Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Тошкентда 2030 йилгача 400 та маҳаллани комплекс янгилаш, мактаб ва боғчаларда қўшимча ўринлар яратиш ҳамда йирик шаҳарсозлик лойиҳаларини амалга ошириш режалаштирилмоқда. Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев 14 октябрь куни пойтахтнинг ижтимоий ва муҳандислик инфратузилмасини модернизация қилишга қаратилган тегишли ташаббуслар тақдимоти билан танишди.
Маҳаллаларни 15 дақиқалик қулайлик тамойили асосида янгилаш
Тақдим этилган лойиҳалардан бири Яшнобод туманидаги Ватандош, Моҳинур, Ал-Бухорий ва Тонг маҳаллаларини комплекс янгилашни назарда тутади. Уларнинг умумий майдони 75 гектарни, аҳоли сони эса 18 386 кишини ташкил этади.
Лойиҳа «15 дақиқалик маҳалла» тамойилига асосланган бўлиб, унда асосий хизматлар, таълим ва тиббиёт муассасалари, савдо шохобчалари, маиший хизмат кўрсатиш объектлари, спорт иншоотлари ва дам олиш масканларидан пиёда қулай масофада фойдаланиш имкониятини яратиш кўзда тутилган.
Ҳудудда яшил майдонлар кенгайтирилади, уч километрлик сайр хиёбони барпо этилади, болалар ва спорт майдончалари янгиланади ҳамда кўп функцияли спорт иншооти қурилади. Мавжуд мактабларни кенгайтириш ҳисобига 2 мингта ўқувчи ўрни қўшилиши режалаштирилган. Шунингдек, 540 ўринли тўртта боғча ва учта поликлиника ташкил этилади.
Автомобилларни ҳовлилар ташқарисига чиқариш, жамоат транспорти бекатларини янгилаш, хавфсиз пиёдалар ва велосипед йўлакларини ташкил этиш ҳам назарда тутилган. Бундан ташқари, 76 та турар жой биносининг фасадлари таъмирланади, муҳандислик тармоқлари модернизация қилинади, кўча ёритиш тизими яхшиланади ва чиқиндиларни йиғиш пунктлари сони кўпайтирилади. Маҳаллаларда янги савдо ва хизмат кўрсатиш объектлари, кафелар ҳамда жамоат жойлари ҳам пайдо бўлади.
2027 йилда пойтахтдаги 100 та маҳаллани 15 дақиқалик қулайлик тамойили асосида янгилаш, 2030 йилгача эса бундай маҳаллалар сонини 400 тага етказиш режалаштирилган. Ишлар иссиқлик таъминоти, ичимлик суви, канализация, электр ва газ таъминоти, йўллар, тротуарлар, ёритиш тизимлари, кўп қаватли уйларнинг фасадлари, болалар ва спорт майдончаларини қамраб олади. Шунингдек, ҳар бир аҳолига тўғри келадиган дарахт ва буталар сонини халқаро стандартлар даражасига етказиш кўзда тутилган.
Кутилишича, 2030 йилгача 400 та маҳаллада 130 мингта иш ўрни яратилади. Шундан 22 мингтаси 2027 йилда 100 та маҳаллада ташкил этилади. Ушбу ишларни қўллаб-қувватлаш учун банклар тадбиркорларга мўлжалланган намунавий лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишни ташкил этади.
Пойтахтда мактаб инфратузилмаси кенгайтирилади
Тошкент аҳолисининг ўсиши ўқувчи ўринларига бўлган талабни оширмоқда. 2025/2026 ўқув йилида мактаблардаги ўринлар тақчиллиги 141 мингта деб баҳоланган. Келгуси беш йилда ўқувчилар сони яна 71 минг нафарга ёки 14 фоизга ошиши кутилмоқда. Натижада 2030/2031 ўқув йилига келиб ўринлар тақчиллиги 212 мингтага етиши мумкин.
Тақчилликни камайтириш учун 2030 йилгача республика бюджети ҳисобидан 48 мингта, маҳаллий бюджет ҳисобидан эса яна 78 мингта ўқувчи ўрни яратиш режалаштирилган. Бунинг натижасида мактабларнинг бандлик коэффициентини ҳозирги 1,4 даражадан 1,2 гача пасайтириш кўзда тутилган.
2026/2027 ўқув йили учун умумий майдони 64,6 минг квадрат метр бўлган, жами 38 минг ўқувчига мўлжалланган 24 та янги мактаб лойиҳаси тайёрланган.
Мактабларнинг намунавий лойиҳаларига 17 та янги ечим киритилади. Улар қўшимча ўқув хоналари, кутубхоналар, спорт ва маданий тадбирлар учун кўп функцияли заллар, шунингдек, ўқитувчилар учун хоналарни назарда тутади. Биноларда пандуслар ва лифтлар, инклюзив таълим хоналари, тиббиёт хоналари ҳамда хавфсизлик ва энергия самарадорлигини оширишга қаратилган ечимлар ҳам бўлади.
Ҳаракат ва сув сарфини аниқловчи датчиклар электр энергияси истеъмолини 20 фоизгача, сув сарфини эса 10 фоизгача камайтириш имконини бериши ҳисоб-китоб қилинган. Янги лойиҳалар ер майдонини 50 фоиз тежаш, ҳар бир ўқувчига тўғри келадиган майдондан фойдаланиш самарадорлигини 15 фоизга ошириш ва спорт майдончалари майдонини уч баравар кўпайтириш имконини бериши кутилмоқда. Умуман олганда, намунавий лойиҳалар самарадорлиги 40 фоизга ошиши прогноз қилинган.
Бундан ташқари, хусусий таълим марказларининг давлат мактаблари билан ҳамкорлигини йўлга қўйиш режалаштирилган. Бу орқали мактабларнинг ўзида олий таълим муассасаларига киришга тайёргарлик кўриш ва хорижий тилларни ўрганиш машғулотларини ташкил этиш мумкин бўлади.
Болалар боғчаларида 40 мингта ўрин яратилади
Тошкентда уч ёшдан етти ёшгача бўлган 253 минг нафар бола яшайди. Мактабгача таълим билан қамров даражаси 79,2 фоизни ташкил этади. Шу билан бирга, боғчалардаги ўринлар тақчиллиги 65 мингтага баҳоланмоқда.
2030 йилгача республика бюджети ҳисобидан 8 мингта, маҳаллий бюджет ҳисобидан эса 32 мингта қўшимча ўрин яратиш режалаштирилган. Натижада болаларни мактабгача таълим билан қамраб олиш даражаси 92 фоизга етказилиши кутилмоқда.
2026/2027 ўқув йили учун умумий майдони 32 минг квадрат метр бўлган, беш турдаги 28 та янги боғча лойиҳаси тайёрланган. Улар жами 16 минг ўринга мўлжалланган.
Намунавий лойиҳаларга болаларнинг ривожланиши ва саломатлигини мустаҳкамлашга қаратилган 14 та янги ечим киритилади. Хусусан, сенсорика ва логопедия хоналари, психологик-педагогик ёрдам хоналари, тиббиёт блоклари ҳамда турли машғулотлар учун заллар назарда тутилган.
Болалар хавфсизлигини таъминлаш учун видеокузатув тизимлари ва жароҳатланиш хавфини камайтирувчи қопламалар, ҳаво сифатини яхшилаш учун эса ҳаво тозалагичлар ўрнатилади. Шунингдек, энергия тежамкор ёритиш тизимлари ва қуёш панеллари кўзда тутилган. Ҳисоб-китобларга кўра, ушбу ечимлар намунавий лойиҳалар самарадорлигини 38 фоизга оширади.
Uchtepa City ва янги жамоат жойлари
Тақдимотда Учтепа туманида тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ҳисобидан амалга оширилиши режалаштирилган замонавий Uchtepa City бизнес маркази лойиҳаси ҳам тақдим этилди.
Мажмуа 37 гектар майдонда жойлашади ва икки босқичда қурилади. Биринчи босқичда инвестор 26 гектар майдонни ўзлаштириш учун 1 миллиард доллар сарфлашни режалаштирган. Иккинчи босқичда қолган 11 гектар ҳудудда турар жой бинолари ва хизмат кўрсатиш объектларини барпо этиш кўзда тутилган.
Мажмуа таркибида кўп қаватли турар жойлар, офислар, савдо-кўнгилочар мажмуа, халқаро бренд остидаги меҳмонхона ва сайр ҳудуди бўлади.
Бундан ташқари, Президентга Ўзбекистон — Туркия дўстлик боғи ва Отатурк кўчасининг меъморий концепцияси тақдим этилди.
Тақдимот якунида Шавкат Мирзиёев масъулларга лойиҳаларни аҳоли эҳтиёжлари ва шаҳарсозлик талабларини ҳисобга олган ҳолда қўшимча ишлаб чиқиш бўйича топшириқ берди.
