Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон ва Глобал яшил ўсиш институти (GGGI) инвестициявий ҳамда углерод лойиҳалари бўйича ишларни жадаллаштиришга келишиб олди.
Томонлар 2027 йил март ойи охирига қадар устувор ташаббусларни белгилаш ва ўрмон углерод бирликлари бўйича биринчи битимни тайёрлашни режалаштирмоқда. Бу ҳақда Ўзбекистон Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси хабар берди.
Ушбу масалалар Ўзбекистон президентининг экология масалалари бўйича маслаҳатчиси, Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси Азиз Абдуҳакимовнинг GGGI ижрочи директори Сан-Ҳёп Ким билан учрашувида муҳокама қилинди.
Музокаралар Анталия шаҳрида БМТнинг Иқлим ўзгариши бўйича 31-конференцияси (COP31) доирасида бўлиб ўтди. Асосий мавзулар яшил инвестицияларни жалб қилиш, иқлим лойиҳаларини молиялаштиришга тайёрлаш ҳамда Париж битимининг 6-моддаси доирасида дастлабки углерод битимларини амалга оширишдан иборат бўлди.
Учрашувда Ўзбекистон МДҲ давлатлари орасида GGGIга қўшилган биринчи давлатга айлангани таъкидланди. Шунингдек, Тошкентда институтнинг Марказий Осиёдаги биринчи ваколатхонаси очилган.
Ўзбекистон томони GGGIга Оролбўйида экологик тикланишни қўллаб-қувватлаш, стратегик экологик баҳолашни жорий этиш ва «Ўзбекистон учун тоза водород» лойиҳасини амалга оширишдаги кўмаги учун миннатдорлик билдирди.
Учрашувда KOICAнинг 2026–2030 йилларга мўлжалланган дастури ҳам алоҳида кўриб чиқилди. У Париж битимини амалга ошириш ва унинг 6-моддасини қўллашни қўллаб-қувватлашга қаратилган.
Ўзбекистон ва GGGI ўртасидаги 2024–2028 йилларга мўлжалланган Мамлакат ҳамкорлик дастури доирасида томонлар инвестиция лойиҳаларининг қўшма портфелини шакллантириш масаласини муҳокама қилди.
Унга барқарор ўрмон хўжалиги, иқлимга мослаштирилган қишлоқ хўжалиги ва яшил қурилиш соҳаларидаги ташаббусларни киритиш таклиф этилмоқда. Лойиҳаларни миллий инвестиция дастури, шунингдек, «Яшил макон» ва «Био мерос» ташаббуслари билан мувофиқлаштириш режалаштирилган.
Оролбўйидаги ўрмон лойиҳалари асосида дастлабки углерод бирликларини тайёрлашга алоҳида эътибор қаратилди. Қўмита маълумотларига кўра, Орол денгизининг қуриган тубида аллақачон 2 миллион гектардан ортиқ ҳимоя ўрмонзорлари барпо этилган.
Уларнинг углерод салоҳиятидан Париж битимининг 6-моддаси механизмлари орқали қўшимча молиялаштиришни жалб қилиш учун фойдаланиш режалаштирилмоқда.
Бунинг учун томонлар сунъий йўлдош маълумотлари ва сунъий интеллектдан фойдаланган ҳолда мониторинг, ҳисобот бериш ва верификация (MRV) методологиясини ишлаб чиқиш масаласини муҳокама қилди.
Шунингдек, Ўзбекистон ва Корея ҳамкорлиги доирасида биринчи углерод битимини тузиш ҳамда Carbon Transaction Facility платформаси орқали Жанубий Кореядан харидорларни жалб қилиш имкониятлари кўриб чиқилди.
Учрашув якунлари бўйича 2027 йилнинг биринчи чораги охирига қадар устувор инвестиция лойиҳалари рўйхатини белгилаш ва ўрмон углерод бирликлари бўйича биринчи битимни тайёрлаш режасини келишиб олиш таклиф этилди.
Томонлар ҳамкорликни давом эттириш ва иқлим ҳамда экология соҳасидаги қўшма ташаббусларни амалий босқичга ўтказиш ниятини тасдиқлади.
