Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 5 ноябрь куни Термиз шаҳрида Доҳа жараёни доирасида наркотикларга қарши кураш бўйича ишчи гуруҳнинг учрашуви бошланди. Музокараларда «Толибон» ҳаракати вакиллари, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Афғонистонга кўмаклашиш миссияси (UNAMA), халқаро ташкилотлар, ташаббус иштирокчи мамлакатлари, шунингдек, хусусий сектор ва экспертлар ҳамжамияти вакиллари иштирок этмоқда.
Афғонистон Ташқи ишлар вазирлиги маълум қилишича, «Толибон» маъмуриятининг бир нечта идоралари вакилларидан иборат делегацияга Ташқи ишлар вазирлиги ходими Сайед Моҳиуддин Садат раҳбарлик қилмоқда. Учрашув иштирокчилари Афғонистон қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари стандартлари, уларни сертификатлаш ва экспортга тайёрлаш масалаларини муҳокама қилишни режалаштирган.
Кун тартибидан аҳоли учун муқобил даромад манбаларини ривожлантириш, хусусий секторни мустаҳкамлаш, Афғонистон товарларининг ташқи бозорларга чиқиш имкониятларини кенгайтириш ҳамда амалий ҳамкорлик йўналишларини излаш масалалари ҳам ўрин олган. Афғонистон ташқи сиёсат идораси баёнотига кўра, томонлар мамлакатнинг иқтисодий ривожланишига кўмаклашиш имкониятлари юзасидан фикр алмашади.
Ишчи гуруҳ фаолияти икки кунга мўлжалланган бўлиб, 6 ноябрь куни якунланиши керак. UNAMA ҳозирча учрашув юзасидан расмий изоҳ бермаган.
Тадбир наркотик моддалар савдосига қарши кураш масалаларига бағишланганига қарамай, Афғонистон Ташқи ишлар вазирлиги мамлакатда наркотик экинларни етиштириш, наркотик моддалар ишлаб чиқариш ва уларнинг ноқонуний айланмаси муҳокамасига оид тафсилотларни ошкор қилмади.
Ишчи гуруҳнинг аввалги, тўртинчи учрашуви ўтган йили UNAMA кўмагида Кобулда бўлиб ўтган эди. Ўшанда «Толибон» вакиллари синтетик наркотиклар тарқалишидан хавотир билдирган. Улар бундай моддаларни ишлаб чиқариш манбалари Афғонистондан ташқарида жойлашганини таъкидлаб, минтақа ва халқаро ҳамжамият учун юзага келиши мумкин бўлган хавфлар ҳақида огоҳлантирган эди.
Доҳа жараёни — БМТ ташаббуси бўлиб, Афғонистон билан боғлиқ асосий масалалар юзасидан «Толибон» ҳаракати ва халқаро ҳамжамият ўртасида мулоқотни ташкил этиш ва ҳамкорликни мувофиқлаштиришга қаратилган. Ушбу жараён доирасида ихтисослаштирилган ишчи гуруҳлар, жумладан, наркотикларга қарши кураш ва хусусий секторни қўллаб-қувватлаш бўйича гуруҳлар фаолият юритади.
Ҳозирги учрашув БМТнинг Наркотиклар ва жиноятчилик бўйича бошқармаси (UNODC) Афғонистонда афюн ишлаб чиқариш ҳажми кескин ошгани ҳақида хабар берган бир пайтда ўтказилмоқда. Ташкилот ҳисоботида келтирилган маълумотларга кўра, 2026 йилда мамлакатда афюн ишлаб чиқариш ҳажми қарийб 1,5 минг тоннага етган. Бир йил аввал бу кўрсаткич тахминан 300 тоннани ташкил этган эди.
UNODC ўсишни экин майдонларининг кенгайиши ва ёғингарчилик учун қулайроқ бўлган об-ҳаво шароити туфайли ҳосилдорликнинг ошиши билан изоҳламоқда. «Толибон» маъмурияти Ички ишлар вазирлиги эса ҳисобот хулосаларини рад этиб, унда наркотиклар билан боғлиқ вазиятга берилган баҳолар ҳаққоний эмаслигини билдирган.