Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда 2026 йил январь–сентябрь ойларида қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалиги маҳсулотлари ҳажми 465,3 трлн сўмга етди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 4,6 фоизга кўп.
Ушбу кўрсаткичнинг асосий қисмини 416,3 трлн сўмлик деҳқончилик ва чорвачилик маҳсулотлари ташкил этди. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси хабар берди.
Идоранинг дастлабки маълумотларига кўра, 2026 йилнинг тўққиз ойида деҳқончилик ва чорвачилик, овчилик маҳсулотлари ҳамда ушбу соҳаларда кўрсатилган хизматлар ҳажми 416,3 трлн сўмни ташкил этди. Яна 41,3 трлн сўм ўрмон хўжалигига, 7,7 трлн сўм эса балиқчилик хўжалигига тўғри келди.
Умуман, қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалиги маҳсулотлари ҳажми 2025 йил январь–сентябрь ойларига нисбатан 4,6 фоизга ошди. Жумладан, деҳқончилик ва чорвачилик маҳсулотлари ишлаб чиқариш, шунингдек, ушбу соҳалардаги хизматлар ҳажми 4,7 фоизга ўсди.
Ўрмон хўжалигида 5 фоизлик ўсиш қайд этилган бўлса, балиқчилик хўжалигида бу кўрсаткич 1,2 фоизни ташкил қилди.
2026 йил кўрсаткичларини ҳисоблашда Миллий статистика қўмитаси 2026 йил 15 январь ҳолатига ўтказилган аҳоли ва қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш натижаларини ҳисобга олди. Рўйхатга олиш ишлари Ўзбекистон Президентининг 2025 йил 19 сентябрдаги ПФ-173-сон фармони асосида ўтказилган.
Қишлоқ хўжалигининг ҳудудлар кесимидаги динамикаси
Қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалиги маҳсулотлари умумий ҳажмининг энг юқори ўсиш суръати Сирдарё вилоятида қайд этилди — 7,8 фоиз. Кейинги ўринларда Наманган вилояти 6,2 фоиз, Сурхондарё вилояти 5,7 фоиз, Жиззах вилояти 5,1 фоиз ва Қашқадарё вилояти 4,9 фоизлик ўсиш билан жойлашди.
Қорақалпоғистон Республикасида ўсиш 3,6 фоизни, Андижон вилоятида 3,8 фоизни, Фарғона вилоятида 3,9 фоизни, Тошкент ва Хоразм вилоятларида эса 4 фоиздан қайд этилди.
Ишлаб чиқаришнинг мутлақ ҳажми бўйича Тошкент вилояти етакчилик қилди. Бу ерда тўққиз ой давомида 53,8 трлн сўмлик қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқарилди. Самарқанд вилоятида ҳам деярли шунча — 53,3 трлн сўмлик маҳсулот тайёрланди.
Қашқадарё вилоятида маҳсулотлар ҳажми 46,2 трлн сўмга, Сурхондарё вилоятида 43,3 трлн сўмга, Фарғона вилоятида 41,7 трлн сўмга етди. Бухоро ва Андижон вилоятларида бу кўрсаткич мос равишда 39,2 трлн ва 39,1 трлн сўмни ташкил қилди.
Жиззах вилоятида 35,2 трлн сўмлик, Наманган вилоятида 32 трлн сўмлик, Хоразм вилоятида 27,8 трлн сўмлик, Навоий вилоятида эса 19,7 трлн сўмлик маҳсулот ишлаб чиқарилди. Қорақалпоғистон Республикасида маҳсулотлар ҳажми 18,5 трлн сўмни, Сирдарё вилоятида 15,5 трлн сўмни ташкил этди.
Деҳқончилик: дон етиштириш 9,9 млн тоннага етди
2026 йил январь–сентябрь ойларида деҳқончилик ва чорвачиликни ўз ичига олган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ҳажми 410,6 трлн сўмни ташкил этди. Бу 2025 йилнинг мос даврига нисбатан 4,6 фоизга кўп.
Умумий ҳажмнинг 203 трлн сўми деҳқончилик ҳиссасига тўғри келди. Бу йўналишда ўсиш 6,9 фоизни ташкил этди. Чорвачилик маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми эса 207,6 трлн сўмга етди ва 2,1 фоизга ошди.
Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг энг катта ҳажми Самарқанд вилоятида ишлаб чиқарилди — 46,6 трлн сўм. Тошкент вилоятида бу кўрсаткич 44,6 трлн сўмни, Қашқадарё вилоятида 42,6 трлн сўмни, Сурхондарё вилоятида эса 40,9 трлн сўмни ташкил этди.
Энг кам кўрсаткичлар Сирдарё вилоятида — 13,3 трлн сўм, Қорақалпоғистон Республикасида — 14,2 трлн сўм ва Навоий вилоятида — 17,9 трлн сўм қайд этилди.
Ҳудудлар орасида қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришининг энг юқори ўсиш суръати Сирдарё вилоятида — 9 фоиз, Наманган вилоятида — 6,6 фоиз ва Сурхондарё вилоятида — 5,6 фоиз бўлди. Самарқанд вилоятида 3,4 фоиз, Тошкент вилояти ва Қорақалпоғистон Республикасида эса 3,7 фоиздан ўсиш қайд этилди.
Қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши таркибида деҳқон ва томорқа хўжаликлари устунлик қилди. Улар умумий маҳсулот ҳажмининг 62,3 фоизини таъминлади. Фермер хўжаликларининг улуши 26,7 фоизни, қишлоқ хўжалиги фаолияти билан шуғулланувчи ташкилотларнинг улуши эса 11 фоизни ташкил этди.
2026 йилнинг тўққиз ойида Ўзбекистонда 9,9 млн тонна донли экинлар етиштирилди. Бу ўтган йилга нисбатан 16,3 фоизга кўп. Картошка етиштириш ҳажми 3,56 млн тоннага етди ва 6,6 фоизга ошди.
Сабзавотлар ишлаб чиқариш ҳажми 10,8 млн тоннани ташкил этиб, 2025 йилнинг мос давридаги кўрсаткичдан 3,6 фоизга юқори бўлди.
Шунингдек, 2,87 млн тонна полиз экинлари, 3,31 млн тонна мева ва резаворлар ҳамда 1,8 млн тонна узум етиштирилди. Ушбу маҳсулотлар бўйича ўсиш мос равишда 4,5 фоиз, 4,1 фоиз ва 4,6 фоизни ташкил қилди.
Деҳқончилик маҳсулотларининг асосий турлари орасида энг юқори ўсиш донли экинлар етиштиришда қайд этилди — 16,3 фоиз. Пахта хомашёси ишлаб чиқариш 11,8 фоизга, картошка етиштириш эса 6,6 фоизга кўпайди.
Донли экинлар етиштириш ҳудудлар кесимида тақсимланганда Қашқадарё вилояти 1,03 млн тонна кўрсаткич билан етакчилик қилди. Жиззах вилоятида 977,3 минг тонна, Самарқанд вилоятида 973,5 минг тонна, Сурхондарё вилоятида эса 966,2 минг тонна дон йиғиб олинди.
Картошканинг энг катта ҳажми Самарқанд вилоятида етиштирилди — 935 минг тонна. Кейинги ўринларда Наманган вилояти 344 минг тонна, Фарғона вилояти 339,9 минг тонна ва Андижон вилояти 328,4 минг тонна кўрсаткич билан қайд этилди.
Сабзавот етиштириш бўйича ҳам Самарқанд вилояти етакчи бўлди. Бу ерда 1,79 млн тонна сабзавот йиғиб олинди. Фарғона вилоятида маҳсулот ҳажми 1,35 млн тоннани, Андижон вилоятида 1,33 млн тоннани, Сурхондарё вилоятида эса 1,08 млн тоннани ташкил этди.
Донли экинлар етиштиришга асосий ҳиссани фермер хўжаликлари қўшди. Улар умумий ҳажмнинг 70,6 фоизини таъминлади. Деҳқон ва томорқа хўжаликларининг улуши 14,1 фоизни, қишлоқ хўжалиги ташкилотларининг улуши 15,3 фоизни ташкил этди.
Картошка етиштиришнинг асосий қисми эса деҳқон ва томорқа хўжаликлари ҳиссасига тўғри келди — 68,6 фоиз. Фермер хўжаликларининг улуши 27,7 фоизни, қишлоқ хўжалиги ташкилотларининг улуши 3,7 фоизни ташкил қилди.
Сабзавот етиштиришда деҳқон ва томорқа хўжаликларининг улуши 60,6 фоизга, фермер хўжаликлариники 33,4 фоизга, ташкилотларники эса 6 фоизга тенг бўлди. Полиз экинлари, мева, резаворлар ва узум етиштиришда ҳам шунга ўхшаш таркиб кузатилди. Ушбу маҳсулотларнинг асосий қисми ҳам деҳқон ва томорқа хўжаликлари томонидан етиштирилди.
Чорвачилик: гўшт ишлаб чиқариш 1,9 млн тоннадан ошди
2026 йил январь–сентябрь ойларида чорвачилик маҳсулотлари ҳажми 207,6 трлн сўмга етди. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 2,1 фоизга кўп.
Чорвачилик маҳсулотларининг энг катта ҳажми Самарқанд вилоятида ишлаб чиқарилди — 24,35 трлн сўм. Қашқадарё вилоятида бу кўрсаткич 23,68 трлн сўмни, Тошкент вилоятида 22,38 трлн сўмни, Сурхондарё вилоятида 19,82 трлн сўмни, Бухоро вилоятида эса 19,36 трлн сўмни ташкил этди.
Энг кам ҳажмлар Сирдарё вилоятида — 4,72 трлн сўм, Қорақалпоғистон Республикасида — 7,39 трлн сўм ва Навоий вилоятида — 11,85 трлн сўм қайд этилди.
Чорвачилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришининг энг юқори ўсиш суръатлари Фарғона вилоятида — 3,9 фоиз, Наманган вилоятида — 3,7 фоиз, Тошкент вилоятида — 2,5 фоиз ва Сурхондарё вилоятида — 2,1 фоиз бўлди.
Тирик вазнда гўшт ишлаб чиқариш 1,92 млн тоннани ташкил этиб, 2,1 фоизга ошди. Соғиб олинган сут ҳажми 7,38 млн тоннага етди. Бу 2025 йил январь–сентябрь ойларига нисбатан 1,7 фоизга кўп.
Мамлакатда, шунингдек, 7,48 млрд дона тухум олинди. Бу кўрсаткич 7,5 фоизга ўсган. Жун ишлаб чиқариш ҳажми 6,2 фоизга ошиб, 32,2 минг тоннани ташкил этди. Олинган қоракўл терилари сони эса 938 минг донага етди, бу ўтган йилги кўрсаткичдан 7,2 фоизга кўп.
Балиқ овлаш ҳажми 5,8 фоизга ошиб, 270,8 минг тоннани ташкил қилди.
Гўшт ва сутнинг асосий қисми деҳқон ва томорқа хўжаликлари томонидан ишлаб чиқарилди. Уларнинг улуши тирик вазндаги гўшт умумий ҳажмининг 78,3 фоизини, соғиб олинган сутнинг эса 87,9 фоизини ташкил этди. Фермер хўжаликларининг гўшт ишлаб чиқаришдаги улуши 8,6 фоиз, сут ишлаб чиқаришдаги улуши 9,3 фоиз бўлди. Қишлоқ хўжалиги ташкилотлари ҳиссасига эса мос равишда 13,1 фоиз ва 2,8 фоиз тўғри келди.
Тухум ишлаб чиқаришда улушлар нисбатан тенгроқ тақсимланди: деҳқон ва томорқа хўжаликлари 46,7 фоизни, қишлоқ хўжалиги ташкилотлари 35,9 фоизни, фермер хўжаликлари эса 17,4 фоизни таъминлади.
Деҳқон ва томорқа хўжаликлари жун ишлаб чиқаришнинг 74,3 фоизини, олинган қоракўл териларининг эса 66,8 фоизини таъминлади.
Фермер хўжаликлари ҳиссасига жун ишлаб чиқаришнинг 16 фоизи ва қоракўл териларининг 17,1 фоизи тўғри келди. Қишлоқ хўжалиги ташкилотларининг улуши эса мос равишда 9,7 фоиз ва 16,1 фоизни ташкил этди.
Балиқчилик хўжалигида деҳқон ва томорқа хўжаликларининг улуши 45,8 фоиз, қишлоқ хўжалиги ташкилотларининг улуши 29,6 фоиз, фермер хўжаликларининг улуши эса 24,6 фоиз бўлди.
Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши кўрсаткичлари фермер, деҳқон ва томорқа хўжаликлари, шунингдек, қишлоқ хўжалиги фаолияти билан шуғулланувчи ташкилотлар томонидан етиштирилган деҳқончилик ва чорвачилик маҳсулотларини ҳисобга олади.
