Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги қўмитаси раиси Азизбек Урунов Хитой Халқ Республикаси Бош божхона бошқармаси раҳбари Сун Мэйцзюнь билан учрашди.
Томонлар қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат маҳсулотлари савдосини кенгайтириш, фитосанитария ва ветеринария тартиб-таомиллари, шунингдек, сертификатлаштиришни рақамлаштириш масалаларини муҳокама қилди. Бу ҳақда Ўзбекистон Озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги қўмитаси хабар берди.
Маҳсулот хавфсизлигини ишлаб чиқаришдан тортиб, уни сотувга тайёрлашгача бўлган барча босқичларда таъминлашга алоҳида эътибор қаратилди. Ўзбекистон учун бу йўналиш озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги соҳасида ягона давлат бошқаруви тизими шакллантирилаётган шароитда алоҳида аҳамият касб этмоқда.
Ягона тизим Президент Шавкат Мирзиёевнинг 2026 йил 12 майдаги «Озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги, фитосанитария ва ветеринария соҳаларида ягона давлат бошқаруви ва назорати тизимини жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-84-сонли фармонига мувофиқ ташкил этилган. Ҳужжатда озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсизлиги, ветеринария ва фитосанитария соҳаларидаги ваколатларни ягона тизимга бирлаштириш назарда тутилган.
Айни пайтда Ўзбекистондан Хитойга фитосанитария сертификатлари асосида мева-сабзавот маҳсулотларининг 38 турини экспорт қилишга рухсат берилган. 2025 йилда рўйхатга қовун, бодом ва қуритилган олча, 2026 йилда эса қуритилган саримсоқ, пиёз, лавлаги, сабзи, помидор, турп, қовоқ, бақлажон, кабачки ва кўкатлар киритилган.
2025 йилда Ўзбекистон Хитойга 210 миллион долларлик 193 минг тонна мева-сабзавот маҳсулотлари экспорт қилди. Учрашувда яна етти турдаги маҳсулот, жумладан, олма, нок, пиёз, хурмо, қуритилган анжир, тариқ ва кунгабоқар уруғларини Хитой бозорига киритиш учун фитосанитария тартиб-таомилларини тезлаштириш масаласи муҳокама қилинди.
Томонлар ветеринария соҳасидаги ҳамкорлик масалаларини ҳам кўриб чиқди. Айни пайтда Ўзбекистондан Хитойга музлатилган парранда гўшти, балиқ ва балиқ маҳсулотларини экспорт қилиш бўйича инспекция, карантин ва ветеринария-санитария талабларига оид протоколлар имзоланган.
Йирик ва майда шохли қорамол териларини экспорт қилиш талабларига оид протокол лойиҳаси мамлакат ичида келишиш жараёнидан ўтмоқда.
Бундан ташқари, Хитойдан Ўзбекистонга инкубация тухумлари ва бир кунлик жўжаларни импорт қилиш учун ветеринария сертификатлари имзоланган. Музлатилган парранда гўштини экспорт қилиш учун ветеринария саломатлиги сертификати ишлаб чиқилиб, келишилган.
Учрашув иштирокчилари Ўзбекистон гўшти ва гўшт маҳсулотларини Хитой бозорига киритиш тартиб-таомилларини муҳокама қилди. Ўзбекистон томони давлат ветеринария назорати тизимини баҳолаш учун зарур материалларни тақдим этди ва юзага келган саволлар бўйича қўшимча маълумот юборди.
Шунингдек, Хитой бозорини Ўзбекистоннинг сути ва сут маҳсулотлари учун очиш масаласи алоҳида кўриб чиқилди. Жараён ветеринария назорати тизимини баҳолаш, ветеринария-санитария талабларини келишиш, тегишли протоколни ишлаб чиқиш, манфаатдор корхоналарни инспекциядан ўтказиш ва уларни Хитойнинг тегишли реестрларига киритишни назарда тутади.
Ҳамкорликнинг янги йўналишларидан бири электрон сертификатлаштириш бўлди. Учрашув доирасида томонлар ушбу соҳадаги дастурлар бўйича Иш режасини имзолади. Ҳужжат озиқ-овқат маҳсулотларига бериладиган сертификатларни босқичма-босқич электрон тарзда алмашиш, икки мамлакат ваколатли органлари ўртасида маълумотлар алмашинувини йўлга қўйиш ва савдо тартиб-таомилларини соддалаштиришни назарда тутади.
Ахборот тизимларини интеграция қилиш ва сертификатларни электрон алмашиш уларнинг ҳақиқийлигини текширишни тезлаштириши, маълумотларнинг ишончлилиги ва кузатувчанлигини ошириши ҳамда маҳсулотларни расмийлаштириш муддатларини қисқартириши керак.
Тизимларни интеграция қилиш учун томонлар Хитойнинг CEFR ахборот платформаси бўйича мутахассислар учун сўровнома ва мақсадли ўқув дастурини ишлаб чиқишга келишиб олди. Ўзбекистон томони маълумотларига кўра, тизим такомиллаштирилган, ҳамкор давлат корхоналарини Хитой реестрига киритиш механизми соддалаштирилган.
Шунингдек, маҳсулотларни хавф даражасига кўра таснифлайдиган сунъий интеллектдан фойдаланган ҳолда текширувлар ўтказиш амалиёти жорий этилмоқда. Ўзбекистонлик мутахассислар қизиқиш билдирса, тегишли технологиялар ўқув дастурига киритилади.
Учрашув якунлари бўйича Азизбек Урунов ва Сун Мэйцзюнь янги узилган тарвузларни экспорт қилиш тўғрисидаги Протокол ҳамда электрон сертификатлаштириш бўйича Иш режасини имзолади. Келишувлар савдо ҳажмини ошириш, маълумотларни электрон алмашишни ривожлантириш ва экспорт-импорт тартиб-таомилларини соддалаштиришга қаратилган.
Фитосанитария талабларининг келишилиши Ўзбекистон ишлаб чиқарувчилари ва тарвуз экспорт қилувчиларининг Хитой бозорига чиқиши учун шароит яратади.
