Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — So‘nggi yillarda O‘zbekistonda jamoat transporti faoliyati ko‘rsatkichlari yaxshilandi, yo‘nalishlar tarmog‘i kengaydi, avtobus va elektrobuslar parki yangilandi.
Bu haqda 2030 yilgacha mahalliy yo‘lovchi tashishni rivojlantirish strategiyasi to‘g‘risidagi Prezident qarori loyihasida maʼlum qilingan. Hujjatda amalga oshirilgan islohotlar natijalari keltirilgan.
Toshkentda avtobuslar harakati oralig‘idagi vaqt 18–20 daqiqadan 8–10 daqiqagacha qisqardi, o‘rtacha harakat tezligi esa soatiga 18 kilometrdan 21 kilometrga oshdi.
Kunlik yo‘lovchilar soni 650 ming kishidan 1,4 million kishiga yetdi. Bundan tashqari, jamoat transportining 1 024 ta yangi yo‘nalishi tashkil etildi. Buning natijasida yana 3 687 ta mahalla transport qatnovi bilan qamrab olindi.
Brutto-shartnomalar va avtobuslar parkini yangilash
2023 yildan O‘zbekistonda brutto-shartnomalar modeli amal qilmoqda. Unga ko‘ra, tashuvchilarga tashilgan yo‘lovchilar soniga qarab emas, balki yo‘nalishlarni bajarish, harakat jadvaliga rioya qilish, bosib o‘tilgan masofa va xizmatlar sifati uchun haq to‘lanadi.
2026 yilning birinchi yarmi yakunlariga ko‘ra, 290 ta avtobus yo‘nalishi ushbu tizimga o‘tkazildi. Ularning 169 tasi Toshkentda, 121 tasi esa hududlarda joylashgan. Shu davrda jamoat transporti uchun 2 005 ta avtobus va 646 ta elektrobus — jami 2 651 ta transport vositasi xarid qilindi.
Temir yo‘l qatnovi
So‘nggi 10 yilda mamlakatda 600 kilometrdan ortiq yangi temir yo‘l liniyasi qurildi. Uzunligi 465 kilometr bo‘lgan Buxoro — Urganch — Xiva uchastkasi elektrlashtirildi. Natijada elektrlashtirilgan temir yo‘llar ulushi 2022 yildagi 43 foizdan 53,2 foizga yetdi.
Toshkentdan Xivaga poyezdda borish vaqti 14 soatdan 7 soat 40 daqiqagacha qisqardi. Temir yo‘l transportida tashilgan yo‘lovchilar soni 2023 yildagi 9,6 million kishidan 2025 yilda 10,5 million kishiga oshdi.
Shahar atrofidagi qatnovlar uchun uchta EP3D elektropoyezdi xarid qilindi. Bundan tashqari, Chexiyaning Škoda Transportation kompaniyasi bilan 10 ta elektropoyezd yetkazib berish bo‘yicha shartnoma tuzildi. Shuningdek, «Toshkent — Samarqand» yo‘nalishida alohida tezyurar temir yo‘l magistralini qurishning texnik-iqtisodiy asoslarini ishlab chiqish yakunlandi.
Aviatsiyani rivojlantirish va transport xizmatlari hajmining o‘sishi
Aviatsiya infratuzilmasini rivojlantirish doirasida 11 ta aeroport rekonstruksiya qilindi. Aviaqatnov yo‘nalishlari soni 167 tadan 206 taga yetdi.
Yo‘lovchilar va yuklarni tashish xizmatlari hajmi 2022 yildagi 84 trillion so‘mdan 2025 yilda 188,3 trillion so‘mga oshdi. Shu tariqa, uch yil ichida bu ko‘rsatkich 2,2 barobar o‘sdi.
Transport turlari o‘rtasidagi integratsiya muammolari saqlanib qolmoqda
Erishilgan natijalarga qaramay, strategiya loyihasida transportning turli yo‘nalishlari o‘rtasidagi integratsiya yetarli emasligi qayd etilgan.
Hozircha mamlakatda yagona raqamli platforma va yagona chipta tizimi mavjud emas, tashuvchilarning harakat jadvallari o‘zaro muvofiqlashtirilmagan. Shuningdek, ko‘p hollarda aeroportlar, temir yo‘l vokzallari va avtovokzallar o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri qatnov yo‘lga qo‘yilmagan.
2030 yilgacha bo‘lgan strategiyani ishlab chiqish, jumladan, ushbu muammolarni hal etish va yo‘lovchi tashish jarayonlarini muvofiqlashtirishni yaxshilashga qaratilgan.
