Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekiston Çorvaçilik va yaylov xöjaligini rivojlantiriş agentligi yaylovlardan foydalaniş, göşt importi va mahalliy işlab çiqaruvçilarni qöllab-quvvatlaş masalalari böyiça öz pozitsiyasini bildirdi. Bu haqda Qişloq xöjaligi vazirligi huzuridagi Çorvaçilik va yaylov xöjaligini rivojlantiriş agentligi xabar berdi.
Bayonot çorvaçilik sohasining holati, aholining yaylov yerlaridan foydalaniş imkoniyatlari va şaxsiy xöjaliklarda çorva mollarini boqiş şaroitlariga oid ijtimoiy tarmoqlardagi tanqidiy maqolalar va muhokamalardan söng e’lon qilindi.
Idora ta’kidlaşiça, sohani rivojlantiriş faqat çorva mollari boş sonini köpaytirişni anglatmaydi. Bu jarayon ozuqa bazasini mustahkamlaş, yaylovlardan oqilona foydalaniş, aholi imkoniyatlarini kengaytiriş va işlab çiqariş samaradorligini oşirişni ham qamrab oladi.
Agentlik asosiy masalalardan biri sifatida qişloq aholisining yaylovlardan foydalaniş imkoniyatini qayd etdi. Köplab oilalar uçun çorva mollarini boqiş daromad manbai va kundalik ehtiyojlarni ta’minlaş vositasi bölib qolmoqda.
Özbekiston Prezidentining 2026 yil 14 oktyabrdagi PQ-374-son qarorida böş yer maydonlarida jamoat yaylovlarini taşkil etiş nazarda tutilgan. Ular mahalliy aholi tomonidan xonadon xöjaliklarida boqilayotgan çorva mollarini ötlatiş uçun möljallangan.
Hujjatda, şuningdek, aholiga belgilangan tartibda bunday hududlardan bepul foydalaniş imkoniyatini yaratiş va yaylovlarni boşqarişning yangi mexanizmlarini joriy etiş közda tutilgan.
Bundan taşqari, yaylov yerlarining holatini baholaş, ularning degradatsiya darajasini aniqlaş va elektron monitoring tizimini yaratiş vazifalari belgilangan. Uşbu hududlardan maqsadli va samarali foydalanişni ta’minlaş ham nazarda tutilgan.
Şu bilan birga, agentlik normativ hujjatning qabul qilinişi mavjud muammolarni öz-özidan bartaraf etmasligini ta’kidladi. Idora fikriça, belgilangan çoralarning amalda qanday bajarilayotganini, yaylovlarning aholi uçun qançalik oçiqligini va mahalliy çorvadorlar duç kelayotgan tösiqlarni baholaş zarur.
Agentlik göşt importi böyiça muhokamalarga ham izoh berdi. Idora fikriça, mamlakatdagi çorvaçilik holatini faqat göşt importi hajmiga qarab baholaş yetarli emas. Tahlilda içki işlab çiqariş, aholi iste’moli, turizm sohasining talabi, çorva mollarining mahsuldorligi, ozuqa narxi, şuningdek, talab va taklif örtasidagi nisbatni hisobga oliş zarur.
Agentlikning asosiy vazifalaridan biri mahalliy çorvaçilikning işlab çiqariş salohiyatini oşirişdan iborat. Buning uçun naslçilik va seleksiya işlarini rivojlantiriş, ozuqa bilan ta’minlaşni yaxşilaş, zamonaviy texnologiyalarni joriy etiş, fermerlar va tadbirkorlarning işlab çiqariş imkoniyatlarini kengaytiriş rejalaştirilgan.
Özbekiston Prezidentining 2026 yil 12 maydagi PQ-179-son qarorida ham uşbu yönalişlarda çorvaçilikni rivojlantiriş böyiça aniq vazifalar belgilangan.
Idora jamoatçilik tanqidini soha rivojiga bölgan qiziqiş va e’tiborning ifodasi sifatida qabul qilişini bildirdi. Şu bilan birga, yaylovlarni noqonuniy egallab oliş, monopol şart-şaroitlar yaratiş yoki yerdan foydalanuvçilar huquqlarini buziş holatlari haqidagi xabarlar vakolatli organlar tomonidan hujjatlar va aniq dalillar asosida tekşirilişi kerakligini qayd etdi.
Agentlik fermerlar, çorvadorlar, mutaxassislar va jamoatçilik vakillarining murojaat hamda takliflarini körib çiqişga, şuningdek, soha muammolarini hal etiş uçun boşqa idoralar bilan hamkorlik qilişga tayyorligini bildirdi.
Bayonotda ta’kidlanişiça, mavjud qiyinçiliklarning sabablarini bartaraf etiş, yaylovlar va ozuqa resurslaridan foydalaniş imkoniyatlarini yaxşilaş, mahsuldorlikni oşiriş hamda mahalliy çorvadorlarning iqtisodiy manfaatlarini himoya qiliş ustuvor vazifalar bölib qoladi.
Pirovard maqsad fermer xöjaliklarini rivojlantiriş, aholining çorvaçilikdagi iştirokini kengaytiriş va mahalliy işlab çiqarişning barqaror ösişi uçun şaroit yaratişdan iborat.