Ўзбекистонга ярим йилдаги пул ўтказмалари 13% ўсди
Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонга 2026 йил январь–июнь ойларида хориждан келиб тушган пул ўтказмалари ҳажми ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 13 фоизга ёки 1,1 млрд долларга ошиб, 9,3 млрд долларни ташкил этди. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки хабар берди.
Регулятор маълумотларига кўра, пул ўтказмалари ҳажмининг ўсишига анъанавий меҳнат миграцияси мамлакатларида ишчи кучига юқори талаб ва нисбатан юқори иш ҳақининг сақланиб қолиши, шунингдек, йил бошидан буён ушбу мамлакатлар миллий валюталарининг умумий мустаҳкамланиши ва валюта курсларининг мўътадил тебраниши таъсир кўрсатган.
Жумладан, Росстат маълумотларига кўра, Россияда 2026 йил биринчи чорагида ўртача номинал ҳисобланган иш ҳақи 106,9 минг россия рублини ташкил этган. Бу кўрсаткич ўтган йилнинг мос даврига нисбатан номинал ифодада 15,1 фоизга, реал ифодада эса 8,7 фоизга ошган.
Россия Марказий банкининг расмий курслари асосидаги ҳисоб-китобларга кўра, 2026 йил биринчи ярмида Россия рубли АҚШ долларига нисбатан 2025 йилнинг шу даврига қараганда ўртача 13,5 фоизга мустаҳкамланган.
АҚШ Меҳнат статистикаси бюроси маълумотларига кўра, қишлоқ хўжалигидан ташқари хусусий сектор ходимларининг июнь ойидаги ўртача соатлик иш ҳақи 13 центга ёки 0,3 фоизга ошиб, 37,6 долларни ташкил этган. Йиллик ҳисобда эса иш ҳақи 3,5 фоизга ўсган.
Марказий банк меҳнат миграцияси географияси диверсификацияси давом этаётганини қайд этди. Миграция агентлиги маълумотларига кўра, Ўзбекистон уюшган меҳнат миграцияси масалалари бўйича 23 та давлат билан 48 та келишув тузган. Уларнинг 18 таси 2025–2026 йилларда 14 та давлат билан имзоланган ҳукуматлараро ва идоралараро келишувлардир. Шунингдек, 36 та давлатдаги 325 дан ортиқ йирик иш берувчи ва рекрутинг компаниялари билан ҳамкорлик йўлга қўйилган.
Истиқболли ҳамкорлар қаторида Германия, Буюк Британия, Италия, Испания, Швеция, Франция, Болгария, Руминия, Словакия, Словения, Сербия, АҚШ ва Япония бор. АҚШ, Италия, Швеция, Франция ва Словения меҳнат миграцияси учун янги йўналишлар сифатида қайд этилган.
Гап савдо ва хизмат кўрсатиш, соғлиқни сақлаш ва ижтимоий хизматлар, транспорт ва логистика, қишлоқ хўжалиги, саноат, қурилиш, пайвандлаш ва металлга ишлов бериш, ёғочга ишлов бериш, нефть-газ ҳамда тоғ-кон саноати соҳаларида ишга жойлашиш ҳақида бормоқда. Жорий йилда 124,5 минг нафар Ўзбекистон фуқароси хорижда юқори маошли иш ўринларига жойлаштирилган.
Пул ўтказмаларида энг катта ўсиш Буюк Британиядан — 62 фоиз, Европа Иттифоқи давлатларидан — 27 фоиз, жумладан Ирландиядан 86 фоиз, Литвадан 18 фоиз ва Нидерландиядан 7 фоиз, шунингдек, АҚШдан 19 фоиз қайд этилган.
Абсолют кўрсаткичларда Қозоғистондан келган пул ўтказмалари 366 млн доллардан 469 млн долларга, АҚШдан 313 млн доллардан 372 млн долларга, Жанубий Кореядан 282 млн доллардан 314 млн долларга, Туркиядан 266 млн доллардан 303 млн долларга, Буюк Британиядан 89 млн доллардан 144 млн долларга, Европа Иттифоқи давлатларидан эса 251 млн доллардан 319 млн долларга ошган.
Жисмоний шахсларга келиб тушган маблағларнинг умумий ҳажмидан 4,3 млрд доллари, яъни 46,7 фоизи анъанавий халқаро пул ўтказмалари тизимлари орқали ўтказилган. Бу йўналишда ўсиш 0,3 фоизни ташкил этган.
Яна 4,8 млрд доллар ёки 51,7 фоиз маблағ P2P тизими орқали тўғридан-тўғри банк карталарига ўтказилган. Бу кўрсаткич 32 фоизга ўсган. 142 млн доллар ёки 1,6 фоиз маблағ эса SWIFT орқали банк ўтказмалари шаклида келиб тушган, мазкур йўналишда 43 фоизлик пасайиш қайд этилган.
Марказий банк глобал тенденциялар ҳақидаги маълумотларни ҳам келтирди. Сўнгги ўн йилликда даромади паст ва ўрта даражада бўлган мамлакатларга халқаро пул ўтказмалари ҳажми 5,5 трлн доллардан ошган. 2015 йилдан буён Хитойни ҳисобга олмаганда, пул ўтказмалари ривожланаётган мамлакатлар учун ташқи молиялаштиришнинг энг йирик манбаларидан бири бўлиб қолмоқда. 2022 йилдан бошлаб улар тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ҳажмидан ошиб келмоқда.
2025 йилда пул ўтказмаларини энг кўп қабул қилган мамлакат Ҳиндистон бўлиб, унга 151 млрд доллар келиб тушган. Кейинги ўринларда Мексика, Филиппин, Миср, Покистон ва Бангладеш қайд этилган.
Шу билан бирга, Марказий банк маълумотларига кўра, Ўзбекистондан жисмоний шахслар томонидан хорижга юборилган пул ўтказмалари ҳажми 2026 йил январь–июнь ойларида 8 фоизга ёки 100 млн долларга ошиб, 1,3 млрд долларни ташкил этган.
