Özbekiston

COP31da energetik ötiş uçun yangi kompetensiyalar va yetakçilarni tayyorlaş masalalari muhokama qilindi

COP31da energetik ötiş uçun yangi kompetensiyalar va yetakçilarni tayyorlaş masalalari muhokama qilindi
COP31da energetik ötiş uçun yangi kompetensiyalar va yetakçilarni tayyorlaş masalalari muhokama qilindi / Foto: Özbekiston Prezidenti matbuot xizmati.

Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — BMTning iqlim böyiça konferensiyasida BRIKS mamlakatlarining kadrlar salohiyatiga oid tadqiqot taqdim etilib, ta’lim va yoşlarning kasbiy rivojlanişi sohasidagi xalqaro hamkorlik muhokama qilindi

Turkiyaning Antaliya şahrida davom etayotgan BMTning Iqlim özgarişi töğrisidagi doiraviy konvensiyasi Tomonlar konferensiyasining 31-sessiyasida (COP31) BRIKS mamlakatlari ekspertlari, xalqaro taşkilotlar, biznes va ta’lim sohasi vakillari energetik ötiş bilan boğliq kadrlar muammolari hamda yangi avlod mutaxassislarini tayyorlaş masalalarini muhokama qildi. Rossiya Federatsiyasi pavilonida ötkazilgan mavzuli tadbirlarda energetika sohasida yangi kompetensiyalarga bölgan ehtiyoj haqidagi xalqaro tadqiqotning dastlabki natijalari taqdim etildi. Şuningdek, kam uglerodli iqtisodiyotda yoşlarning yetakçilik salohiyati va kasbiy imkoniyatlarini rivojlantiriş yondaşuvlari körib çiqildi.

BRIKS Energetika tadqiqotlari hamkorlik platformasi (BRICS Energy Researç Cooperation Platform) yalpi sessiyasida iştirokçilar «Energetik ötiş 2.0 şaroitida BRIKS mamlakatlarining kadrlar salohiyati» tadqiqotining ikkinçi bosqiçiga oid dastlabki natijalarni muhokama qildi. Tadqiqotning geografik qamrovi Birlaşgan Arab Amirliklari (BAA), Indoneziya, Eron, Misr va Efiopiya hisobiga kengaytirildi.

Tadqiqot natijalari BRIKS mamlakatlari energetika sektorida malakali muhandis-texnik xodimlar taqçilligi saqlanib qolayotganini va işçi kuçining qarib borayotganini körsatdi. Ayni paytda qayta tiklanuvçi energetika va atom energetikasi (jumladan, kiçik modulli reaktorlar), energiyani saqlaş tizimlari, vodorod texnologiyalari, uglerodni tutib oliş, undan foydalaniş va uni saqlaş (CCUS), aqlli elektr tarmoqlari hamda kiberxavfsizlik yönalişidagi mutaxassislarga talab ortmoqda.

Raqamlaştiriş, sun’iy intellektni joriy etiş va işlab çiqariş jarayonlarini avtomatlaştiriş ham mehnat bozorini özgartirmoqda. Texnik bilimlar bilan bir qatorda fanlararo hamkorlik qiliş, yangi texnologiyalarga moslaşiş va murakkab vazifalarni hal etiş könikmalari tobora katta ahamiyat kasb etmoqda. Şu bilan birga, BRIKS mamlakatlarida kam uglerodli iqtisodiyot uçun zarur kompetensiyalarning notekis rivojlanişi texnologik tafovut çuqurlaşişi xavfini tuğdiradi, biroq xalqaro hamkorlik uçun yangi imkoniyatlar ham oçadi.

Tadqiqot natijalari muhokamasida «Rosatom» davlat korporatsiyasining kadrlar masalalari böyiça boş direktor örinbosari Tatyana Terentyeva, BRIKS Atom energetikasi platformasining boş koordinatori Elsie Pule, BAA Energetika va infratuzilma vazirligi Kelajak energetikasi departamenti direktori Nawal Alhanaee, Efiopiya Suv resurslari va energetika vazirligining elektr energetikasi sohasini rivojlantiriş va mintaqaviy integratsiya böyiça eksperti Lenssa Beyera Gudeta, Indoneziya Energetika va mineral resurslar vazirligi huzuridagi energetika va mineral resurslar sohasida inson resurslarini rivojlantiriş agentligi rahbari Prahoro Yulijanto Nurtjahyo hamda Sustainable Energy for All (SEforALL) xalqaro taşabbusining katta mutaxassisi Sarah Mikkelsen iştirok etdi. Sessiyaga Rossiya Energetika vazirligi huzuridagi Rossiya energetika agentligining xalqaro hamkorlik böyiça direktori Elena Vikulova moderatorlik qildi.

Tatyana Terentyeva inson kapitalini rivojlantiriş energetik ötiş hamda BRIKS mamlakatlari iqtisodiyotlarining uzoq muddatli raqobatbardoşligini ta’minlaşning asosiy şartlaridan biriga aylanayotganini ta’kidladi. Uning fikriça, kadrlar taqçilligini bartaraf etiş uçun xalqaro ta’lim dasturlari, tajriba almaşinuvi, kasbiy standartlar va malakalarni özaro muvofiqlaştiriş, şuningdek, energetik ötiş uçun strategik ahamiyatga ega mutaxassisliklar böyiça kadrlar tayyorlaş kabi qöşma amaliy loyihalarga ötiş zarur.

Elsie Pule BRIKS mamlakatlarining energetika balansida atom elektr energiyasi işlab çiqarişning örniga e’tibor qaratdi. «Atom energetikasi sanoat taraqqiyoti, energetika xavfsizligi va texnologik suverenitetning asosidir», - deya ta’kidladi u.

Nawal Alhanaee yangi energetika bozorlarini rivojlantirişda köp tomonlama hamkorlik zarurligini qayd etdi. «Bu soha xalqaro hamkorlikni talab qilişini tuşuniş juda muhim. Buni birgina mamlakatning özi amalga oşira olmaydi», — dedi Nawal Alhanaee. U, şuningdek, BAA 2030-yilgaça qayta tiklanuvçi energetika quvvatlarini uç baravar oşirişni maqsad qilganini va 2050-yilgaça möljallangan Milliy vodorod strategiyasini amalga oşirayotganini bildirdi.

Tadqiqot natijalari asosida işlab çiqilgan takliflar qatoriga qöşma ta’lim dasturlari va tarmoq magistratura dasturlarini rivojlantiriş, akademik almaşinuvlarni kengaytiriş, BRIKS energetika kasblari xaritasini va oliy ta’lim muassasalarining ixtisoslaşgan reytingini yaratiş kiradi. Şuningdek, ilğor texnologiyalar namoyiş markazini taşkil etiş, energetikada sun’iy intellektdan foydalaniş könikmalarini rivojlantiriş, yoşlar va ayollar uçun kasbiy imkoniyatlarni kengaytiriş, BRICS Energy Skills Network xalqaro kompetensiyalar tarmoğini mustahkamlaş hamda kadrlar tayyorlaş böyiça yöl xaritasini işlab çiqiş taklif etilmoqda.

Mutaxassislarni tayyorlaş mavzusi COP31 doirasidagi Rossiya Federatsiyasi pavilonida «Rosatom» davlat korporatsiyasi kömagida «Rosatom» Korporativ akademiyasi taşkil etgan «Yetakçilik retsepti: kam uglerodli iqtisodiyotda orzudagi karyerani qanday quriş mumkin» nomli alohida xalqaro panel muhokamasida davom ettirildi.

Biznes, ta’lim taşkilotlari va xalqaro yoşlar hamjamiyatlari vakillari kasbiy intilişlarni jamiyat uçun ahamiyatli vazifalarda iştirok etiş bilan qanday uyğunlaştiriş, texnologik transformatsiya şaroitida yetakçilarga qanday fazilatlar zarurligi va yoş avlodning taşabbuskorligi hamda mas’uliyatini rivojlantiradigan muhitni qanday yaratiş mumkinligini muhokama qildi.

«Rosatom» Korporativ akademiyasi boş direktori Yuliya Ujakina zamonaviy ta’lim tizimi yoş mutaxassislarga nafaqat kasbiy bilim berişi, balki yetakçilik fazilatlarini rivojlantiriş va amaliy tajriba orttiriş uçun imkoniyatlar yaratişi lozimligini ta’kidladi.

«Yetakçilik lavozimdan emas, balki boşqalar uçun mas’uliyatni öz zimmasiga olişga tayyorlikdan boşlanadi. Ta’lim poydevor yaratadi, ammo haqiqiy ösiş yoş inson tayyor körsatmalarni kutmay, mustaqil qaror qabul qilişi kerak bölgan muhitga tuşganida yuz beradi. Bizning vazifamiz — kasbiy intilişlar jamiyat uçun ahamiyatli maqsad bilan uyğunlaşadigan şaroitlarni yaratiş. Iqlim bilan boğliq muammolar butun insoniyat oldida mas’uliyatni öz zimmasiga ola oladigan, muzokara olib bora oladigan va noaniqlik şaroitida harakat qila oladigan yetakçilarni talab qiladi», — dedi Yuliya Ujakina.

Panel muhokamasida, şuningdek, Rustem Ismagilov («Ak Bars Insurance», MGIMO universiteti), Safa Yusuf Abdo (Women in Nuclear Global) va Nadira Salsabila (Impact Team 2050 Xalqaro yoşlar maslahat kengaşi) qatnaşdi. Yakuniy fikrlarni Rossiya Iqtisodiy rivojlaniş vazirligi huzuridagi Butunrossiya taşqi savdo akademiyasi Xalqaro biznes fakulteti dekani Alla Grişkova bildirdi. Muhokamaga «Rosatom» Korporativ akademiyasi Xalqaro şeriklik markazi direktori Aleksandr Kormişin moderatorlik qildi.

Ikkala muhokama texnologik taraqqiyot, ta’lim va inson kapitalini rivojlantiriş örtasidagi uzviy boğliqlikni körsatdi. Energetik ötişni amalga oşiriş uçun mamlakatlarga nafaqat yangi texnologiyalar va investitsiyalar, balki zamonaviy kompetensiyalarga ega, xalqaro muhitda işlay oladigan, mustaqil qaror qabul qiladigan va iqtisodiyotning yangi yönalişlarini rivojlantirişda iştirok etadigan mutaxassislar ham zarur.

BMTning Iqlim özgarişi töğrisidagi doiraviy konvensiyasi Tomonlar konferensiyasining 31-sessiyasi (COP31) 2026-yil 9–20-noyabr kunlari Turkiyaning Antaliya şahrida bölib ötmoqda.

Dilafro'z Niyazova
Dilafro'z Niyazova

Dilafruz Niyazova 2025-yildan buyon UzDaily jamoasida faoliyat yuritib, nashrning o'zbek tilidagi versiyasi uchun mas'uldir.