Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Бухоро вилоятидаги Tekhnochem нефт-кимё кластерини ривожлантириш учун 2024–2028 йилларга мўлжалланган инвестиция дастури доирасида 420 млн доллар йўналтириш режалаштирилган. Ушбу маблағнинг 200 млн доллари аллақачон ўзлаштирилган. Бу ҳақда 3 ноябрь куни президент Шавкат Мирзиёев корхонага ташриф буюрганида маълум бўлди.
Тақдим этилган тақдимотга кўра, инвестиция дастурининг 300 млн доллари Ўзбекистон ва Канададан бўлган таъсисчилар маблағлари ҳисобидан молиялаштирилади. Яна 120 млн долларни банк кредитлари шаклида жалб қилиш режалаштирилган. Кредиторлар қаторида Invest Finance Bank (InfinBank) ва Ислом тараққиёт банки кўрсатилган.
Кластер «Ғиждувон» эркин иқтисодий зонаси ҳудудида жойлашган бўлиб, 69 гектар майдонни эгаллайди. Корхонада қарийб 500 нафар киши меҳнат қилади.
Инвестиция дастури тўртта лойиҳани ўз ичига олади. 2026 йилда қиймати 48,3 млн доллар бўлган пиролиз дистиллятини гидротозалаш лойиҳасини амалга ошириш, шунингдек, нафта, газ конденсати ва метанолни қайта ишлаш учун 80 млн долларлик қурилма қуриш режалаштирилган.
Яна иккита лойиҳа 2027–2028 йилларга мўлжалланган. Биринчи лойиҳа қиймати 41,7 млн доллар бўлган газ конденсати ва нафтани қайта ишлаш қурилмасини қуришни назарда тутади. Қиймати 250,4 млн долларга баҳоланаётган иккинчи лойиҳа эса ароматик углеводородлар ва нефт маҳсулотлари ишлаб чиқаришни йўлга қўйишни ўз ичига олади.
Шундай қилиб, сўнгги икки лойиҳанинг умумий қиймати қарийб 292 млн долларни ташкил этади. Уларнинг амалга оширилиши хомашёни қайта ишлаш қувватларини йилига яна 400 минг тоннага ошириш имконини беради.
Инвестиция дастури тўлиқ якунланганидан сўнг корхона хомашёни йиллик қайта ишлаш ҳажмини 260 минг тоннадан 660 минг тоннага етказишни режалаштирмоқда.
Жумладан, 100 минг тонна пиролиз дистилляти, 160 минг тонна нафта, газ конденсати ва метанол, янги қувватларда эса яна 350 минг тонна нафта ва газ конденсати, шунингдек, 50 минг тонна метанолни қайта ишлаш кўзда тутилган.
Кутилишича, йиллик ишлаб чиқариш ҳажми пул ифодасида 2,5 трлн сўмдан 6,2 трлн сўмга ошади. Корхона ҳисоб-китобларига кўра, йиллик солиқ тушумлари ҳам 215 млрд сўмдан 575 млрд сўмга кўтарилади.
Ишлаб чиқаришнинг кенгайтирилиши доимий иш ўринлари сонини ҳам 500 тадан 1 200 тага етказиши керак. Шу тариқа, қўшимча 700 нафар кишини иш билан таъминлаш режалаштирилган.
Тақдимотга кўра, Tekhnochem ҳар йили 200 млн долларлик маҳсулот экспорт қилиш ва 330 млн долларлик импорт ўрнини босишни мақсад қилган. Потенциал сотув бозорлари қаторида Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон, Афғонистон ва Европа Иттифоқи мамлакатлари қайд этилган.
Президент матбуот хизмати маълумотларига кўра, корхона йилига қарийб 180 минг тонна нефт-кимё маҳсулотлари, автомобиль бензини ва дизель ёқилғисини хорижга етказиб беришни режалаштирмоқда.
Ҳозирги вақтда мажмуа нефть, газ конденсати, нафта, метанол ва пиролиз дистиллятини қайта ишлайди. Бу ерда ёқилғидан ташқари, бензиннинг октан сонини ошириш учун октан-бустер, шунингдек, бўёқлар, лаклар, елим ва маиший кимё маҳсулотлари ишлаб чиқаришда қўлланиладиган эритувчилар ҳам ишлаб чиқарилади. Келгусида корхона ароматик углеводородлар ва бошқа нефт-кимё маҳсулотлари ишлаб чиқаришни ҳам ўзлаштиришни режалаштирмоқда.
Tekhnochem корхонасига ташрифи чоғида президент кластерни янада кенгайтиришни қўллаб-қувватлаш, жумладан, қўшимча ер майдонларини ажратиш ва малакали мутахассислар тайёрлаш масалаларини ҳал этиш бўйича топшириқ берди. Инвесторлар ҳам нефт-кимё саноати учун кадрлар тайёрлайдиган таълим муассасасини ташкил этишни таклиф қилди.
Бундан ташқари, корхона 2028–2030 йилларда 150 минг тонна суюлтирилган газни қайта ишлаш бўйича алоҳида лойиҳани амалга ошириш юзасидан хорижий ҳамкорлар билан музокаралар олиб бормоқда.
Очиқ маълумотларга кўра, Tekhnochem қўшма корхонаси 2023 йил 11 июлда рўйхатдан ўтказилган. Унинг энг йирик таъсисчиси 45 фоиз улушга эга Grindoc Group Inc. ҳисобланади. «Davr Oil Trade» МЧЖнинг улуши 38,98 фоизни, қолган 16,02 фоиз эса Тулқин Худойқуловга тегишли.
Компания Бухоро туманидаги «Дўстлик» маҳалласида рўйхатдан ўтган. Унинг устав фонди қарийб 313,7 млрд сўмни ташкил этади. Мирзоҳид Мусаев корхона раҳбари ва бош бухгалтери сифатида кўрсатилган.
