Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 2026 йил 1 октябрь ҳолатига кўра, Ўзбекистон тижорат банкларининг юқори ликвидли активлари 227,3 триллион сўмни ташкил этди. Бу кўрсаткич бир йилда 51,3 фоизга ошган. 2025 йил 1 октябрь ҳолатига уларнинг ҳажми 150,2 триллион сўмни ташкил этган эди. Бу ҳақда Ўзбекистон Марказий банки хабар берди.
Мутлақ ифодада ўсиш 77,1 триллион сўмга тенг бўлди. Шу даврда банкларнинг жами активлари 20,5 фоизга ошиб, 1 044,8 триллион сўмга етди.
Юқори ликвидли активларнинг банклар жами активларидаги улуши 18 фоиздан 22,4 фоизга кўтарилди. Ушбу кўрсаткични ҳисоблашда активларнинг умумий ҳажмидан РЕПО битимлари бўйича сотилган юқори ликвидли қимматли қоғозлар қолдиғи чегириб ташланади.
Ликвидлик бўйича асосий норматив кўрсаткичлар белгиланган минимал даражадан анча юқори бўлди. Ликвидликни қоплаш коэффициенти (LCR) бир йил аввалги 199,7 фоиздан 269,6 фоизга етди. Унинг минимал меъёри 100 фоизни ташкил этади. Соф барқарор молиялаштириш коэффициенти (NSFR) эса 115,8 фоиздан 132,1 фоизга кўтарилди. Бу кўрсаткич учун ҳам минимал меъёр 100 фоиз этиб белгиланган.
Аксинча, тезкор ликвидлик коэффициенти 117,4 фоиздан 97,2 фоизга пасайди. Шунга қарамай, у белгиланган 25 фоизлик минимал талабдан қарийб тўрт баравар юқори бўлиб қолмоқда.
Ликвидликнинг ўсиши банклар баланслари таркибида ҳам акс этди. Инвестициялар ва қимматли қоғозларга йўналтирилган маблағлар бир йилда қарийб икки бараварга, яъни 93,4 фоизга ошиб, 155,6 триллион сўмга етди. Уларнинг активлардаги улуши 9,3 фоиздан 14,9 фоизга кўтарилди.
Банкларнинг Марказий банкдаги маблағлари 33,7 фоизга ошиб, 36,2 триллион сўмни ташкил этди. Кассадаги нақд пуллар ҳажми эса 11,7 фоизга ўсиб, 30 триллион сўмга етди. Аксинча, норезидент банклардаги ҳисобварақларда сақланаётган маблағлар 18,8 фоизга қисқариб, 44,9 триллион сўмни, резидент банкларга нисбатан талаблар эса 3,2 фоизга камайиб, 29,2 триллион сўмни ташкил этди.
Банклар ликвидлигининг ўсиши ресурслар оқимининг кредитлаш ҳажмига нисбатан юқори суръатларда ошиши фонида юз берди. Депозитлар бир йилда 34,9 фоизга кўпайиб, 501 триллион сўмга етди. Кредит портфели эса 13,2 фоизга ўсиб, 659,1 триллион сўмни ташкил қилди. Банк тизимида кредитларнинг депозитларга нисбати 1,57 дан 1,32 гача пасайди.
Шу билан бирга, қарз маблағларининг банк мажбуриятларидаги аҳамияти ҳам камайди. Банклар мажбуриятларида жалб қилинган кредитлар ва лизинг улуши 33,6 фоиздан 28,2 фоизга тушди, депозитлар улуши эса 50,4 фоиздан 56,2 фоизга ошди.
