Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон аҳолисининг инфляция бўйича кутилмалари август ойида яна пасайиб, кузатувлар олиб борилган бутун давр учун энг паст кўрсаткични янгилади. Яқин 12 ойда нархлар ўсиши бўйича ўртача прогноз 9,8 фоизни ташкил этди. Бу июнь ва июль ойларидаги кўрсаткичдан 0,3 фоиз пунктга паст. Бу ҳақда Ўзбекистон Марказий банки хабар берди.
Медиана баҳоси бир ой аввал кескин ошиб, 9 фоизга етганидан сўнг яна 8 фоизга тушди.
Ҳудудлар кесимида энг юқори инфляция бўйича кутилмалар Фарғона вилоятида қайд этилди — 11,7 фоиз. Кейинги ўринларда 11,4 фоиз билан Тошкент шаҳри ва 10,9 фоиз билан Сурхондарё вилояти турибди. Энг паст кўрсаткичлар Жиззах вилоятида — 8,1 фоиз, Хоразм вилоятида — 8,4 фоиз, шунингдек, Навоий ва Бухоро вилоятларида — 8,6 фоиздан қайд этилди.
Касблар кесимида энг юқори прогнозларни IT соҳаси вакиллари берди — 11,4 фоиз. Хизмат кўрсатиш ва транспорт соҳаларидаги кутилмалар мос равишда 11,1 ва 10,9 фоизни ташкил этди. Энг паст баҳолар қишлоқ хўжалиги ходимлари ва талабалар орасида қайд этилди — 8,7 фоиздан.
Нархлар ўсиши бўйича энг юқори прогнозни яна ойлик даромади 30 миллион сўмдан юқори бўлган фуқаролар билдирди — ўртача 15,8 фоиз. Даромади 15–20 миллион сўм бўлган респондентлар орасида бу кўрсаткич 12,4 фоизни, 7–15 миллион ва 20–30 миллион сўм даромадга эга гуруҳларда эса 10,5 фоиздан 11 фоизгача ташкил этди.
Инфляция бўйича энг паст кутилмалар ойлик даромади 2 миллион сўмгача бўлган фуқаролар орасида — 7,9 фоиз, шунингдек, 2–4 миллион сўм даромадга эга фуқароларда — 9 фоиз қайд этилди.
Респондентлар нархлар ўсишига таъсир кўрсатаётган асосий омиллар сифатида коммунал хизматлар тарифларининг ошиши ва энергия ресурслари харажатларининг кўпайишини кўрсатди. Уларни респондентларнинг мос равишда 53 ва 52 фоизи қайд этган. Ҳар икки кўрсаткич июль ойига нисбатан бироз пасайган.
Транспорт харажатлари 32 фоиз респондент томонидан кўрсатилиб, учинчи ўринни эгаллади. Нархлар ўсишини иш ҳақи ва нафақаларнинг ошиши билан боғлаган фуқаролар улуши бироз кўпайиб, 28 фоизни ташкил этди. Валюта курсидаги тебранишлар эса сўнгги ўринда қолмоқда — уларни сўралганларнинг 14 фоизи қайд этган.
Бизнеснинг инфляция бўйича кутилмалари ҳам пасайишда давом этди. Тадбиркорларнинг ўртача прогнози 9,6 фоизни ташкил этиб, тегишли маълумотлар эълон қилина бошланганидан буён энг паст кўрсаткич бўлди. Кўрсаткич июль ойига нисбатан 0,2 фоиз пунктга, июнь ойига нисбатан эса 0,3 фоиз пунктга пасайди.
Тадбиркорлар ўртасидаги медиана баҳоси аҳоли кўрсаткичи динамикасини такрорлади: июль ойида 9 фоизга ошганидан сўнг августда яна 8 фоизга тушди.
Ҳудудлар кесимида бизнес вакиллари орасида энг юқори инфляция бўйича кутилмалар Қорақалпоғистонда қайд этилди — 11,5 фоиз. Фарғона вилояти 11,4 фоиз билан иккинчи ўринни эгаллади. Тошкент вилоятида кўрсаткич 10,3 фоизни, пойтахтда эса 9,9 фоизни ташкил этди.
Бизнес вакиллари орасида нархлар ўсиши бўйича энг паст прогнозлар Навоий вилоятида — 8,3 фоиз ва Наманган вилоятида — 8,7 фоиз қайд этилди.
Соҳалар кесимида энг юқори инфляция бўйича кутилмалар ташиш ва таълим соҳаларида — 10,9 фоиздан, шунингдек, қишлоқ хўжалигида — 10,6 фоиз қайд этилди. Ҳунармандларда бу кўрсаткич 7 фоизни, савдо соҳасида 8,7 фоизни, қурилишда эса 9,2 фоизни ташкил этди.
Бизнес учун нархлар ўсишининг асосий омили энергия ресурслари харажатларининг ошиши бўлди. Бу омилни респондентларнинг 55 фоизи қайд этган. Кейинги ўринларда коммунал хизматлар тарифлари — 50 фоиз ва транспорт харажатлари — 34 фоиз турибди.
Солиқ юки ва валюта курсидаги тебранишларни инфляцион босим омиллари сифатида тадбиркорларнинг мос равишда 15 ва 14 фоизи кўрсатган.
