Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Тошкент автобусларида 2 октябрдан йўл ҳақини тўлаш назорати кучайтирилади. Назоратчилар йўловчиларни текшириш вақтида валидаторларни блоклаш имкониятига эга бўлди. Бу текширув бошланганидан кейин йўл ҳақи тўланганини рўйхатдан ўтказишнинг олдини олиш мақсадида амалга оширилади.
Агар йўловчи йўл ҳақини тўламаган ёки автобусга кириш вақтида сафарини рўйхатдан ўтказмаган бўлса, унга жарима солиниши мумкин. Бу ҳақда «Тошшахартрансхизмат» компанияси маълум қилди.
Компания йўловчиларни йўл ҳақини назоратчи пайдо бўлишига ёки сафар якунига қадар кечиктириб бўлмаслиги ҳақида алоҳида огоҳлантирди. «“Инспекторни кўрсам — тўлайман” ёки “бекатга етиб олганимда тўлайман” каби баҳоналар энди ўтмайди», — дейилади компания томонидан эълон қилинган видеороликда.
Автобусга кириш вақтидаёқ йўл ҳақини тўлаш талаби брутто-шартномалар тизими асосида ишлайдиган йўналишлар автобуслари йўловчилари учун 1 сентябрдан амал қилмоқда. Ҳукумат қарорига кўра, белгиланган тартибда йўл ҳақини тўламаган йўловчи чиптасиз йўловчи ҳисобланади.
Айни вақтда чиптасиз юрганлик учун жарима миқдори 44 минг сўмни ташкил этади.
«Тошкент шаҳри йўловчи ташишларни мониторинг қилиш ва назорат қилиш» давлат муассасаси директори ўринбосари Абдувоҳид Худойбердиевнинг билдиришича, назоратнинг кучайтирилиши ҳукумат қарори билан белгиланган тўлов тартибини мустаҳкамлашга қаратилган.
Шу билан бирга, айрим йўловчилар учун янги талаб ноқулай бўлиб қолмоқда. Пойтахтнинг кўплаб аҳолиси автобусдан чиқишдан олдин йўл ҳақини тўлашга одатланган ва ҳануз ушбу амалиётдан фойдаланмоқда. Айрим йўловчилар ҳам корреспондентларга тартиб ўзгарганидан хабардор бўлмаганини айтди, гарчи салонларда вақти-вақти билан эълонлар бериб турилса ҳам.
Автобусга кириш вақтидаёқ тўловни амалга ошириш, айниқса йўловчилар сони кўп бўлганда, қўшимча вақт талаб қилиши мумкин.
Тошкент автобусларида йўловчиларнинг чиқиши ва тушиши барча эшиклар орқали амалга оширилади. Шу сабабли айрим йўловчилар автобусга кирганидан кейин салоннинг ичкарисида қолиб кетиши ва валидатордан фойдаланишга улгурмаслиги мумкин.
QR-код орқали тўлов қилишда ҳам қўшимча қийинчиликлар юзага келади: йўловчи смартфонида иловани очиши ва камера ёрдамида кодни сканер қилиши керак. Йўловчилар гавжум бўлганида буни автобусга кирган заҳоти амалга ошириш қийин бўлиши мумкин.
Йўл ҳақини тўлашнинг автоматлаштирилган тизими Тошкентда 2020 йилда жорий этила бошланган. 2025 йил 1 январдан шаҳар жамоат транспорти тўлиқ нақд пулсиз тўлов тизимига ўтди. Шу билан бир вақтда автобусларда кондукторлар сони ҳам камайди.
Аввалроқ кондукторлар нафақат нақд пул қабул қилган, балки валидаторлар орқали йўл ҳақини тўлаш учун йўловчиларнинг банк карталаридан ҳам фойдаланган.
Жамоат транспортининг айрим фойдаланувчилари назорат, аввало, йўл ҳақини атайлаб тўламайдиган йўловчиларга қаратилган бўлиши керак, деб ҳисоблайди.
«Аввало йўл ҳақини тўламайдиганлар билан курашиш керак, тўлайдиган, аммо автобусга кириш вақтида эмас, кейинроқ тўлайдиганлар билан эмас», — деди доимий йўловчилардан бири.
