Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — 2027 yil 1 yanvardan Özbekistonda içimlik suvi va kanalizatsiya xizmatlari tariflarini tasdiqlaş Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Idoralararo tarif komissiyasi vakolatiga ötkaziladi. Yangi tizim har bir hududda narxlarni alohida belgilaş örniga yagona iqtisodiy asoslangan mezonlarni qöllaşni nazarda tutadi. Bu haqda “Özsuvta’minot” AJ vakillari iştirokida ötkazilgan matbuot anjumanida ma’lum qilindi. Unda sohadagi korxonalarning moliyaviy holati, iste’molçilar qarzdorligi va suv ta’minoti tizimida kutilayotgan özgarişlar haqida ham söz yuritildi.
Yana bir yangilik 2027 yil 1 apreldan joriy etilişi rejalaştirilgan. Unga köra, byudjet taşkilotlari uçun suvga yagona tarif belgilanişi közda tutilmoqda.
Xarajatlarning ortişi suv ta’minoti narxiga ta’sir qilmoqda
“Özsuvta’minot”da tuşuntirilişiça, xizmatlar tannarxiga elektr energiyasi narxi, infratuzilmani ta’mirlaş xarajatlari, xodimlarning iş haqi va jalb qilingan kreditlarga xizmat körsatiş bilan boğliq sarflar ta’sir körsatadi.
Bunda elektr energiyasi narxining bosqiçma-bosqiç oşirilişi ham omillardan biri böldi. 2023 yil 1 oktyabrdan elektr energiyasi tarifi 450 sömdan 900 sömga, 2025 yil 1 maydan 1 000 sömga, 2026 yil 1 iyundan esa 1 100 sömga yetkazildi. Şu tariqa, uç yil içida elektr energiyasi uçun xarajatlar 2,4 baravar oşdi.
Mamlakat böyiça aholi uçun içimlik suvining örtaça tarifi bir kub metr uçun 3 765 sömni, QQSni hisobga olganda esa 4 217 sömni taşkil etadi. Kanalizatsiya xizmatlari narxi örtaça 2 008 sömga teng.
27 oktyabr holatiga köra, sohadagi oltita korxonada yangi tariflar tasdiqlangan. Andijon viloyatida bir kub metr suv narxi 1 650 sömdan 2 500 sömga, Navoiy viloyatida 3 500 sömdan 4 200 sömga, Samarqand viloyatida esa 2 800 sömdan 3 600 sömga oşirilgan.
Surxondaryo viloyatida tarif 5 300 sömdan 6 800 sömga, Toşkent viloyatida 2 600 sömdan 3 100 sömga kötarilgan. “Çimgan-Çorvoq” magistral suv ta’minoti korxonasi uçun esa tarif 1 500 sömdan 1 700 sömga özgargan.
Iste’molçilar qarzi 542 mlrd sömdan oşdi
Kompaniya ma’lumotlariga köra, 2026 yil 1 oktyabr holatiga “Özsuvta’minot” tizimi korxonalari oldidagi iste’molçilar qarzi 542,6 mlrd sömga yetgan. Uning 430,7 mlrd sömi aholi hissasiga töğri keladi, yuridik şaxslarning qarzi esa 111,8 mlrd sömni taşkil etadi.
Qarzdorlikning eng katta qismi Toşkent şahrida qayd etilgan — 92,9 mlrd söm. Andijon viloyatida qarz 74,1 mlrd sömni, Toşkent viloyatida 61,6 mlrd sömni, Farğona viloyatida esa 57 mlrd sömni taşkil qilgan.
Tölanmagan hisobvaraqlarni undiriş maqsadida joriy yilda notarial idoralar va sudlarga 167 783 ta ariza yuborilgan. Körib çiqiş natijalariga köra, 114 305 ta ijro xati va sud buyruği berilgan. Ularning 110 563 tasi Majburiy ijro byurosiga topşirilgan.
Qarzlar notarius yoki sud orqali undiriladi
2027 yildan suv ta’minoti va kanalizatsiya xizmatlari uçun qarzdorlikni undiriş mexanizmini özgartiriş rejalaştirilmoqda. Qarz miqdoriga qarab, tegişli jarayonlar notarial idoralar yoki sudlar orqali amalga oşiriladi.
Agar qarz miqdori 1 000 ta bazaviy hisoblaş miqdoridan (BHM) oşmasa, u notarius orqali undiriladi. Belgilangan çegaradan yuqori qarzdorlik masalasi esa sudda körib çiqiş uçun yuboriladi.
Agar iste’molçi ijro hujjati rasmiylaştirilganidan keyin ham öz majburiyatlarini bajarmasa, qonunçilikda belgilangan tartibda elektr energiyasi uçun tölovni çeklaş imkoniyati nazarda tutilgan.
Bunda yangi çora Ijtimoiy himoya yagona reyestriga kiritilgan oilalarga nisbatan qöllanilmaydi. Şuningdek, qarzdorlik yuzaga kelişi bilanoq çeklov joriy etilmaydi: belgilangan tartibga muvofiq, iste’molçiga qarzni tölaş uçun vaqt beriladi.
Sohada tarif siyosatini yangilaş rejalaştirilmoqda
Kutilayotgan özgarişlar Prezidentning 2026 yil 24 iyuldagi PF-140-son farmonida belgilangan vazifalar bilan boğliq. Hujjatda tariflarni tartibga soliş tizimini takomillaştiriş, korxonalarning moliyaviy barqarorligini mustahkamlaş va xizmatlar sifatini oşiriş çoralari nazarda tutilgan.
Jumladan, energetika resurslari narxi özgargan hollarda tariflarni qayta körib çiqiş muddatlarini qisqartiriş rejalaştirilgan. Şuningdek, tariflar böyiça qarorlar şaffofligini oşiriş, aholini oldindan xabardor qiliş hamda mablağlarni suv tarmoqlarini ta’mirlaş va modernizatsiya qilişga yönaltiriş közda tutilgan.
Tariflarni tartibga solişning yangi tizimiga ötiş narxlarni tasdiqlaşda yagona mezonlarni qöllaş va suv ta’minoti korxonalarining moliyaviy barqarorligini oşiriş imkonini berişi kutilmoqda.
