкалари асосий ставка атрофида шаклланаётгани, миллий валютадаги депозитлар ва кредитлар бўйича реал ставкалар эса ижобий даражада сақланаётгани таъкидланди. Бу сўмдаги жамғармалар жозибадорлигини қўллаб-қувватлаш ва ички талабни жиловлашга ёрдам бермоқда.
Асосий ставканинг 14 фоиз даражасида сақлаб қолиниши қатъий пул-кредит шароитларини таъминлаш ва инфляцион босимни чеклашга қаратилган.
